مهر
اخبار
درآمد هوش مصنوعی SpaceX از Starlink جلو زد؛ ۷٫۵۶ میلیارد دلار در یک فصل
بخش هوش مصنوعی شرکت SpaceX با نام «سوپر اینتلیجنس» در فصل سوم ۲۰۲۶ برای نخستین بار از Starlink بزرگ‌تر شد و ۷٫۵۶ میلیارد دلار درآمد ثبت کرد. این گزارش نشان می‌دهد پول اصلی رقابت هوش مصنوعی فقط در ساختن مدل نیست، در فروش توان محاسباتی هم هست.
لیست مطالب
۱. خبر دقیقاً چیست؟
شرکت اسپیس‌ایکس که حالا سهام عمومی دارد، گزارش مالی فصل منتهی به سی‌ام سپتامبر ۲۰۲۶ را منتشر کرد. مهم‌ترین خط این گزارش، درآمد بخشی است که شرکت آن را «سوپر اینتلیجنس» نامیده است. این بخش در فصل سوم ۷٫۵۶ میلیارد دلار درآمد داشته؛ در حالی که همین رقم در فصل سوم سال ۲۰۲۵ حدود ۸۱۳ میلیون دلار گزارش شده بود. یعنی رشدی نزدیک به نُه برابر در یک سال.
نکته‌ی مهم‌تر این است که این عدد از درآمد بخش Starlink، یعنی ۵٫۲۵ میلیارد دلار، بیشتر است. تا همین چند فصل پیش، اینترنت ماهواره‌ای ستاره‌ی درآمدی شرکت بود و حالا بخش هوش مصنوعی جای آن را گرفته است. اگر به اخبار هوش مصنوعی در ماه‌های اخیر نگاه کنید، این تغییر چندان غافل‌گیرکننده نیست؛ سرمایه‌گذاری روی دیتاسنتر و پردازنده‌های گرافیکی در کل صنعت سرعت گرفته است. برای مرور خبرهای مشابه می‌توانید به بخش اخبار هوش مصنوعی مستر چت‌جی‌پی‌تی سر بزنید.
۲. اعداد کلیدی گزارش در یک نگاه
برای اینکه تصویر روشن‌تر شود، مهم‌ترین اعداد گزارش را کنار هم می‌گذاریم. درآمد کل شرکت ۱۴٫۶ میلیارد دلار بوده که نسبت به سال قبل ۱۶۱ درصد رشد دارد. تحلیلگران بر اساس داده‌های LSEG انتظار درآمد حدود ۱۲٫۷۲ میلیارد دلار را داشتند، پس شرکت حدود ۱٫۸ میلیارد دلار بالاتر از پیش‌بینی ظاهر شد. سود خالص ۴٫۴ میلیارد دلار گزارش شده، در حالی که در همین فصل سال قبل شرکت حدود ۱٫۱ میلیارد دلار زیان داشت.
بخش اتصال و ارتباطات، که عمدتاً Starlink است، ۵٫۲۵ میلیارد دلار درآمد داشته و حدود ۶۹ درصد رشد کرده است. تعداد مشترکان خانگی Starlink به ۱۳٫۶ میلیون نفر رسیده؛ سال قبل حدود ۷٫۲ میلیون بود. بخش فضایی و پرتاب موشک هم ۱٫۷۷ میلیارد دلار درآمد داشته که رشد کندتری نسبت به دو بخش دیگر دارد. بنابراین قوی‌ترین موتور رشد شرکت در این فصل بخش هوش مصنوعی بوده است.
۳. سوپر اینتلیجنس شامل چه چیزهایی می‌شود؟
بر اساس گزارش‌های رسانه‌ای، واحد سوپر اینتلیجنس فقط یک چت‌بات نیست. چت‌بات Grok، شبکه‌ی اجتماعی X و ابزار کدنویسی Cursor که اسپیس‌ایکس در همین فصل خریداری کرده، زیر چتر این واحد قرار دارند. اگر درباره‌ی هوش مصنوعی xAI و مدل‌های Grok کنجکاو هستید، پیشنهاد می‌کنیم مقاله‌ی OpenAI چیست؟ را هم بخوانید تا تفاوت شرکت‌های بزرگ این حوزه را بهتر بشناسید.
اما بخش بزرگ درآمد این واحد از جایی دیگر می‌آید. منابع خبری می‌گویند بیشتر درآمد از اجاره‌ی توان محاسباتی و زیرساخت دیتاسنتر به توسعه‌دهندگان دیگر هوش مصنوعی است. رویترز از Anthropic، Google و Reflection AI به‌عنوان مشتریان نام برده است. این نکته جالب است، چون برخی از همین شرکت‌ها در بازار مدل‌ها رقیب مستقیم Grok هستند. شرکت‌ها در یک حوزه رقابت می‌کنند و در حوزه‌ای دیگر مشتری یکدیگرند.
۴. چرا فروش توان محاسباتی این‌قدر پردرآمد است؟
آموزش و اجرای مدل‌های بزرگ به تعداد زیادی پردازنده‌ی گرافیکی، برق و خنک‌سازی نیاز دارد. هر شرکتی نمی‌تواند در مدت کوتاه چنین زیرساختی بسازد. شرکتی که زودتر دیتاسنتر بزرگ ساخته باشد، می‌تواند ظرفیت اضافه یا اختصاصی را اجاره بدهد. مدیر مالی اسپیس‌ایکس، برد کافمن، در تماس با تحلیلگران گفته ظرفیت محاسباتی جدید با قیمت‌های فعلی در کمتر از یک سال هزینه‌ی خودش را برمی‌گرداند.
این منطق شبیه فروش بیل و کلنگ در دوران تب طلاست. وقتی همه می‌خواهند مدل بسازند و عامل‌های هوشمند را اجرا کنند، کسی که زیرساخت دارد درآمد پایدار می‌گیرد. برای درک اینکه چرا هوش مصنوعی در کسب‌وکارها این‌قدر مهم شده، مقاله‌ی اهمیت هوش مصنوعی در کسب‌وکار را ببینید.
۵. هزینه‌ی سرمایه‌ای؛ سوی دیگر ماجرا
درآمد بالا بدون هزینه‌ی بالا به دست نیامده است. اسپیس‌ایکس در فصل سوم ۱۹٫۶ میلیارد دلار هزینه‌ی سرمایه‌ای داشته؛ تقریباً سه برابر ۶٫۹ میلیارد دلار سال قبل. از این مبلغ ۱۶٫۴ میلیارد دلار، یعنی بیش از ۸۳ درصد، به هوش مصنوعی و دیتاسنتر رفته است. شرکت پیش‌بینی کرده در فصل چهارم این هزینه به ۳۵ تا ۴۰ میلیارد دلار برسد.
برای فصل اول ۲۰۲۷ نیز بازه‌ی درآمدی ۳۳ تا ۳۷ میلیارد دلار مطرح شده است. اگر این هدف محقق شود، یعنی شرکت انتظار دارد درآمدش بیش از دو برابر شود. البته این اعداد پیش‌بینی هستند و به عوامل زیادی بستگی دارند؛ از قیمت پردازنده‌ها گرفته تا تقاضای واقعی مشتریان.
۶. بخش هوش مصنوعی برای اولین بار سودآور شد؟
یکی از منابع می‌گوید واحد هوش مصنوعی در این فصل حدود ۴۳۱ میلیون دلار سود عملیاتی داشته و این را نخستین فصل سودآور آن توصیف کرده است. باید توجه کرد که این عدد از یک منبع ثانویه آمده و منابع مختلف درباره‌ی زیان فصل قبل ارقام متفاوتی نوشته‌اند. بنابراین بهتر است برای تصمیم‌گیری مالی به سند رسمی شرکت مراجعه کنید و این مطلب را فقط یک خبر تحلیلی بدانید.
همین‌طور، گزارش‌ها ارقام جداگانه‌ای برای اشتراک‌های Grok یا درآمد X منتشر نکرده‌اند. پس نمی‌توان گفت چه سهمی از ۷٫۵۶ میلیارد دلار مربوط به کاربران عادی چت‌بات است و چه سهمی مربوط به اجاره‌ی زیرساخت.
۷. این خبر برای کاربران هوش مصنوعی چه معنایی دارد؟
برای کاربر عادی، اولین پیام این است که رقابت زیرساختی ادامه دارد و احتمالاً ظرفیت محاسباتی بیشتری وارد بازار می‌شود. ظرفیت بیشتر می‌تواند به معنای مدل‌های سریع‌تر، قیمت‌های رقابتی‌تر و امکانات تازه‌تر باشد. اگر با ابزارهایی مثل ChatGPT، Gemini، Claude یا Grok کار می‌کنید، خوب است یاد بگیرید پرامپت‌هایتان را درست بنویسید؛ راهنمای نوشتن پرامپت برای مبتدی‌ها نقطه‌ی شروع خوبی است.
پیام دوم برای برنامه‌نویسان و تیم‌های محصول است. خرید Cursor توسط اسپیس‌ایکس نشان می‌دهد ابزارهای کدنویسی با هوش مصنوعی برای شرکت‌های بزرگ ارزش راهبردی دارند. اگر توسعه‌دهنده‌اید، مقاله‌ی توهم هوش مصنوعی؛ توسعه‌دهنده‌ی تنها در برابر مهندس واقعی دید متعادلی درباره‌ی محدودیت‌های این ابزارها می‌دهد. هم‌چنین برای شناخت قابلیت‌ها و محدودیت‌های فناوری، پتانسیل و محدودیت‌های واقعی هوش مصنوعی را مطالعه کنید و برای آموزش‌های کاربردی هم به آموزش‌های چت‌جی‌پی‌تی مراجعه کنید.
۸. ریسک‌ها و نکته‌های احتیاطی
چند نکته را نباید فراموش کرد. نخست اینکه بخش بزرگی از اعداد این خبر از گزارش‌های رسانه‌ای مانند رویترز و منابع تحلیلی گرفته شده و ممکن است در جزئیات اندکی تفاوت داشته باشد. دوم اینکه هزینه‌ی سرمایه‌ای بسیار بالا یعنی شرکت روی ادامه‌ی تقاضا شرط‌بندی کرده است؛ اگر تقاضای توان محاسباتی کم شود، این سرمایه‌گذاری فشار مالی ایجاد می‌کند. سوم اینکه گفته می‌شود سرمایه‌گذاران منتظر خبر احتمالی ادغام با Tesla هستند، اما هنوز هیچ توافقی اعلام نشده است. چهارم اینکه سامانه‌ی Starship هنوز مشتری پولی ندارد و آزمایش مداری آن به دلیل نقص موتور زودتر از برنامه پایان یافته است.
۹. اثر این خبر بر رقابت شرکت‌های بزرگ هوش مصنوعی
وقتی شرکتی مثل Anthropic یا Google بخشی از توان محاسباتی مورد نیازش را از رقیب اجاره می‌کند، نشان می‌دهد کمبود پردازنده و دیتاسنتر هنوز یکی از بزرگ‌ترین گلوگاه‌های صنعت است. هیچ شرکتی نمی‌خواهد آموزش مدل بعدی‌اش به دلیل نبود ظرفیت عقب بیفتد، پس حاضر است از هر منبعی ظرفیت بگیرد. همین موضوع باعث می‌شود شرکت‌هایی که زودتر سرمایه‌گذاری کرده‌اند، موقعیت چانه‌زنی قوی‌تری پیدا کنند.
از طرف دیگر، رشد سریع درآمد نشان می‌دهد بازار هوش مصنوعی فقط به اشتراک ماهانه‌ی چت‌بات‌ها محدود نیست. شرکت‌ها برای اجرای عامل‌های خودکار، تولید کد، تحلیل داده و پردازش تصویر و ویدیو مقدار زیادی توان محاسباتی مصرف می‌کنند و برای آن پول می‌دهند. اگر روند فعلی ادامه پیدا کند، احتمالاً شاهد قراردادهای بلندمدت بیشتری بین شرکت‌های مدل‌ساز و صاحبان دیتاسنتر خواهیم بود. در عین حال باید به یاد داشت که هر قرارداد بزرگ ریسک خودش را دارد؛ اگر مدل‌های کارآمدتر شوند و به پردازش کمتری نیاز داشته باشند، تقاضا هم ممکن است تغییر کند.
برای فعالان کسب‌وکار و تولیدکنندگان محتوا، نتیجه‌ی عملی این است که باید هزینه‌ی استفاده از هوش مصنوعی را به‌عنوان یک بخش جدی بودجه ببینند و ابزارهایی را انتخاب کنند که با نیازشان هماهنگ است. مقایسه‌ی مدل‌ها، آزمایش پرامپت‌های مختلف و پیگیری اخبار قیمت‌گذاری می‌تواند در این تصمیم کمک کند.
۱۰. پرسش‌های متداول
سوپر اینتلیجنس در SpaceX چیست؟
نامی است که اسپیس‌ایکس برای بخش هوش مصنوعی خود انتخاب کرده و بر اساس گزارش‌ها شامل Grok، شبکه‌ی X، ابزار Cursor و کسب‌وکار اجاره‌ی توان محاسباتی است.
درآمد هوش مصنوعی SpaceX در فصل سوم چقدر بود؟
حدود ۷٫۵۶ میلیارد دلار، یعنی تقریباً نُه برابر سال قبل و بیشتر از درآمد ۵٫۲۵ میلیارد دلاری Starlink.
مشتریان توان محاسباتی SpaceX چه کسانی هستند؟
رویترز از Anthropic، Google و Reflection AI نام برده است. سهم هر مشتری اعلام نشده.
آیا این به معنی افزایش قیمت یا کاهش قیمت ابزارهای هوش مصنوعی است؟
هنوز نمی‌توان مستقیم نتیجه گرفت. افزایش ظرفیت محاسباتی معمولاً به رقابت و بهبود سرعت کمک می‌کند، اما قیمت نهایی به عوامل زیادی بستگی دارد.
نسخهٔ فوری این مطلب در تلگرام: اینجا بخوانید
