مرداد
اخبار
عبور آژور از ۱۰۰ میلیارد دلار؛ بهترین فصل تاریخ مایکروسافت
مایکروسافت گزارش مالی فصل چهارم سال مالی ۲۰۲۶ را منتشر کرد و یک مرز روانی مهم را پشت سر گذاشت: درآمد سالانه‌ی آژور برای نخستین بار از ۱۰۰ میلیارد دلار عبور کرد. اما عدد جذاب‌تر جای دیگری است؛ تعهدات قراردادی آینده‌ی مایکروسافت به ۶۷۸ میلیارد دلار رسیده، یعنی ۸۴ درصد رشد در یک سال. این رقم نشان می‌دهد شرکت‌ها نه برای امروز، که برای سال‌های آینده ظرفیت ابری رزرو می‌کنند. ساتیا نادلا این وضعیت را عبور از «خطوط کد» به «نتایج کسب‌وکاری» توصیف کرد.
لیست مطالب
۱) عددهای اصلی گزارش
مایکروسافت فصل منتهی به ۳۰ ژوئن ۲۰۲۶ را با این ارقام بست:
- درآمد کل فصل: ۹۰ میلیارد دلار، رشد ۱۸ درصد
- سود عملیاتی: ۴۰.۶ میلیارد دلار، رشد ۱۸ درصد
- سود خالص: ۳۵.۸ میلیارد دلار، رشد ۳۱ درصد
- سود هر سهم رقیق‌شده: ۴.۸۱ دلار، رشد ۳۲ درصد
برای کل سال مالی ۲۰۲۶ هم درآمد به ۳۳۱.۸ میلیارد دلار و سود خالص به ۱۳۳.۷ میلیارد دلار رسید؛ هر دو با رشد ۳۱ تا ۱۸ درصدی نسبت به سال قبل.
در تفکیک بخش‌ها، ابر هوشمند با ۳۹.۳ میلیارد دلار و رشد ۳۲ درصد پیشتاز بود، بهره‌وری و فرایندهای کسب‌وکار ۳۷.۸ میلیارد دلار با رشد ۱۴ درصد ثبت کرد و رایانش شخصی با ۱۲.۹ میلیارد دلار، ۴ درصد افت داشت. این آخری تصویر روشنی از جابه‌جایی موتور رشد مایکروسافت می‌دهد: ویندوز و سخت‌افزار دیگر پیشران نیستند؛ ابر و هوش مصنوعی هستند.
۲) آژور و مرز ۱۰۰ میلیارد دلار
مهم‌ترین خبر گزارش، عبور درآمد سالانه‌ی آژور از ۱۰۰ میلیارد دلار برای نخستین بار در تاریخ است. ساتیا نادلا خودش این نقطه‌ی عطف را در بیانیه اعلام کرد.
نرخ رشد آژور در فصل چهارم ۴۳ درصد بود؛ رقمی که در گزارش‌ها سریع‌ترین سرعت رشد فصلی این سرویس از اوایل ۲۰۲۲ توصیف شده است. برای مجموع سال مالی، نرخ رشد آژور طبق گزارش‌ها حدود ۴۱ درصد بوده است.
این نکته را باید در نظر داشت که شتاب‌گرفتن رشد در این مقیاس غیرعادی است. معمولاً هرچه پایه‌ی درآمدی بزرگ‌تر می‌شود، درصد رشد کاهش پیدا می‌کند. اینکه آژور با پایه‌ی صد میلیارد دلاری سریع‌تر از دو سال پیش رشد کرده، یعنی تقاضای بار کاری هوش مصنوعی چیزی فراتر از رشد طبیعی بازار ابر است.
کل درآمد مایکروسافت کلاود در این فصل ۵۹.۳ میلیارد دلار بود، با رشد ۲۷ درصد.
۳) کوپایلت و عدد ۳۰ میلیون صندلی
کوپایلت مایکروسافت ۳۶۵ به بیش از ۳۰ میلیون صندلی پولی رسیده است. این رقم را باید در مقیاس درست دید: مایکروسافت ۳۶۵ صدها میلیون کاربر دارد، پس ۳۰ میلیون صندلی پولی هنوز کسر کوچکی از پایگاه کاربری است — اما کسری که هر کدامش درآمد ماهانه‌ی مستقیم تولید می‌کند.
برخی تحلیل‌ها نرخ درآمد سالانه‌ی این محصول را حدود ۱۰ میلیارد دلار برآورد کرده‌اند، هرچند مایکروسافت خودش عدد تفکیک‌شده‌ای برای کوپایلت منتشر نکرده است.
در سمت توسعه‌دهندگان هم گیت‌هاب کوپایلت طبق گزارش‌ها به حدود ۵۰ میلیون کاربر رسیده است. اهمیت این عدد فراتر از درآمد مستقیم است؛ ابزارهای کدنویسی هوش مصنوعی دروازه‌ی ورود توسعه‌دهندگان به اکوسیستم ابری هستند و کسی که با گیت‌هاب کوپایلت کار می‌کند، احتمال بیشتری دارد که پروژه‌اش را هم روی آژور مستقر کند.
۴) رقم ۶۷۸ میلیارد دلاری که کمتر دیده شد
در میان تیترها، یکی از مهم‌ترین اعداد گزارش کمتر مورد توجه قرار گرفت: تعهدات عملکردی باقی‌مانده‌ی تجاری مایکروسافت به ۶۷۸ میلیارد دلار رسیده، با رشد ۸۴ درصد نسبت به سال قبل.
این عدد یعنی ارزش قراردادهایی که امضا شده‌اند اما هنوز درآمدشان شناسایی نشده است. به بیان ساده‌تر: درآمد آینده‌ای که از قبل قفل شده. رشد ۸۴ درصدی این رقم به‌مراتب گویاتر از رشد ۱۸ درصدی درآمد فصلی است، چون نشان می‌دهد مشتریان بزرگ در حال بستن قراردادهای چندساله برای ظرفیت محاسباتی هستند.
برای درک بهتر: این رقم بیش از دو برابر کل درآمد سالانه‌ی مایکروسافت است. یعنی شرکت پیش از آنکه کاری انجام دهد، معادل بیش از دو سال درآمد را در دفاترش دارد.
۵) هزینه‌ی این رشد: ۱۱۵.۹ میلیارد دلار
پشت هر گیگاوات ظرفیت محاسباتی، سرمایه‌گذاری سنگینی وجود دارد. مخارج سرمایه‌ای مایکروسافت در کل سال مالی ۲۰۲۶ به ۱۱۵.۹ میلیارد دلار رسید؛ رقمی که بخش عمده‌اش صرف مراکز داده، تراشه و زیرساخت شبکه شده است.
این عدد را باید در کنار سود خالص ۱۳۳.۷ میلیارد دلاری دید. یعنی مایکروسافت تقریباً معادل ۸۷ درصد سود خالص سالانه‌اش را دوباره به زیرساخت تزریق کرده است. چنین نسبتی در تاریخ شرکت‌های نرم‌افزاری سابقه ندارد و بیشتر شبیه رفتار شرکت‌های صنایع سنگین است تا یک شرکت نرم‌افزاری.
ایمی هود، مدیر مالی مایکروسافت، در همین گزارش رشد ۴۵ درصدی آژور را برای فصل نخست سال مالی ۲۰۲۷ پیش‌بینی کرد.
۶) چرا این گزارش برای کل صنعت مهم است؟
گزارش مالی مایکروسافت دقیق‌ترین شاخصی است که برای سنجش وضعیت واقعی اقتصاد هوش مصنوعی در اختیار داریم. دلیلش ساده است: بسیاری از شرکت‌های پیشرو در این حوزه یا خصوصی‌اند یا اعداد تفکیک‌شده منتشر نمی‌کنند. مایکروسافت اما شرکتی بورسی است و موظف به شفافیت.
وقتی آژور با پایه‌ی صد میلیارد دلاری ۴۳ درصد رشد می‌کند و تعهدات آینده ۸۴ درصد بالا می‌رود، این یعنی تقاضا واقعی است و صرفاً هیجان رسانه‌ای نیست. شرکت‌ها دارند پول واقعی خرج می‌کنند.
در عین حال، نسبت بالای مخارج سرمایه‌ای به سود، ریسک را هم نشان می‌دهد. اگر رشد تقاضا در جایی متوقف شود، این حجم از دارایی ثابت به بار سنگینی تبدیل خواهد شد. بحث‌های مربوط به توانایی‌ها و محدودیت‌های واقعی هوش مصنوعی دقیقاً حول همین عدم قطعیت می‌چرخد.
۷) نکته‌ی جانبی: سود ۳.۲ میلیارد دلاری از آنتروپیک
یکی از اقلام جالب این گزارش، سود ۳.۲ میلیارد دلاری ناشی از سرمایه‌گذاری مایکروسافت در آنتروپیک است. این رقم نشان می‌دهد استراتژی مایکروسافت دیگر تک‌مدلی نیست.
سال‌ها تصور عمومی این بود که مایکروسافت صرفاً شریک اوپن‌ای‌آی است. اما ترکیب سرمایه‌گذاری‌ها و ارائه‌ی مدل‌های متنوع روی آژور نشان می‌دهد که این شرکت خود را نه به‌عنوان طرفدار یک مدل، بلکه به‌عنوان بستری برای همه‌ی مدل‌ها تعریف کرده است. برای آشنایی بیشتر با بازیگران این میدان، مطلب اوپن‌ای‌آی چیست را بخوانید.
۸) این اعداد برای کاربر عادی چه معنایی دارند؟
ممکن است بپرسید یک کاربر فارسی‌زبان چه ربطی به گزارش مالی مایکروسافت دارد. ارتباط از سه مسیر برقرار می‌شود.
مسیر اول، قیمت. هرچه ظرفیت محاسباتی بیشتر ساخته شود، هزینه‌ی هر واحد پردازش پایین‌تر می‌آید و این در نهایت به قیمت اشتراک ابزارهای هوش مصنوعی منتقل می‌شود.
مسیر دوم، سرعت توسعه. ۳۰ میلیون صندلی پولی کوپایلت یعنی بازخورد واقعی از ۳۰ میلیون کاربر روزانه؛ چیزی که چرخه‌ی بهبود محصول را به‌شدت شتاب می‌دهد.
مسیر سوم، بازار کار. وقتی شرکت‌های بزرگ در این مقیاس روی ابزارهای هوش مصنوعی سرمایه‌گذاری می‌کنند، انتظار از کارکنان هم تغییر می‌کند. آشنایی با این ابزارها از یک مزیت به یک ضرورت تبدیل می‌شود؛ موضوعی که در چرا هوش مصنوعی در کسب‌وکار مهم است مفصل بررسی شده. برای شروع عملی هم آموزش‌های چت‌جی‌پی‌تی نقطه‌ی خوبی است.
پرسش‌های پرتکرار درباره‌ی گزارش مالی مایکروسافت
درآمد آژور دقیقاً چقدر شد؟
مایکروسافت اعلام کرد درآمد سالانه‌ی آژور برای نخستین بار از ۱۰۰ میلیارد دلار عبور کرده است. نرخ رشد این سرویس در فصل چهارم ۴۳ درصد و برای کل سال مالی طبق گزارش‌ها حدود ۴۱ درصد بوده است.
آیا مایکروسافت عدد جداگانه‌ای برای درآمد هوش مصنوعی منتشر می‌کند؟
خیر. مایکروسافت درآمد هوش مصنوعی را به‌صورت تفکیک‌شده گزارش نمی‌کند و آن را درون بخش‌های ابر هوشمند و بهره‌وری توزیع می‌کند. به همین دلیل برآوردهای منتشرشده درباره‌ی درآمد کوپایلت تحلیلی‌اند، نه رسمی.
تعهدات ۶۷۸ میلیارد دلاری یعنی چه؟
این رقم ارزش قراردادهایی است که امضا شده‌اند اما هنوز خدماتشان ارائه و درآمدشان شناسایی نشده. عملاً نشان‌دهنده‌ی درآمد قطعی‌شده‌ی آینده است و رشد ۸۴ درصدی آن یکی از قوی‌ترین سیگنال‌های تقاضای بلندمدت محسوب می‌شود.
چرا بخش رایانش شخصی افت کرد؟
این بخش که شامل ویندوز، دستگاه‌ها و بازی است، در فصل چهارم ۴ درصد کاهش داشت و به ۱۲.۹ میلیارد دلار رسید. این روند چند سال است ادامه دارد و بازتاب جابه‌جایی وزن کسب‌وکار مایکروسافت از محصولات مصرفی به خدمات ابری سازمانی است.
آیا این سطح از سرمایه‌گذاری پایدار است؟
مخارج سرمایه‌ای ۱۱۵.۹ میلیارد دلاری در یک سال، رقمی بی‌سابقه برای این شرکت است و تقریباً معادل ۸۷ درصد سود خالص سالانه. تا زمانی که تقاضا با همین شتاب رشد کند، این سرمایه‌گذاری توجیه اقتصادی دارد؛ اما هر کندی محسوس در تقاضا می‌تواند این معادله را برهم بزند. پیش‌بینی رسمی شرکت برای فصل بعد، رشد ۴۵ درصدی آژور است.
