مرداد
اخبار
کنگره آمریکا و ChatGPT: چرا ۹۰٪ بودجه هوش مصنوعی فقط به OpenAI رسید؟
تازهترین بررسی مالی از اسناد رسمی مجلس نمایندگان آمریکا نشان میدهد که ChatGPT نهتنها در خانه و محل کار، بلکه در قلب قدرت قانونگذاری آمریکا هم رقیبی ندارد.
لیست مطالب
۱. کنگره آمریکا دقیقاً چقدر برای هوش مصنوعی خرج کرده؟
بر اساس اسناد مالی رسمی مجلس نمایندگان آمریکا که توسط CNBC تحلیل شده، دفاتر نمایندگان، کمیتههای تخصصی و حسابهای نهادی کنگره در بازه دوازدهماهه منتهی به پایان مارس ۲۰۲۶ رویهمرفته ۱۱۳ هزار و ۷۴۰ دلار برای ابزارهای هوش مصنوعی قابلشناسایی هزینه کردهاند. این عدد شاید در مقایسه با بودجه چندمیلیارددلاری کنگره رقم کوچکی به نظر برسد، اما نکته مهم در نحوه تقسیم این بودجه میان شرکتهای مختلف هوش مصنوعی نهفته است؛ تقسیمی که بهشدت به نفع یک بازیگر تمام شده است.
از این مبلغ، ۱۰۰ هزار و ۵۸۰ دلار، یعنی چیزی نزدیک به ۹۰ درصد از کل هزینهها، طی ۷۹۸ تراکنش جداگانه صرف خرید اشتراک ChatGPT شده است. تعداد بالای تراکنشها نشان میدهد که این خرید محدود به چند دفتر خاص نبوده و بخش بزرگی از دفاتر نمایندگان بهصورت مستقل برای دسترسی کارکنان خود به ChatGPT هزینه کردهاند.
۲. چرا ChatGPT اینقدر از Claude و بقیه جلو زد؟
در مقابل این رقم چشمگیر، Claude محصول Anthropic که در میان توسعهدهندگان و تیمهای فنی از محبوبیت بالایی برخوردار است، تنها ۱۳ هزار و ۱۶۰ دلار در ۳۷ تراکنش فروخته؛ یعنی هم از نظر ارزش ریالی و هم از نظر تعداد تراکنش، فاصلهای چشمگیر با ChatGPT دارد. سایر ابزارهای هوش مصنوعی اصلاً بهاندازهای نبودهاند که در این گزارش بهطور مستقل قابلاشاره باشند.
بخشی از این برتری ریشه در زمانبندی دارد: House Digital Service (واحد دیجیتال مجلس نمایندگان) از سال ۲۰۲۳، یعنی خیلی زودتر از رقبا، ۴۰ لایسنس ChatGPT Plus را میان کارکنان کنگره توزیع کرد. علاوه بر این، OpenAI با Congressional Management Foundation همکاری کرد تا دورههای آموزشی اختصاصی برای کارکنان کنگره برگزار شود؛ استراتژیای که عملاً باعث شد ChatGPT به گزینه پیشفرض و آشنا برای اغلب دفاتر تبدیل شود، دقیقاً به همان شکلی که در گزارشهای مشابه مقایسه ChatGPT با دیگر مدلهای هوش مصنوعی هم بارها دیدهایم؛ برتری زودهنگام در آموزش و دسترسی، مزیت رقابتی بلندمدت میسازد.
۳. کارکنان کنگره دقیقاً با ChatGPT چه کار میکنند؟
استفاده از هوش مصنوعی در دفاتر کنگره محدود به یک یا دو کاربرد خاص نیست. طبق گزارش، کارکنان از ChatGPT برای خلاصهسازی و تحلیل متنهای پیچیده قانونی، نگارش پیشنویس لوایح و بیانیهها، پاسخگویی به حجم بالای نامهها و پیامهای شهروندان، آمادهسازی مطالب پیشزمینه برای جلسات استماع، و حتی نوشتن پستهای شبکههای اجتماعی استفاده میکنند.
نمونه ملموس این کاربرد را میتوان در تجربه نماینده جولی فدورچاک (Julie Fedorchak) دید که با کمک ChatGPT یک پایگاه داده قابلجستوجو از لوایح مرتبط و مطالب حوزه انتخابیهاش ساخته است؛ ابزاری که پیش از این نیازمند ساعتها کار دستی کارکنان دفتر بود. اینگونه کاربردها دقیقاً همان مواردی هستند که در تحلیلهای ما درباره اهمیت هوش مصنوعی در بهرهوری کسبوکارها هم به آنها اشاره شده؛ صرفهجویی در زمان یکی از ملموسترین مزیتهای هوش مصنوعی مولد در محیطهای اداری پرحجم است.
۴. شکاف حزبی؛ چرا دموکراتها سه برابر بیشتر خرج کردهاند؟
یکی از عجیبترین بخشهای این گزارش، تفاوت چشمگیر در الگوی هزینهکرد دو حزب اصلی آمریکاست. دفاتر نمایندگان دموکرات مجموعاً ۵۴ هزار و ۱۶۵ دلار برای ابزارهای هوش مصنوعی پرداخت کردهاند، در حالی که این رقم برای دفاتر جمهوریخواه تنها ۱۵ هزار و ۷۸۲ دلار بوده است؛ یعنی حزب دموکرات تقریباً سه برابر بیشتر از رقیب جمهوریخواه خود برای هوش مصنوعی هزینه کرده است.
این تفاوت وقتی جالبتر میشود که بدانیم دموکراتها معمولاً در بحثهای سیاستگذاری، خواستار نظارت و تنظیمگری سختگیرانهتری بر شرکتهای هوش مصنوعی هستند. به بیان دیگر، همان دفاتری که بلندترین صدا را برای محدودسازی هوش مصنوعی دارند، در عمل بیشترین استفاده عملیاتی را هم از همین فناوری میبرند؛ تناقضی که در بسیاری از تحلیلها به آن اشاره شده است.
۵. لابیگری میلیوندلاری OpenAI و Anthropic در واشنگتن
هزینهکرد کنگره برای اشتراکهای ChatGPT و Claude تنها بخش کوچکی از رابطه مالی این دو شرکت با واشنگتن است. بر اساس دادههای در دسترس، هزینه لابیگری فدرال OpenAI در سهماهه نخست سال ۲۰۲۶ نسبت به مدت مشابه سال قبل ۸۲.۵ درصد رشد کرده و به یک میلیون دلار رسیده است. در همین بازه، Anthropic حتی رقم بالاتری یعنی ۱.۶ میلیون دلار صرف لابیگری کرده است.
این ارقام نشان میدهند که هر دو شرکت بهخوبی میدانند تصمیمات قانونگذاری در واشنگتن میتواند مسیر آینده صنعت هوش مصنوعی را تعیین کند، و بنابراین همزمان با فروش محصول به کارکنان کنگره، سرمایهگذاری سنگینی روی نفوذ در فرآیند قانونگذاری هم انجام میدهند.
۶. طرح جنجالی «کلید خاموشکن هوش مصنوعی» چیست؟
همزمان با انتشار این آمار، نمایندگان تد لیو (Ted Lieu) از حزب دموکرات و ناتانیل موران (Nathaniel Moran) از حزب جمهوریخواه، لایحه دوحزبی موسوم به «قانون کلید خاموشکن هوش مصنوعی» (AI Kill Switch Act) را مطرح کردهاند. طبق این طرح، شرکتهای بزرگ هوش مصنوعی موظف خواهند بود قابلیت خاموشکردن اضطراری سامانههای خود را حفظ کنند.
بخش جنجالیتر این لایحه، اعطای اختیار به وزارت امنیت داخلی آمریکا (DHS) برای دستور محدودسازی یا کاهش عملکرد سامانههای هوش مصنوعی در شرایط بحرانی است. منتقدان میگویند چنین اختیاری میتواند بستری برای مداخله گسترده دولت در زیرساختهای خصوصی فناوری باشد، در حالی که موافقان آن را یک شبکه ایمنی ضروری در برابر ریسکهای ناشناخته سامانههای پیشرفته هوش مصنوعی میدانند.
۷. تناقض آشکار؛ تنظیمگری در حالیکه وابستگی روزافزون است
شاید بتوان مهمترین پیام این گزارش را در یک جمله خلاصه کرد: قانونگذارانی که دارند درباره محدودسازی هوش مصنوعی بحث و قانوننویسی میکنند، خودشان هر روز بیشتر به همین فناوری وابسته میشوند. کارشناسان معتقدند این وابستگی لزوماً بد نیست، اما لازم است نمایندگان بهجای تکیه صرف بر یک ابزار، چند مدل مختلف هوش مصنوعی را محک بزنند تا شناخت دقیقتری از نقاط قوت و ضعف واقعی این فناوری پیدا کنند و تصمیمات قانونگذاری آگاهانهتری بگیرند.
این نکته با آنچه در مقاله ما درباره تواناییها و محدودیتهای واقعی هوش مصنوعی بررسی شده همخوانی دارد؛ تصمیمگیری درست درباره فناوریای که قرار است تنظیمگری شود، نیازمند شناخت مستقیم و عملی همان فناوری است، نه فقط شنیدهها و گزارشهای واسطهای.
۸. این آمار چه چیزی را نشان نمیدهد؟
مهم است بدانیم این گزارش، تصویر کامل ماجرا نیست. دادههای منتشرشده تنها بر اساس تراکنشهای مالی قابلشناسایی در اسناد رسمی مجلس نمایندگان تهیه شدهاند و چند محدودیت مهم دارند: نخست، حسابهای رایگان ChatGPT و سایر ابزارها که احتمالاً حجم بالایی از استفاده واقعی را تشکیل میدهند، در این آمار دیده نشدهاند.
دوم، استفاده از Microsoft Copilot که معمولاً بهصورت بستهبندیشده در نرمافزارهای اداری مایکروسافت عرضه میشود و هزینهاش بهطور جداگانه ثبت نمیشود، عملاً از این تحلیل غایب است؛ به همین دلیل سهم واقعی Copilot در دستگاه اداری کنگره احتمالاً بسیار بیشتر از چیزی است که در این گزارش دیده میشود. سوم، بخش بزرگی از هزینههای سنای آمریکا اصلاً وارد این تحلیل نشده، چون این گزارش عمدتاً بر دادههای مجلس نمایندگان متمرکز است. با در نظر گرفتن این محدودیتها، رقم واقعی هزینه هوش مصنوعی در کل کنگره آمریکا احتمالاً بهمراتب بالاتر از ۱۱۳ هزار دلار گزارششده است.
۹. این خبر برای کاربران فارسیزبان چه اهمیتی دارد؟
شاید در نگاه اول بهنظر برسد این خبر فقط به سیاست داخلی آمریکا مربوط است، اما واقعیت این است که تصمیمات قانونگذاری کنگره آمریکا درباره هوش مصنوعی، بهطور مستقیم روی نحوه دسترسی، قیمتگذاری و حتی محدودیتهای جغرافیایی ابزارهایی مثل ChatGPT و Claude در سراسر جهان از جمله ایران اثر میگذارد. وقتی میبینیم خودِ قانونگذاران آمریکایی هم برای کارهای روزمرهشان به ChatGPT متکیاند، این پیام روشن میشود که یادگیری استفاده درست و حرفهای از این ابزارها دیگر یک مهارت لوکس نیست، بلکه یک مهارت ضروری در دنیای اداری و کاری امروز است.
اگر میخواهید مثل کارکنان حرفهای کنگره آمریکا از ChatGPT برای خلاصهسازی، نگارش و تحلیل متن استفاده کنید، پیشنهاد میکنیم نگاهی هم به راهنمای ساده نوشتن پرامپت برای مبتدیان در سایت Mr ChatGPT بیندازید. از سوی دیگر، وابستگی زیاد به هوش مصنوعی بدون شناخت درست ابزار میتواند ریسکهایی هم داشته باشد که در یادداشت توهم شایستگی در استفاده از هوش مصنوعی به آن پرداختهایم؛ مطلبی که نشان میدهد اتکای صرف به خروجی هوش مصنوعی، بدون درک عمیق از موضوع، میتواند گمراهکننده باشد.
سوالات متداول
کنگره آمریکا چقدر برای ChatGPT هزینه کرده است؟
بر اساس اسناد مالی رسمی مجلس نمایندگان آمریکا برای سال منتهی به مارس ۲۰۲۶، رقم ثبتشده برای ChatGPT حدود ۱۰۰ هزار و ۵۸۰ دلار در ۷۹۸ تراکنش بوده که نزدیک به ۹۰ درصد از کل بودجه هوش مصنوعی کنگره را تشکیل میدهد.
چرا Claude آنتروپیک اینقدر عقبتر از ChatGPT است؟
بخشی از این فاصله به دسترسی زودهنگام کارکنان کنگره به ChatGPT از سال ۲۰۲۳ و همکاری آموزشی OpenAI با نهادهای کنگره برمیگردد؛ عاملی که ChatGPT را به گزینه پیشفرض بسیاری از دفاتر تبدیل کرده است.
قانون «کلید خاموشکن هوش مصنوعی» چه میگوید؟
این لایحه دوحزبی، شرکتهای بزرگ هوش مصنوعی را ملزم میکند قابلیت خاموشکردن اضطراری سامانههای خود را حفظ کنند و به وزارت امنیت داخلی آمریکا اجازه میدهد در شرایط بحرانی این سامانهها را محدود کند.
آیا این آمار همه استفاده واقعی کنگره از هوش مصنوعی را نشان میدهد؟
خیر؛ این گزارش حسابهای رایگان، استفاده بستهبندیشده از Microsoft Copilot و بخش بزرگی از هزینههای سنا را در بر نمیگیرد، بنابراین رقم واقعی احتمالاً بیشتر از آن چیزی است که در اسناد رسمی دیده میشود.
نسخهٔ فوری این مطلب در تلگرام: اینجا بخوانید
