مرداد
اخبار
هلیوس AMD با چیپ ۲ نانومتری؛ رقیب NVIDIA در بازار AI
AMD با رونمایی از سیستم رک Helios در کنفرانس Advancing AI 2026، وارد مستقیمترین رقابت با NVIDIA شد؛ چیپهای ۲ نانومتری، معماری Zen 6، GPU نسل جدید MI455X و اعلام آمادگی مایکروسافت Azure برای استقرار این سیستم در مقیاس بزرگ — این داستان اصلی سختافزار هوش مصنوعی در سال ۲۰۲۶ است.
لیست مطالب
۱. AMD با Helios وارد عرصهی رکهای AI شد
روز ۲۲ جولای ۲۰۲۶، کنفرانس Advancing AI 2026 AMD در مرکز کنوانسیون موسکون سانفرانسیسکو با یک رونمایی تاریخی آغاز شد. AMD برای اولین بار سیستم رک کامل هوش مصنوعی خود به نام Helios را به صنعت معرفی کرد. این سیستم نتیجه سالها تحقیق و توسعه است و AMD با آن ادعا میکند که در بازار سرورهای هوش مصنوعی — بازاری که تاکنون تقریباً در انحصار NVIDIA بود — جای پای محکمی باز خواهد کرد.
هلیوس نه فقط یک GPU جدید، بلکه یک پلتفرم کامل رکمقیاس (Rack-Scale) است. این یعنی AMD برای اولین بار در تاریخ خود، از سطح تراشه تا سطح رک را یکپارچه طراحی کرده و یک راهحل کامل سختافزاری ارائه میدهد. برای آخرین اخبار هوش مصنوعی این رویکرد چندان رایج نیست — حتی NVIDIA هم سفر مشابهی را پیموده بود.
مدیرعامل AMD، لیزا سو، در مراسم کلید سخنرانی اصلی، با نمایش اولین نمونههای چیپهای ۲ نانومتری روی صحنه، اعلام کرد: «ما آمادهایم تا معادله سختافزار AI را تغییر دهیم.» این جمله با تشویق حضار از شرکتهای بزرگ فناوری همراه شد.
۲. EPYC Venice؛ پردازنده ۲۵۶ هستهای روی ۲ نانومتر TSMC
قلب تپنده سیستم Helios، پردازنده EPYC Venice است. این CPU سرور نسل ششم AMD بر پایه معماری Zen 6 ساخته شده و روی فرآیند ۲ نانومتری کارخانه TSMC — همان تولیدکنندهای که چیپهای سری A و M اپل را میسازد — تولید میشود.
مشخصات کلیدی EPYC Venice:
- تعداد هسته: تا ۲۵۶ هسته در یک پکیج
- فرآیند ساخت: ۲ نانومتر TSMC (N2)
- معماری: Zen 6
- ظرفیت حافظه: HBM و DDR5 با پهنای باند بالا
مقایسه با نسل قبلی EPYC (Zen 4/Turin) نشان میدهد که رفتن از ۳ نانومتر به ۲ نانومتر، علاوه بر افزایش تراکم ترانزیستور، مصرف انرژی را تا ۱۵ تا ۲۰ درصد کاهش میدهد — موضوعی که برای مراکز داده که هزینه برق یکی از بزرگترین هزینههایشان است، اهمیت حیاتی دارد. برای درک بهتر از تاریخچه شرکتهای هوش مصنوعی و پیشرفتهای سختافزاری، میتوانید مقالات مرتبط را بخوانید.
۳. Instinct MI455X؛ GPU قلب پردازش AI
اگر EPYC Venice مغز Helios است، Instinct MI455X قلب آن است. این GPU نسل جدید AMD برای پردازشهای سنگین هوش مصنوعی — از استنتاج (Inference) مدلهای زبانی بزرگ گرفته تا آموزش شبکههای عصبی عمیق — طراحی شده است.
Instinct MI455X از فرآیند ۲ نانومتری TSMC استفاده میکند و نسبت به نسل قبلی MI300X بهبودهای چشمگیری در موارد زیر دارد:
- پهنای باند حافظه HBM4 (بالاتر از نسل قبل)
- عملکرد در استنتاج: تا ۴۰ درصد بهبود
- بهرهوری انرژی: بهبود قابل توجه در TFLOPS به ازای هر وات
- پشتیبانی کامل از ROCm 6.x و سازگاری بهتر با CUDA
نکته جالب اینجاست که AMD با MI455X در حوزه استنتاج (Inference) — که امروزه بیشترین تقاضا را دارد — رقیب جدی NVIDIA شده است. اما در حوزه آموزش مدلهای بزرگ (Large Model Training) هنوز اختلافی وجود دارد. این دقیقاً همان جایی است که رقابت ابزارهای هوش مصنوعی را جذاب میکند — هیچ برندهای در همه حوزهها نیست.
۴. معماری Helios؛ UALink و Ultra Ethernet به جای NVLink
یکی از مهمترین نوآوریهای Helios، معماری ارتباطی آن است. NVIDIA با NVLink خود سالهاست که استانداری غیررسمی برای ارتباطات GPU-به-GPU در مقیاس بزرگ تعریف کرده. AMD با Helios رویکرد متفاوتی دارد:
UALink (Ultra Accelerator Link): این استاندارد باز — که AMD یکی از بنیانگذاران آن است — برای ارتباطات با پهنای باند بسیار بالا بین GPU های داخل یک رک استفاده میشود. مزیت کلیدی UALink این است که یک استاندارد صنعتی باز است، نه اختصاصی یک شرکت.
Ultra Ethernet: برای ارتباطات بین رکها و در مقیاسهای بزرگتر، Helios از Ultra Ethernet — استاندارد جدید اترنت پرسرعت — استفاده میکند. این رویکرد انعطافپذیری بیشتری نسبت به InfiniBand NVIDIA فراهم میکند.
استفاده از استانداردهای باز نه تنها برای AMD مزیت بازاریابی ایجاد میکند، بلکه برای مشتریان نیز جذاب است: آنها میتوانند از تامینکنندگان مختلف تجهیزات شبکه استفاده کنند و به یک اکوسیستم خاص وابسته نباشند. این رویکرد با اهمیت هوش مصنوعی برای کسبوکارها و نیاز آنها به انعطافپذیری کاملاً همراستاست.
۵. مایکروسافت Azure؛ اعلام تاریخی بزرگترین خریدار
بزرگترین اعلام کنفرانس Advancing AI 2026 نه از خود AMD، بلکه از مایکروسافت آمد. تیم اجرایی Azure در کنفرانس اعلام کرد که Helios را در مقیاس بزرگ (at scale) برای استنتاج هوش مصنوعی در ابر Azure مستقر خواهد کرد.
جزئیات اعلام مایکروسافت:
- استقرار Helios در مقیاس بزرگ در مراکز داده Azure
- ماشینهای مجازی (VM) مجهز به MI455X در اواخر ۲۰۲۶ برای مشتریان Azure در دسترس
- پیشنمایش VM های EPYC Venice برای کارهای محاسباتی با کارایی بالا (HPC)
- ادغام کامل با سرویسهای موجود Azure AI
این اعلام برای AMD اهمیت فوقالعادهای دارد. مایکروسافت با Azure یکی از بزرگترین مشتریان سختافزار AI در جهان است و تا همین اواخر عمدتاً از GPU های NVIDIA H100 و H200 استفاده میکرد. حال با این تعهد به Helios، AMD نشان میدهد که میتواند در رقابت با NVIDIA حتی مهمترین مشتریان را جذب کند. این خبر در کنار آموزشهای هوش مصنوعی نشان میدهد که صنعت AI در همه ابعاد — از نرمافزار تا سختافزار — در حال تحول است.
گزارشها نشان میدهد که دلیل اصلی انتخاب مایکروسافت، نسبت قیمت به عملکرد Helios در استنتاج مدلهای زبانی بزرگ است. با افزایش تقاضا برای سرویسهای هوش مصنوعی تجاری (مانند Copilot)، بهینهسازی هزینه استنتاج برای مایکروسافت اولویت استراتژیک است.
۶. AMD در برابر NVIDIA؛ رقابت اصلی را بخوانید
برای فهمیدن اهمیت Helios، باید وضعیت رقابت AMD با NVIDIA را درک کرد. در سالهای اخیر، NVIDIA با GPU های H100 و H200 و سیستمهای DGX و HGX، تقریباً تمام بازار آموزش مدلهای هوش مصنوعی را در دست داشت. سهم بازار GPU های AI NVIDIA در برخی برآوردها به ۸۰ تا ۹۰ درصد میرسید.
نقاط قوت Helios در برابر Vera Rubin
رقیب مستقیم Helios، سیستم رک NVIDIA Vera Rubin است. تحلیلگران مقایسهای جزئی از این دو انجام دادهاند:
مزایای Helios: پهنای باند حافظه بالاتر برای استنتاج؛ قیمت رقابتیتر؛ معماری باز (UALink) به جای اکوسیستم اختصاصی؛ مصرف انرژی بهتر در برخی کارها.
مزایای Vera Rubin: عملکرد برتر در آموزش مدلهای بزرگ؛ اکوسیستم نرمافزاری CUDA که دهها سال توسعه دارد؛ پشتیبانی گستردهتر از فریمورکهای یادگیری ماشین.
نکته مهم اینجاست: چرخش صنعت از «آموزش» به «استنتاج» به نفع AMD است. الان که مدلهای بزرگ آموزش دیدهاند، تقاضای اصلی بازار برای سرویسدهی (Inference) است — و اینجاست که Helios قویتر ظاهر میشود. برای درک بهتر این چالشها، مقاله محدودیتهای واقعی هوش مصنوعی را بخوانید.
۷. قیمت ۵.۲۵ میلیون دلار؛ برای چه کسانی؟
قیمت پایه ۵.۲۵ میلیون دلار برای یک سیستم رک Helios، ممکن است در ابتدا گزاف به نظر برسد. اما وقتی این عدد را در کنار یک رک کامل NVIDIA NVL72 (که قیمت آن در بازه مشابه یا بیشتر قرار دارد) میگذاریم، قضیه متفاوت میشود.
هدف بازار اصلی Helios عبارت است از:
- شرکتهای ابری بزرگ (مثل مایکروسافت Azure، Google Cloud، AWS)
- سازمانهای بزرگ که زیرساخت AI داخلی میسازند
- شرکتهای نفت، گاز، مالی و دارویی که محاسبات HPC سنگین انجام میدهند
- دانشگاهها و مراکز تحقیقاتی با گرنتهای بزرگ
برای کسبوکارهای کوچکتر، دسترسی از طریق سرویسهای ابری مثل Azure VM های MI455X امکانپذیر خواهد بود — بدون نیاز به خرید مستقیم سختافزار. این مدل برای اکثر توسعهدهندگان AI که میخواهند از قابلیتهای هوش مصنوعی بهره ببرند، بسیار مناسبتر است.
۸. تأثیر بزرگ این رویداد بر آینده صنعت AI
ورود جدی AMD به بازار سختافزار AI با Helios، پیامدهای مهمی برای کل صنعت دارد که باید جدی گرفت:
رقابت واقعی = قیمت پایینتر: تا همین اواخر، NVIDIA میتوانست هر قیمتی را برای GPU های AI خود تعیین کند چون رقیب واقعی نداشت. حال با Helios، معادله تغییر میکند. شرکتهای ابری میتوانند AMD را در مناقصات قرار دهند تا قیمتهای NVIDIA را کنترل کنند.
اکوسیستمهای باز: معماری مبتنی بر UALink و Ultra Ethernet نشان میدهد که میتوان زیرساخت AI را بدون وابستگی به یک شرکت ساخت. این برای رگولاتورها که نگران انحصار هستند خبر خوبی است.
تسریع نوآوری: رقابت همیشه نوآوری را شتاب میدهد. NVIDIA در پاسخ به AMD باید تلاش بیشتری کند — و این به نفع کل صنعت AI است. مقایسه این با رقابت در نرمافزار AI جالب است.
تنوع زنجیره تأمین: پس از بحران چیپ سالهای اخیر، شرکتها فهمیدند که وابستگی به یک تأمینکننده خطرناک است. Helios گزینهای جدید و قابل اعتماد ارائه میدهد.
این خبر بهخصوص در کنار اهمیت هوش مصنوعی برای کسبوکار و سرمایهگذاریهای بزرگ مثل Stargate معنای عمیقتری پیدا میکند.
۹. سؤالات متداول (FAQ)
سیستم Helios AMD چیست؟
Helios اولین پلتفرم رکمقیاس هوش مصنوعی AMD است که از پردازنده EPYC Venice (Zen 6، ۲۵۶ هسته) و GPU Instinct MI455X در فرآیند ۲ نانومتری TSMC استفاده میکند. این سیستم برای کارهای سنگین هوش مصنوعی در مراکز داده طراحی شده است.
قیمت Helios AMD چقدر است؟
قیمت پایه سیستم رک Helios ۵.۲۵ میلیون دلار اعلام شده است. این قیمت برای یک رک کامل است که شامل CPU های EPYC Venice و GPU های MI455X میشود.
چه فرقی بین Helios AMD و Vera Rubin NVIDIA وجود دارد؟
Helios در استنتاج مدلهای هوش مصنوعی و پهنای باند حافظه قویتر است، در حالی که Vera Rubin NVIDIA در آموزش مدلهای بزرگ برتری دارد. هر دو از فرآیند ۲ نانومتری استفاده میکنند اما معماریهای متفاوتی دارند. Helios از استانداردهای باز (UALink) استفاده میکند در حالی که NVIDIA از NVLink اختصاصی بهره میبرد.
آیا مایکروسافت Azure واقعاً Helios میخرد؟
بله. مایکروسافت در کنفرانس Advancing AI 2026 اعلام کرد که Helios را در مقیاس بزرگ در Azure مستقر خواهد کرد. VM های مجهز به MI455X در اواخر ۲۰۲۶ برای مشتریان Azure در دسترس قرار میگیرد.
چه زمانی Helios AMD در بازار موجود خواهد بود؟
سیستم Helios از جولای ۲۰۲۶ در دسترس خریداران سازمانی است. دسترسی عمومی از طریق Azure VM های MI455X در اواخر ۲۰۲۶ خواهد بود. سایر شرکتهای ابری نیز احتمالاً در ماههای آینده خرید خود را اعلام خواهند کرد.
نسخهٔ فوری این مطلب در تلگرام: اینجا بخوانید
