جذب سرمایه OpenAI: ۳۰ میلیارد دلار با ارزش‌گذاری ۱٫۲۵ تریلیون دلار

شرکت OpenAI طبق گزارش‌ها در آستانه‌ی جذب حدود ۳۰ میلیارد دلار سرمایه با ارزش‌گذاری ۱٫۲۵ تریلیون دلاری است؛ رقمی که اگر نهایی شود، سازنده‌ی ChatGPT را به ارزشمندترین شرکت خصوصی تاریخ تبدیل می‌کند.

۱. ماجرا از چه قرار است؟

در ۲۲ اکتبر ۲۰۲۶ گزارش‌هایی منتشر شد که می‌گفت شرکت OpenAI نزدیک به نهایی کردن دور تازه‌ای از جذب سرمایه است. طبق این گزارش‌ها، مبلغ هدف تا ۳۰ میلیارد دلار است و ارزش شرکت پیش از ورود پول تازه حدود ۱٫۲۵ تریلیون دلار تخمین زده می‌شود. اگر کل مبلغ جذب شود، ارزش پس از سرمایه‌گذاری حدود ۱٫۲۸ تریلیون دلار خواهد بود.

منابع آگاه به مذاکرات می‌گویند رهبری دور تازه با سرمایه‌گذاران اماراتی و صندوق Coatue است. همچنین از گفت‌وگو با SoftBank و صندوق MGX در ابوظبی برای پیوستن به این دور سخن به میان آمده است. هنوز قراردادی امضا نشده و OpenAI از اظهارنظر درباره‌ی این خبر خودداری کرده است. بنابراین همه‌ی اعداد این مقاله را باید «گزارش‌شده و در حال مذاکره» در نظر گرفت، نه نتیجه‌ی نهایی.

اگر این دور به همین شکل تمام شود، OpenAI از نظر ارزش‌گذاری به ارزشمندترین شرکت خصوصی تاریخ تبدیل می‌شود. برای کسی که فقط به‌عنوان کاربر از ChatGPT استفاده می‌کند هم این خبر مهم است، چون مسیر سرمایه مستقیماً روی سرعت عرضه‌ی مدل‌ها، قیمت اشتراک‌ها و رقابت با گوگل و Anthropic اثر می‌گذارد. اگر هنوز با خود شرکت آشنا نیستید، مقاله‌ی OpenAI چیست؟ نقطه‌ی شروع خوبی است.

۲. مسیر ارزش‌گذاری؛ از ۸۵۲ میلیارد تا ۱٫۲۵ تریلیون

برای فهمیدن اندازه‌ی این جهش باید به دورهای قبلی نگاه کرد. در ماه مارس، OpenAI حدود ۱۲۲ میلیارد دلار سرمایه جذب کرد و ارزش پس از سرمایه‌گذاری آن ۸۵۲ میلیارد دلار اعلام شد. در آن دور، شرکت Amazon هم تعهد کرد تا ۵۰ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری کند. در ماه آگوست نیز فروش ثانویه‌ی سهام کارکنان به ارزش حدود ۷ میلیارد دلار انجام شد.

اما ارزش‌گذاری ۱٫۲۵ تریلیون دلار عدد اولی نبود که روی میز آمد. بر اساس گزارش‌ها، در ماه سپتامبر سرمایه‌گذاران عدد ۱٫۲ تریلیون را مطرح کرده بودند. سپس OpenAI در اوایل اکتبر به سرمایه‌گذارانی از جمله BlackRock و MGX عدد ۱٫۴ تریلیون دلار را ارائه کرد. رقم فعلی حدود ۱۵۰ میلیارد دلار پایین‌تر از آن پیشنهاد است؛ یعنی بازار به‌نظر می‌رسد نسبت به قیمت درخواستی شرکت کمی محتاط‌تر عمل کرده است.

چرا این اختلاف قیمت مهم است؟

ارزش‌گذاری فقط یک عدد زیبا برای تیتر نیست. هر دور تازه‌ی سرمایه، معیاری برای قیمت عرضه‌ی عمومی سهام در آینده می‌شود. اگر عدد دور خصوصی خیلی بالا باشد، بازار عمومی باید رشد درآمدی بسیار بزرگی را باور کند تا همان قیمت را بپذیرد. به همین دلیل مذاکره بر سر یک‌صد‌وپنجاه میلیارد دلار تفاوت، در واقع مذاکره بر سر میزان خوش‌بینی بازار به آینده‌ی شرکت است.

۳. سرمایه‌گذاران اماراتی و ظرفیت محاسباتی

یکی از جالب‌ترین جزئیات گزارش، احتمال همراه شدن سرمایه‌گذاری اماراتی با یک توافق تجاری برای ظرفیت محاسباتی است. به بیان ساده، ممکن است بخشی از پولی که از امارات می‌آید با دسترسی OpenAI به مراکز داده و توان پردازشی در همان کشور گره بخورد. این الگو در صنعت هوش مصنوعی تازگی ندارد؛ شرکت‌ها هم پول می‌گیرند و هم زیرساخت.

OpenAI در ماه فوریه به سرمایه‌گذاران گفته بود که هدفش حدود ۶۰۰ میلیارد دلار هزینه‌ی محاسباتی تا سال ۲۰۳۰ است. شرکت Nvidia هم اعلام کرده تعهدات مرتبط با OpenAI در مجموع حدود ۱۲ گیگاوات ظرفیت را شامل می‌شود. این اعداد نشان می‌دهند چرا شرکتی که میلیاردها دلار درآمد دارد، همچنان باید مرتب سراغ سرمایه‌ی تازه برود: آموزش و اجرای مدل‌های پیشرو بسیار پرهزینه است. برای درک بهتر مرز میان وعده‌ها و واقعیت در این حوزه، مقاله‌ی توانایی‌ها و محدودیت‌های واقعی هوش مصنوعی را بخوانید.

۴. درآمد OpenAI؛ پشتوانه‌ی این ارزش‌گذاری چیست؟

سرمایه‌گذاران برای قبول یک ارزش‌گذاری تریلیون‌دلاری باید به رشد درآمد اعتماد کنند. بر اساس اعداد گزارش‌شده، OpenAI در فصل دوم ۲۰۲۶ حدود ۶٫۷ میلیارد دلار درآمد داشته که نسبت به فصل اول ۱۸ درصد رشد نشان می‌دهد. نرخ سالانه‌ی درآمد تا ماه آگوست از ۴۰ میلیارد دلار عبور کرده بود.

در هشتم اکتبر مشخص شد درآمد خالص سالانه‌ی شرکت در پایان سپتامبر حدود ۵۰ میلیارد دلار بوده است. عدد ۶۸ میلیارد دلاری که پیش‌تر در رسانه‌ها دیده می‌شد، درآمد ناخالص شرکای تجاری را هم شامل می‌شد و با درآمد خالص تفاوت دارد. شرکت از رشد ۷۷ درصدی نرخ درآمد کل در فصل سوم و رشد ۱۰۷ درصدی بخش سازمانی سخن گفته و یک منبع انتظار دارد تا پایان سال این نرخ به حدود ۷۰ میلیارد دلار برسد. تمام این اعداد را خود شرکت ارائه کرده و حسابرسی نشده‌اند، پس باید با احتیاط به آن‌ها نگاه کرد.

۵. عرضه‌ی عمومی سهام؛ OpenAI در برابر Anthropic

این دور سرمایه را نمی‌توان جدا از بحث عرضه‌ی اولیه‌ی سهام دید. OpenAI در ژوئن ۲۰۲۶ به‌صورت محرمانه مدارک عرضه‌ی عمومی را ثبت کرده، اما هنوز تاریخی اعلام نکرده است. سارا فریار، مدیر مالی شرکت، در آگوست به کارکنان گفته بود که OpenAI در سال ۲۰۲۷ یا حتی زودتر، اگر رشد اجازه دهد، وارد بورس خواهد شد. سم آلتمن هم در دوازدهم سپتامبر ورود فوری به بورس را با توجه به ملاحظات ایمنی هوش مصنوعی «نابخردانه» توصیف کرده بود.

رقیب اصلی یعنی Anthropic نیز در ژوئن محرمانه درخواست خود را ثبت کرده است. این شرکت در ماه مه ۶۵ میلیارد دلار با ارزش‌گذاری ۹۶۵ میلیارد دلار جذب کرد و بنا بر گزارش‌ها دنبال ارزشی بین ۱٫۵ تا ۲ تریلیون دلار در عرضه‌ی عمومی است. درآمد فصل سوم Anthropic نیز ۱۶٫۸ میلیارد دلار گزارش شده، در حالی که فصل دوم ۱۱٫۶ میلیارد دلار بود. به گفته‌ی برخی ناظران، این دو شرکت عملاً یک «مسابقه‌ی دو اسبه» برای جذب پول بازار عمومی هستند.

بین دو شرکت اختلاف‌نظر حسابداری هم وجود دارد. OpenAI Anthropic را متهم کرده که ارزش کامل قراردادهای فروخته‌شده از طریق ارائه‌دهندگان ابری را به‌عنوان درآمد حساب می‌کند؛ Anthropic می‌گوید از روش‌های حسابداری پذیرفته‌شده پیروی می‌کند. این بحث نشان می‌دهد در دوره‌ی عرضه‌ی عمومی، حتی تعریف «درآمد» هم میدان رقابت می‌شود. برای مقایسه‌ی عملی مدل‌های رقیب، مقایسه‌ی ChatGPT و DeepSeek را ببینید.

۶. نگرانی بازار؛ آیا حباب در راه است؟

همه خوش‌بین نیستند. در هشتم اکتبر شاخص Nasdaq حدود ۱٫۲۵ درصد افت کرد؛ سهام Nvidia حدود ۳ درصد، Oracle نزدیک به ۶ درصد و CoreWeave نزدیک به ۸ درصد پایین آمدند. راس میفیلد از شرکت Baird درباره‌ی «لرزه‌هایی» در زیرمجموعه‌های مرتبط با هوش مصنوعی هشدار داد و گفت بازار بیش از پیش به شرکت‌های این حوزه وابسته شده است.

منتقدان تندتر هم هستند. شرکت New Constructs عرضه‌ی عمومی Anthropic را «مضحک‌ترین عرضه‌ی اولیه‌ی ۲۰۲۶» نامیده و ارزش آن را فقط ۱۵۰ میلیارد دلار برآورد کرده است. چنین تفاوت عجیبی میان برآوردها نشان می‌دهد اجماعی روی «ارزش واقعی» شرکت‌های هوش مصنوعی وجود ندارد. سرمایه‌گذاران عملاً روی این شرط می‌بندند که درآمد در سال‌های آینده با سرعتی بی‌سابقه رشد کند و هزینه‌های عظیم زیرساخت را توجیه کند. نگاه متعادل‌تر به همین موضوع در مقاله‌ی اهمیت هوش مصنوعی در کسب‌وکار آمده است.

۷. این خبر برای کاربران و کسب‌وکارها چه معنایی دارد؟

کاربر معمولی چیزی در همین لحظه تغییر نمی‌کند، اما به‌طور غیرمستقیم سه اثر محتمل وجود دارد. نخست، پول بیشتر یعنی توان پردازشی بیشتر و در نتیجه احتمال عرضه‌ی سریع‌تر مدل‌ها و قابلیت‌های تازه. دوم، فشار برای رشد درآمد می‌تواند به گسترش تبلیغات، اشتراک‌های جدید یا تغییر قیمت‌ها منجر شود. سوم، رقابت سرمایه‌ای میان OpenAI و Anthropic ممکن است نوآوری را تندتر کند، ولی هزینه‌ی این رقابت را هم باید جایی جبران کرد.

برای کسب‌وکارها پیام روشن‌تر است: وابسته شدن به یک ارائه‌دهنده‌ی واحد ریسک دارد. بهتر است جریان کاری خود را طوری طراحی کنید که بتوان مدل را در صورت لزوم عوض کرد. نوشتن درست پرامپت هم مستقل از ارائه‌دهنده ارزشمند است؛ راهنمای آموزش پرامپت‌نویسی برای مبتدیان برای همین کار مناسب است. و برای دنبال کردن بقیه‌ی رویدادها، به بخش اخبار هوش مصنوعی و آموزش‌های ChatGPT سر بزنید.

یک نکته‌ی تکمیلی هم درباره‌ی نگاه واقع‌بینانه وجود دارد: ارزش‌گذاری بالا لزوماً به معنای محصول بهتر نیست. دقت کنید که هوش مصنوعی هنوز بدون مهارت انسانی به نتیجه‌ی قابل اتکا نمی‌رسد؛ این موضوع را مقاله‌ی توهم هوش مصنوعی؛ توسعه‌دهنده‌ی تنها در برابر مهندس واقعی خوب توضیح می‌دهد.

۸. چه چیزهایی را باید در هفته‌های آینده دنبال کرد؟

گزارش‌ها می‌گویند OpenAI می‌خواهد تا پایان هفته‌ی آینده امضای نهایی را بگیرد. پس چند نشانه را زیر نظر داشته باشید: اعلام رسمی مبلغ نهایی و فهرست سرمایه‌گذاران، حضور یا عدم حضور SoftBank و MGX، جزئیات توافق ظرفیت محاسباتی با امارات، و واکنش بازار سهام فناوری. همچنین تاریخ عرضه‌ی عمومی Anthropic که طبق گزارش‌ها حدود میانه‌ی نوامبر انتظار می‌رود، می‌تواند معیاری برای قیمت‌گذاری OpenAI هم باشد.

اگر دور تازه با ارزش‌گذاری کمتر از ۱٫۴ تریلیون دلار بسته شود، این پیام را می‌دهد که سرمایه‌گذاران هنوز خوش‌بین‌اند، اما بی‌چون‌وچرا هر قیمتی را نمی‌پذیرند. اگر مذاکرات به هم بخورد یا عدد تغییر کند، تأثیرش روی کل زنجیره‌ی هوش مصنوعی از تراشه تا ابر دیده خواهد شد.

۹. پرسش‌های متداول

آیا OpenAI رسماً ۳۰ میلیارد دلار جذب کرده است؟

خیر. تا زمان نگارش این مقاله، موضوع بر پایه‌ی گزارش منابع آگاه است، قرارداد امضا نشده و OpenAI اظهارنظر نکرده است. عدد نهایی ممکن است تغییر کند.

ارزش‌گذاری ۱٫۲۵ تریلیون دلاری یعنی چه؟

یعنی سرمایه‌گذاران حاضرند با فرض این ارزش برای کل شرکت، سهام تازه بخرند. این ارزش «پیش از سرمایه‌گذاری» است و با افزودن پول تازه به حدود ۱٫۲۸ تریلیون دلار می‌رسد.

آیا OpenAI قبلاً وارد بورس شده است؟

خیر. شرکت در ژوئن ۲۰۲۶ مدارک عرضه‌ی عمومی را محرمانه ثبت کرده، اما تاریخ قطعی اعلام نشده است. مدیر مالی از سال ۲۰۲۷ یا زودتر سخن گفته است.

این خبر روی قیمت اشتراک ChatGPT اثر دارد؟

اثر مستقیم تأیید نشده است. با این حال فشار رشد درآمد می‌تواند در بلندمدت روی بسته‌ها، تبلیغات و قیمت‌ها تأثیر بگذارد.

رقیب اصلی OpenAI در عرضه‌ی عمومی کیست؟

شرکت Anthropic، سازنده‌ی Claude، که او هم محرمانه درخواست ثبت کرده و بنا بر گزارش‌ها دنبال ارزش‌گذاری ۱٫۵ تا ۲ تریلیون دلاری است.