کاپایلوت مایکروسافت Deep Research و Podcasts را برای همیشه حذف می‌کند

مایکروسافت رسماً اعلام کرد که از ۱۸ اوت ۲۰۲۶، دو ویژگی محبوب کاپایلوت یعنی Deep Research و Podcasts را برای کاربران مصرفی حذف می‌کند؛ تصمیمی که مرز میان کاربران رایگان و مشترکان پولی Premium را پررنگ‌تر می‌کند.

۱. دقیقاً چه چیزی از کاپایلوت حذف می‌شود؟

بر اساس اعلامیه‌ی رسمی مایکروسافت در صفحه‌ی پشتیبانی این شرکت، از تاریخ ۱۸ اوت ۲۰۲۶ دو ویژگی از اپلیکیشن کاپایلوت (Copilot) حذف می‌شوند: ابزار Deep Research که برای تولید گزارش‌های تحقیقاتی عمیق و چندمرحله‌ای استفاده می‌شد، و ویژگی Podcasts که به کاربران امکان می‌داد از موضوعات دلخواه، پادکست‌های صوتی کوتاه با صدای مصنوعی بسازند. مایکروسافت در متن رسمی خود نوشته: «بعد از این تاریخ، Deep Research دیگر در کاپایلوت در دسترس نخواهد بود» و درباره‌ی پادکست‌ها نیز تأکید کرده که «Podcasts دیگر در دسترس نخواهد بود و پادکست‌های ساخته‌شده‌ی قبلی نیز قابل دسترسی نخواهند بود».

این تغییر برای اولین‌بار توسط رسانه‌های فناوری از جمله Thurrott و Neowin گزارش شد و به‌سرعت در میان کاربران کاپایلوت بازتاب گسترده‌ای پیدا کرد، چرا که هر دو ویژگی از جمله ابزارهای پرکاربرد نسخه‌ی مصرفی کاپایلوت محسوب می‌شدند. برای آشنایی بیشتر با نحوه‌ی عملکرد چنین دستیارهای هوشمندی، می‌توانید مقاله‌ی معرفی OpenAI و مدل‌های مشابه را نیز مطالعه کنید.

۲. چرا مایکروسافت این تصمیم را گرفته است؟

مایکروسافت هیچ توضیح رسمی و شفافی درباره‌ی علت این تصمیم منتشر نکرده است، اما تحلیلگران چند فرضیه‌ی اصلی را مطرح کرده‌اند. نخست، اجرای مدل‌های زبانی بزرگ برای پژوهش عمیق و تولید پادکست صوتی، هزینه‌ی محاسباتی (توکن و پردازش GPU) بسیار بالایی دارد؛ به‌ویژه زمانی که این ابزارها به‌صورت رایگان در اختیار میلیون‌ها کاربر قرار گیرند. با محدود کردن این امکانات به مشترکان Premium، مایکروسافت می‌تواند بار محاسباتی را کاهش داده و در عین حال کاربران را به سمت اشتراک‌های پردرآمدتر هدایت کند.

دوم، این حرکت با روند کلی صنعت هم‌راستا است: شرکت‌های بزرگ فناوری به‌تدریج ویژگی‌های پیشرفته‌ی هوش مصنوعی را از سطح رایگان جدا کرده و آن‌ها را به بسته‌های اشتراکی گران‌تر منتقل می‌کنند. این الگو را می‌توان در تصمیمات مشابه سایر شرکت‌ها هم مشاهده کرد؛ موضوعی که در اهمیت هوش مصنوعی در کسب‌وکار نیز به آن پرداخته‌ایم.

۳. Deep Research چه بود و چه کسانی آن را از دست می‌دهند؟

Deep Research ابزاری در کاپایلوت بود که به‌جای پاسخ کوتاه، با جست‌وجوی گسترده در منابع مختلف، گزارش‌های تحلیلی چندصفحه‌ای و مستند تولید می‌کرد؛ کاربردی شبیه به ابزارهای مشابه در ChatGPT و Gemini. طبق اعلام مایکروسافت، این ابزار برای همهی کاربران کاپایلوت غیرفعال می‌شود، اما میزان تأثیر آن به نوع اشتراک بستگی دارد.

کاربران رایگان و مشترکان Personal/Family

این گروه هیچ جایگزین مستقیمی برای Deep Research دریافت نمی‌کنند. تنها راه دسترسی به گزارش‌های قبلی، مراجعه به تاریخچه‌ی گفت‌وگو (Chat History) و باز کردن گزارش در قالب Word است. مایکروسافت تأکید کرده که «نیازی به اقدام فوری نیست»، اما توصیه می‌کند کاربران گزارش‌های مهم خود را از هم‌اکنون در فرمت Word ذخیره کنند تا پس از حذف کامل ابزار نیز به آن‌ها دسترسی داشته باشند.

مشترکان Microsoft 365 Premium

خبر بهتر برای این گروه است: مشترکان Microsoft 365 Premium که ماهانه حدود ۲۰ دلار پرداخت می‌کنند، به ابزاری مشابه با نام Researcher دسترسی خواهند داشت که عملکردی مشابه Deep Research برای تولید گزارش و تحلیل ارائه می‌دهد. این یعنی عملاً قابلیت پژوهش عمیق کاپایلوت از یک ویژگی رایگان به یک امتیاز انحصاری برای مشترکان پولی تبدیل می‌شود.

۴. چرا ویژگی Podcasts وضعیت بدتری دارد؟

بر خلاف Deep Research که دست‌کم برای گروهی از کاربران جایگزین دارد، وضعیت ویژگی Podcasts نگران‌کننده‌تر است. مایکروسافت در صفحه‌ی پشتیبانی رسمی خود به‌صراحت نوشته: «Podcasts فقط از داخل کاپایلوت قابل دسترسی بود و هیچ گزینه‌ای برای خروجی گرفتن یا ذخیره‌سازی آن خارج از این تجربه وجود نداشت.» این یعنی از ۱۸ اوت ۲۰۲۶ به بعد، تمام پادکست‌هایی که کاربران – چه رایگان و چه پولی – با این ابزار ساخته‌اند، برای همیشه از دسترس خارج می‌شوند و هیچ راهی برای بازیابی آن‌ها وجود نخواهد داشت.

علاوه بر این، لینک‌های اشتراک‌گذاری‌شده‌ی این پادکست‌ها (که کاربران احتمالاً برای دوستان یا همکاران خود فرستاده بودند) نیز از کار خواهند افتاد. مایکروسافت هیچ ابزار جایگزینی برای این ویژگی معرفی نکرده و به نظر می‌رسد این قابلیت به‌طور کامل از نقشه‌ی راه کاپایلوت حذف شده است.

۵. مقایسه با رقبا؛ گوگل و OpenAI چه می‌کنند؟

این تصمیم مایکروسافت در حالی اتخاذ می‌شود که رقبای اصلی آن هنوز نسخه‌های رایگان یا کم‌هزینه‌تری از ابزارهای مشابه ارائه می‌دهند. گوگل با NotebookLM همچنان امکان تولید خلاصه‌های صوتی شبیه پادکست را در دسترس کاربران رایگان قرار می‌دهد، و OpenAI نیز نسخه‌ای از Deep Research را در ChatGPT حتی برای کاربران با اشتراک‌های پایین‌تر فعال نگه داشته است. برای مقایسه‌ی دقیق‌تر عملکرد مدل‌های مختلف هوش مصنوعی، پیشنهاد می‌کنیم مقایسه‌ی ChatGPT و DeepSeek را هم بخوانید.

این تفاوت رویکرد می‌تواند در بلندمدت بر انتخاب کاربران میان دستیارهای هوش مصنوعی مختلف تأثیر بگذارد؛ به‌خصوص کاربرانی که برای کارهای پژوهشی یا تولید محتوای صوتی به این ابزارها وابسته شده بودند و اکنون باید به‌دنبال جایگزین بگردند.

برخی کاربران در شبکه‌های اجتماعی پیشنهاد داده‌اند که ترکیب یک دستیار متنی قدرتمند برای تحقیق با یک ابزار جداگانه‌ی تبدیل متن به گفتار، می‌تواند جایگزین نسبتاً مناسبی برای Podcasts باشد؛ هرچند این راه‌حل به مراتب پیچیده‌تر و زمان‌برتر از یک ویژگی یکپارچه در داخل کاپایلوت است. این موضوع یک‌بار دیگر نشان می‌دهد که وابستگی کامل به یک اکوسیستم بسته، همیشه انتخاب امنی نیست.

۶. این تصمیم چه چیزی درباره‌ی استراتژی آینده‌ی کاپایلوت می‌گوید؟

حذف هم‌زمان دو ویژگی پرکاربرد، نشانه‌ای از تغییر مسیر مایکروسافت در نحوه‌ی بودجه‌بندی و اولویت‌گذاری ویژگی‌های کاپایلوت است. به نظر می‌رسد مایکروسافت در حال تمرکز منابع محاسباتی خود بر روی ویژگی‌هایی است که بازدهی اقتصادی بالاتری دارند یا مستقیماً درآمدزا هستند، به‌جای ارائه‌ی رایگان امکانات پرهزینه به حجم بالایی از کاربران. این رویکرد می‌تواند الگویی برای تصمیمات آینده‌ی سایر بخش‌های کاپایلوت نیز باشد و کاربران باید منتظر تغییرات مشابه در سایر ویژگی‌های رایگان این پلتفرم نیز باشند.

از منظر کسب‌وکار، این تغییر همچنین می‌تواند به معنای فشار بیشتر بر مدل درآمدی اشتراک Premium باشد؛ موضوعی که با روند کلی صنعت هوش مصنوعی در سال ۲۰۲۶ که هزینه‌های زیرساخت و پردازش به‌شدت افزایش یافته، هم‌خوانی دارد.

۷. راهنمای گام‌به‌گام: چگونه گزارش‌ها و پادکست‌های خود را نجات دهیم؟

اگر از کاربران فعال Deep Research یا Podcasts در کاپایلوت هستید، بهتر است هرچه سریع‌تر اقدامات زیر را انجام دهید:

برای گزارش‌های Deep Research: وارد بخش تاریخچه‌ی گفت‌وگوی کاپایلوت شوید، گزارش‌های مهم را باز کنید و از گزینه‌ی خروجی به فرمت Word استفاده کنید تا نسخه‌ای محلی از آن‌ها روی سیستم خودتان داشته باشید. مشترکان Premium نیز بهتر است بررسی کنند که این گزارش‌ها به‌طور خودکار در Researcher قابل مشاهده هستند یا خیر.

برای پادکست‌های ساخته‌شده: متأسفانه هیچ گزینه‌ی رسمی خروجی وجود ندارد. تنها راه‌حل عملی، پخش پادکست و ضبط صدای خروجی با یک نرم‌افزار ضبط صدای جانبی (مانند ابزارهای ضبط صفحه یا صدا در ویندوز و مک) پیش از تاریخ ۱۸ اوت ۲۰۲۶ است. اگر محتوای پادکست برایتان اهمیت زیادی دارد، بهتر است هرچه زودتر این کار را انجام دهید، چون بعد از این تاریخ امکان بازیابی وجود نخواهد داشت.

برای یادگیری نحوه‌ی نوشتن پرامپت‌های مؤثرتر برای جایگزین کردن این ابزارها با دستیارهای دیگر مانند ChatGPT یا Claude، پیشنهاد می‌کنیم نگاهی به راهنمای نوشتن پرامپت برای مبتدیان بیندازید.

۸. آیا این روند برای همه‌ی کاربران فناوری هشداردهنده است؟

این اتفاق بار دیگر نشان می‌دهد که ابزارهای رایگان هوش مصنوعی در پلتفرم‌های بزرگ فناوری، لزوماً دائمی و پایدار نیستند. کاربرانی که به‌طور جدی از این ابزارها برای کار یا تحقیق استفاده می‌کنند، باید همواره یک استراتژی پشتیبان‌گیری و آگاهی از اعلامیه‌های رسمی شرکت‌ها داشته باشند. برای درک بهتر محدودیت‌ها و قابلیت‌های واقعی هوش مصنوعی در کاربردهای روزمره، مطالعه‌ی مقاله‌ی پتانسیل‌ها و محدودیت‌های واقعی هوش مصنوعی نیز خالی از لطف نیست.

از سوی دیگر، این‌گونه تغییرات ناگهانی، بار دیگر بحث تمایز میان «کاربر واقعی و ماهر ابزارهای هوش مصنوعی» و «کاربر سطحی» را پررنگ می‌کند؛ موضوعی که در توهم هوش مصنوعی و تفاوت توسعه‌دهنده‌ی تنها با مهندس واقعی بررسی شده است. کاربرانی که درک عمیق‌تری از نحوه‌ی کارکرد این ابزارها دارند، معمولاً سریع‌تر می‌توانند جایگزین مناسب پیدا کنند.

در نهایت، این تجربه می‌تواند درسی برای کسب‌وکارهای کوچک و فریلنسرهایی باشد که گردش‌کار روزانه‌ی خود را بر پایه‌ی یک ابزار رایگان خاص بنا کرده‌اند. تنوع‌بخشی به ابزارهای مورد استفاده و نگهداری نسخه‌ی پشتیبان از خروجی‌های مهم، می‌تواند از بروز اختلال‌های ناگهانی در کار جلوگیری کند.

۹. سوالات متداول درباره‌ی حذف Deep Research و Podcasts از کاپایلوت

دقیقاً از چه تاریخی این دو ویژگی حذف می‌شوند؟
از ۱۸ اوت ۲۰۲۶ (برابر با ۲۷ مرداد ۱۴۰۵)، هر دو ویژگی Deep Research و Podcasts برای کاربران مصرفی کاپایلوت غیرفعال می‌شوند.

آیا مشترکان پولی هم پادکست‌های خود را از دست می‌دهند؟
بله. طبق اعلام مایکروسافت، این تغییر شامل «هم کاربران رایگان و هم کاربران پولی» می‌شود و هیچ استثنایی برای مشترکان Premium در نظر گرفته نشده است.

آیا Researcher دقیقاً همان Deep Research است؟
Researcher ابزاری مشابه با هدف مشابه (تولید گزارش‌های تحقیقاتی عمیق) است، اما فقط برای مشترکان Microsoft 365 Premium در دسترس قرار دارد و جایگزین مستقیم و رایگان برای Deep Research محسوب نمی‌شود.

آیا این تغییر روی سایر ویژگی‌های کاپایلوت هم تأثیر می‌گذارد؟
بر اساس اعلام رسمی مایکروسافت، این تغییر محدود به این دو ویژگی است و سایر بخش‌های کاپایلوت و اشتراک‌های Microsoft 365 تحت تأثیر قرار نمی‌گیرند.