مرداد
اخبار
هلسینگ ۱۸ میلیارد دلاری شد؛ بزرگترین شرط اروپا روی دفاع هوشمند
شرکت آلمانی هلسینگ در بزرگترین دور سرمایهگذاری تاریخ استارتاپهای دفاعی اروپا، ۱٫۸ میلیارد دلار جذب کرد و ارزشش به ۱۸ میلیارد دلار رسید. پشت این عدد، فهرستی از سنگینوزنترین نامهای مالی جهان ایستادهاند؛ از گلدمنساکس و جیپیمورگان تا صندوق بازنشستگی کانادا. رئیس مشترک هیئتمدیره هم چهرهای است که کمتر کسی انتظارش را دارد: دنیل اِک، بنیانگذار اسپاتیفای. این خبر فقط یک دور سرمایهگذاری نیست؛ نشانهی یک تغییر جهت در اروپاست.
لیست مطالب
۱) روایت کوتاه؛ در ۱۳ ژوئیه چه اعلام شد
شرکت هلسینگ در ۱۳ ژوئیه ۲۰۲۶ اعلام کرد دور سرمایهگذاری سری E خود را با جذب ۱٫۸ میلیارد دلار بسته است. ارزشگذاری شرکت پس از این دور، ۱۸ میلیارد دلار اعلام شده است.
برای اینکه بزرگی این عدد را حس کنید، به سرعت رشدش نگاه کنید: طبق گزارشها، ارزش این شرکت در ژوئن ۲۰۲۵ حدود ۱۲ میلیارد یورو بود. یعنی در حدود یک سال، ارزشگذاری آن جهش قابلتوجهی داشته است.
این دور را دو صندوق دراگونیر اینوستمنت گروپ و لایتاسپید ونچر پارتنرز هدایت کردند. نکتهی مهم اما ترکیب بقیهی فهرست است که در بخش بعد به آن میرسیم.
شرکت اعلام کرده این سرمایه صرف «توسعه و یکپارچهسازی پلتفرمهای کاملاً تازهی هوش مصنوعی در توان دفاعی کشورهای شریک» خواهد شد. خبرهای روزانهی این حوزه را در بخش اخبار هوش مصنوعی دنبال کنید.
۲) هلسینگ چیست و از کجا آمده است
هلسینگ در سال ۲۰۲۱ در آلمان تأسیس شد. بنیانگذاران آن گوندبرت شرف، نیکلاس کوهلر و تورستن رایل هستند. تورستن رایل پیش از این بنیانگذار شرکت ناچرال موشن بود؛ شرکتی که در حوزهی انیمیشن و شبیهسازی حرکت فعالیت میکرد.
ایدهی محوری شرکت ساده است: میدان نبرد مدرن بیش از آنکه مسئلهی سختافزار باشد، مسئلهی داده و تصمیم است. حجم اطلاعاتی که از حسگرها، رادارها، پهپادها و ماهوارهها میآید از توان پردازش انسانی فراتر رفته است. هلسینگ میگوید نرمافزار هوشمند باید این دادهها را به تصویر واحد و قابلتصمیمگیری تبدیل کند.
این جایگاهیابی، شرکت را در دستهای متفاوت از پیمانکاران سنتی دفاعی قرار میدهد. هلسینگ خودش را یک شرکت نرمافزاری با محصولات سختافزاری میداند، نه یک سازندهی تجهیزات نظامی که نرمافزار هم دارد.
شرکت همچنین با غولهای سنتی صنعت دفاعی اروپا از جمله راینمتال، کونگزبرگ و ساب همکاری میکند تا لایهی هوش مصنوعی خود را روی سامانههای موجود آنها سوار کند.
۳) فهرست سرمایهگذاران؛ وقتی پول نهادی وارد میشود
فهرست سرمایهگذاران این دور، خودش یک خبر است. طبق اعلام رسمی هلسینگ، این نامها در دور سری E مشارکت کردهاند: دراگونیر اینوستمنت گروپ، لایتاسپید ونچر پارتنرز، دیسراپتیو، آیکانیک، بخش سهام رشد در گلدمنساکس آلترنیتیوز، جیپیمورگان چیس، هیئت سرمایهگذاری صندوق بازنشستگی کانادا، جنرال کاتالیست، پلورال و استپاستون.
سرمایهگذاران پیشین شرکت هم پریما ماتریا، اکسل و گریناوکس بودهاند.
نکتهی کلیدی همینجاست. حضور جیپیمورگان و گلدمنساکس در کنار صندوق بازنشستگی کانادا یعنی سرمایهگذاری در فناوری دفاعی از مرحلهی «شرطبندی جسورانه» عبور کرده و به دستهی داراییهای نهادی رسیده است.
صندوقهای بازنشستگی محافظهکارترین بازیگران بازارند؛ پول مردم عادی را مدیریت میکنند و بهطور سنتی از حوزههای پرریسک و بحثبرانگیز فاصله میگیرند. ورود چنین صندوقی به یک شرکت دفاعی، تغییری در فضای اجتماعی و سیاسی اروپا را نشان میدهد.
۴) دنیل اِک؛ از اسپاتیفای تا هیئتمدیرهی یک شرکت دفاعی
جالبترین بخش این ماجرا برای مخاطب عمومی، حضور دنیل اِک است. او بنیانگذار و مدیرعامل اسپاتیفای است و از راه شرکت سرمایهگذاری خودش، پریما ماتریا، از سالها پیش پشتیبان هلسینگ بوده است.
اِک اکنون رئیس مشترک هیئتمدیرهی هلسینگ است؛ در کنار تام اندرس، مدیرعامل پیشین ایرباس. سایر اعضای هیئتمدیره شامل ژانت زو فورستنبرگ و دنی مرسیه هستند.
این حضور بیحاشیه نبوده است. طبق گزارشها، سرمایهگذاری اِک در یک شرکت دفاعی با واکنش انتقادی بخشی از هنرمندان و کاربران اسپاتیفای روبهرو شد و برخی هنرمندان آثارشان را از این سرویس برداشتند.
این تنش، نمونهی کوچکی از یک تنش بزرگتر است: مرز میان فناوری غیرنظامی و نظامی در عصر هوش مصنوعی دارد محو میشود و سرمایهای که در یک بخش انباشته شده، به بخش دیگر سرازیر میشود.
۵) محصولات هلسینگ؛ از نرمافزار تا جنگنده
هلسینگ در اعلام رسمی خود چند خط محصول را فهرست کرده است: آلترا، اچایکس-۲، سیای-۱ اروپا، اسجی-۱ بههمراه لورا، سیرا و سنتار.
آلترا نرمافزار عملیات میدان نبرد مبتنی بر هوش مصنوعی است؛ همان لایهای که دادههای پراکنده را به تصویر واحد تبدیل میکند.
اچایکس-۲ یک پهپاد ضربتی است که برای تولید انبوه طراحی شده است.
سیای-۱ اروپا طرحی برای یک جنگندهی خودگردان است؛ پروژهای بلندپروازانه که هنوز در مرحلهی مفهومی و توسعه قرار دارد.
سایر نامها به سامانههای زیرسطحی و لایههای نرمافزاری مربوط میشوند. شرکت جزئیات فنی همهی این محصولات را عمومی نکرده و بخشی از اطلاعات آنها طبقهبندیشده است.
الگوی مشترک همهی این محصولات یکی است: بهجای ساختن سامانهی گران و تکنسخهای، سامانههای ارزانتر و انبوهتر با مغز نرمافزاری قوی. همان منطقی که در بخشهای دیگر فناوری هم دیدهایم و ریشهی آن را در مقالهی توان و محدودیتهای واقعی هوش مصنوعی بیشتر شکافتهایم.
۶) چرا اروپا حالا روی فناوری دفاعی شرط میبندد
تا چند سال پیش، سرمایهگذاری خطرپذیر اروپا عملاً از حوزهی دفاعی دوری میکرد. بسیاری از صندوقها بندهای صریحی داشتند که سرمایهگذاری در تسلیحات را ممنوع میکرد.
این وضعیت تغییر کرده است. جنگ در اوکراین، بحثهای مکرر دربارهی میزان اتکای اروپا به چتر امنیتی آمریکا، و افزایش بودجههای دفاعی کشورهای عضو ناتو، فضای سرمایهگذاری را دگرگون کردهاند.
هلسینگ در مرکز این تغییر ایستاده است. دلیلش این است که همزمان دو روایت جذاب را میفروشد: «حاکمیت فناورانهی اروپا» و «هوش مصنوعی». هر دو در حال حاضر پرطرفدارترین موضوعهای سرمایهگذاریاند.
نکتهی دیگری هم هست: صنایع دفاعی درآمدشان از قراردادهای دولتی میآید، نه از بازار مصرفی. این یعنی جریان درآمد نسبتاً قابلپیشبینی و بلندمدت — چیزی که در دورهی نگرانی از حباب فناوری، برای سرمایهگذار جذاب است.
۷) مقایسه با رقیب آمریکایی و معنای این ارزشگذاری
هلسینگ معمولاً «آندوریل اروپا» نامیده میشود؛ اشارهای به شرکت آمریکایی آندوریل که در همین حوزه فعالیت میکند و ارزشگذاریاش طبق گزارشها بهمراتب بالاتر است.
این مقایسه هم درست است و هم گمراهکننده. درست است چون هر دو شرکت روی همان ایده کار میکنند: نرمافزار و خودگردانی بهجای سختافزار گران. گمراهکننده است چون بازار اروپا از نظر ساختار قرارداد، تصمیمگیری چندملیتی و سرعت خرید، کاملاً با بازار آمریکا فرق دارد.
در آمریکا یک وزارت دفاع واحد تصمیم میگیرد. در اروپا هر کشور بودجه، فرایند و اولویت خودش را دارد. این یعنی مسیر فروش برای هلسینگ پیچیدهتر و کندتر است، هرچند بازار بالقوهاش کوچک نیست.
ارزشگذاری ۱۸ میلیارد دلاری برای شرکتی که در ۲۰۲۱ تأسیس شده، انتظار بزرگی میسازد. سرمایهگذاران اساساً روی این شرط بستهاند که هلسینگ میتواند به یکی از ستونهای اصلی معماری دفاعی اروپا تبدیل شود.
۸) بحث اخلاقی؛ هوش مصنوعی در میدان جنگ
نمیتوان این خبر را بدون اشاره به بحث اخلاقیاش خواند. سامانههای خودگردان نظامی یکی از داغترین موضوعهای حقوق بینالملل در سالهای اخیر بودهاند.
پرسش محوری این است: تصمیم دربارهی استفاده از نیروی مرگبار تا چه اندازه میتواند به الگوریتم واگذار شود؟ ایدهی «انسان در حلقهی تصمیم» پاسخ متعارف صنعت است، اما در عمل تعریف دقیق آن روشن نیست. آیا انسانی که در چند ثانیه باید پیشنهاد یک سامانه را تأیید کند، واقعاً در حلقه است یا فقط یک مهر تأیید؟
هلسینگ بهطور رسمی بر رعایت چارچوبهای قانونی و پایبندی به کنترل انسانی تأکید میکند. منتقدان اما میگویند رقابت فناورانه فشار میآورد تا این حاشیههای احتیاطی بهمرور نازکتر شوند.
این بحث یک نکتهی روشن دارد: فناوری هوش مصنوعی ذاتاً دومنظوره است. همان مدلی که تصویر ماهوارهای را برای کشاورزی تحلیل میکند، میتواند برای شناسایی هدف هم به کار برود. بحث عمومی دربارهی حاکمیت این فناوریها تازه در آغاز راه است.
۹) این خبر چه چیزی دربارهی آینده میگوید
سه نتیجهی روشن از این خبر میتوان گرفت.
نخست، سرمایهی کلان دیگر فقط سراغ مدلهای زبانی و چتبات نمیرود. کاربردهای عمودی و تخصصی هوش مصنوعی — از دفاع تا سلامت و صنعت — در حال جذب پولهای بزرگاند.
دوم، اروپا در حوزهی مدلهای پایه از آمریکا و چین عقب مانده است، اما در کاربردهای تخصصی میتواند بازیگر جدی باشد. هلسینگ نمونهی این راهبرد است.
سوم، مرز میان فناوری غیرنظامی و نظامی در حال محو شدن است. این هم فرصت ایجاد میکند و هم پرسشهای سختی دربارهی مسئولیت شرکتهای فناوری پیش میآورد.
اگر میخواهید بدانید سرمایهگذاری روی هوش مصنوعی چطور معادلات کسبوکار را عوض میکند، مقالهی اهمیت هوش مصنوعی در کسبوکار را بخوانید. برای شناخت بازیگران اصلی این بازار هم اوپنایآی چیست نقطهی شروع خوبی است.
پرسشهای پرتکرار دربارهی شرکت هلسینگ
شرکت هلسینگ دقیقاً چه کاری انجام میدهد؟
هلسینگ یک شرکت آلمانی هوش مصنوعی دفاعی است که نرمافزار عملیات میدان نبرد، پهپاد ضربتی و سامانههای خودگردان میسازد. تمرکز اصلیاش تبدیل دادههای پراکندهی حسگرها به تصویر واحد و قابلتصمیمگیری است.
چقدر سرمایه جذب کرد و ارزشش چقدر شد؟
در دور سری E که در ۱۳ ژوئیه ۲۰۲۶ اعلام شد، ۱٫۸ میلیارد دلار جذب کرد و ارزشگذاریاش به ۱۸ میلیارد دلار رسید. این بزرگترین دور سرمایهگذاری تاریخ استارتاپهای دفاعی اروپاست.
چه ارتباطی میان اسپاتیفای و هلسینگ وجود دارد؟
ارتباط سازمانی وجود ندارد. دنیل اِک، بنیانگذار اسپاتیفای، از راه شرکت سرمایهگذاری شخصی خود پریما ماتریا در هلسینگ سرمایهگذاری کرده و اکنون رئیس مشترک هیئتمدیرهی آن است.
چه کسانی در این دور سرمایهگذاری کردند؟
دراگونیر و لایتاسپید هدایت دور را بر عهده داشتند. دیسراپتیو، آیکانیک، بخش سهام رشد گلدمنساکس آلترنیتیوز، جیپیمورگان چیس، صندوق بازنشستگی کانادا، جنرال کاتالیست، پلورال و استپاستون هم مشارکت کردند.
آیا این سامانهها بدون دخالت انسان تصمیم میگیرند؟
شرکت بهطور رسمی بر پایبندی به کنترل انسانی و چارچوبهای قانونی تأکید میکند. با این حال، تعریف عملی «انسان در حلقهی تصمیم» یکی از بحثبرانگیزترین موضوعهای حقوقی این حوزه است و اجماع جهانی روشنی دربارهی آن وجود ندارد.
