شهریور
اخبار
قرارداد ۳.۵ میلیارد دلاری فیگر و انسکیل؛ آغاز عصر ابرکامپیوترهای رباتهای انساننما
قرارداد ۳.۵ میلیارد دلاری فیگر با انسکیل، آغازگر موج تازهای از سرمایهگذاری در زیرساخت هوش مصنوعی رباتهای انساننماست؛ رقابتی که دیگر فقط بر سر مهندسی مکانیکی نیست، بلکه بر سر پردازنده و مرکز داده است.
لیست مطالب
۱. چرا این قرارداد در دنیای هوش مصنوعی مهم است؟
تا همین چند سال پیش، رقابت اصلی سازندگان رباتهای انساننما حول محور مهندسی مکانیکی میچرخید: چه کسی میتواند دستی چابکتر بسازد یا تعادل بهتری روی دو پا حفظ کند. اما قرارداد تازه فیگر و انسکیل نشان میدهد میدان رقابت دارد جابهجا میشود. حالا پرسش اصلی این است که کدام شرکت به بیشترین قدرت پردازشی، انرژی و داده دسترسی دارد؛ همان الگویی که پیشتر رقابت مدلهای زبانی بزرگ را شکل داد و اکنون وارد دنیای رباتیک فیزیکی شده است. برای آشنایی بیشتر با این تحول در صنعت هوش مصنوعی، میتوانید سری اخبار هوش مصنوعی ما را هم دنبال کنید.
نکته جالب اینجاست که این تغییر مسیر، چیز کاملاً تازهای در دنیای فناوری نیست. همین الگو را پیشتر در رقابت شرکتهای سازنده مدلهای زبانی بزرگ دیده بودیم، جایی که برتری فنی بهمرور جای خود را به برتری در دسترسی به تراشه، برق و مرکز داده داد. حالا همان داستان، اینبار با بدنهای فیزیکی و بازوهای مکانیکی، در حال تکرار شدن در صنعت رباتیک است؛ با این تفاوت که اینجا پای سرمایهگذاریهای زیرساختی چند میلیارد دلاری برای شرکتهایی در میان است که هنوز حتی به سودآوری پایدار نرسیدهاند.
۲. جزئیات قرارداد فیگر و انسکیل چیست؟
بر اساس گزارشهای منتشرشده، فیگر تعهدی اولیه به ارزش ۳.۵ میلیارد دلار برای خرید خدمات محاسباتی از انسکیل امضا کرده که در صورت نیاز میتواند به بیش از ۶ میلیارد دلار برسد. نکته قابلتوجه این است که فیگر تا امروز تنها نزدیک به ۱.۹ میلیارد دلار سرمایه از سرمایهگذاران جذب کرده بود؛ یعنی ارزش این یک قرارداد محاسباتی، تقریباً دو برابر کل سرمایهای است که این استارتاپ در طول عمر خود گرفته است. چنین تعهد سنگینی نشان میدهد فیگر چقدر به زیرساخت پردازشی بزرگمقیاس برای ادامه رشد خود نیاز دارد.
۳. صد هزار پردازنده انویدیا؛ موتور محاسباتی رباتهای آینده
قلب فنی این توافق، دسترسی فیگر به نزدیک به صد هزار پردازنده گرافیکی نسل ورا روبین انویدیا از طریق زیرساخت ابری انسکیل است. این حجم از پردازندههای تخصصی هوش مصنوعی، در مقیاسی است که پیشتر عمدتاً در اختیار شرکتهای بزرگی مانند سازندگان مدلهای زبانی بزرگ قرار داشت. ورود یک شرکت رباتیک به این مقیاس از خرید محاسبات، نشان میدهد آموزش مدلهای کنترلکننده رباتهای فیزیکی هم به همان اندازه مدلهای زبانی، گرسنه داده و پردازش شده است.
ورا روبین چیست و چرا اهمیت دارد؟
پردازندههای نسل ورا روبین، جدیدترین نسل تراشههای هوش مصنوعی انویدیا برای بارهای کاری سنگین یادگیری ماشینی هستند. دسترسی زودهنگام و در مقیاس بزرگ به این تراشهها میتواند مزیت رقابتی مهمی برای فیگر در برابر رقبایش ایجاد کند، چراکه سرعت آموزش مدلهای هوش مصنوعی رباتیک مستقیماً به توان پردازشی در دسترس وابسته است. تقاضای سنگین برای همین نسل از تراشهها از سوی شرکتهای سازنده مدلهای زبانی بزرگ باعث شده صف انتظار برای دریافت آنها طولانی باشد؛ بستن چنین قراردادی از پیش، عملاً جایگاه فیگر را در این صف بالاتر میبرد.
باید توجه داشت این نخستین باری نیست که یک شرکت هوش مصنوعی، تعهدی مالی به مراتب بزرگتر از سرمایه فعلی خود برای خرید محاسبات امضا میکند. الگوی مشابهی پیش از این میان شرکتهای سازنده مدلهای زبانی بزرگ و ارائهدهندگان ابر دیده شده بود. تفاوت اصلی اینجاست که فیگر یک استارتاپ سختافزاری و رباتیک است، نه صرفاً یک آزمایشگاه پژوهشی نرمافزاری؛ به همین دلیل تحلیلگران بازار این قرارداد را نشانهای از بلوغ صنعت رباتیک انساننما و ورود آن به مرحله جدیتر سرمایهگذاری زیرساختی میدانند.
۴. مدل هلیکس؛ مغز متفکر رباتهای فیگر
هدف اصلی این سرمایهگذاری عظیم، آموزش بهتر مدل هوش مصنوعی فیگر با نام هلیکس است؛ سیستمی که ادراک محیط، تصمیمگیری و کنترل حرکات رباتهای انساننمای این شرکت را بر عهده دارد. مدیرعامل فیگر در توضیح این قرارداد گفته است هلیکس درست مانند هر سیستم یادگیری ماشینی دیگری، هرچه داده و محاسبات بیشتری دریافت کند، توانمندتر و دقیقتر عمل میکند. به بیان دیگر، رشد هوشمندی این رباتها دیگر محدود به طراحی سختافزاری نیست، بلکه به میزان دسترسی به داده و پردازنده گره خورده است.
۵. چرخه داده: از برنامه ایندکس تا رباتهای هوشمندتر
پیش از این قرارداد، فیگر برای جمعآوری داده حرکتی روی برنامهای به نام ایندکس تکیه داشت که میلیونها ویدئوی آموزشی از حرکات واقعی انسانها را از طریق اپلیکیشن موبایل و با همکاری افراد داوطلب گردآوری کرده است. حالا با اضافهشدن این حجم عظیم قدرت پردازشی، فیگر میتواند چیزی را که خودش «چرخه رباتیک» مینامد کامل کند: جمعآوری داده واقعی، آموزش مدل هوش مصنوعی، استقرار رباتهای بهروزشده در دنیای واقعی و تولید داده تازه از همان رباتها برای دور بعدی آموزش. درک همین منطق یادگیری مستمر، شباهت زیادی به روشهایی دارد که در آموزش دستیارهای هوش مصنوعی متنی هم استفاده میشود؛ موضوعی که در راهنمای ما درباره نوشتن پرامپت برای مبتدیان هم به زبان ساده توضیح داده شده است.
۶. رقبای فیگر در میدان رباتهای انساننما
فیگر تنها بازیگر این میدان نیست. امسال شرکتهایی مانند اسکیلد با بیش از ۱.۴ میلیارد دلار سرمایه در ارزشگذاری بالای ۱۴ میلیارد دلار، و اپترونیکس با تمدید دور سرمایهگذاری خود به بیش از ۹۳۵ میلیون دلار، نشان دادهاند رقابت رباتیک انساننما چقدر داغ شده است. شرکت هوش فیزیکی نیز در حال مذاکره برای جذب سرمایهای نزدیک به یک میلیارد دلار در ارزشگذاری بیش از ۱۱ میلیارد دلار است. این رقابت فشرده، دلیل اصلی است که فیگر تصمیم گرفته چنین ریسک مالی بزرگی را برای تضمین دسترسی به زیرساخت بپذیرد.
۷. چرا حالا؟ موج سرمایهگذاری ۸.۶ میلیارد دلاری در رباتیک انساننما
بر اساس آمارهای منتشرشده، صنعت رباتهای انساننما تنها در سال جاری بیش از ۸.۶ میلیارد دلار سرمایه جذب کرده که تقریباً ۱.۸ برابر کل سرمایهگذاری سال گذشته در این حوزه است. این رشد سریع نشان میدهد سرمایهگذاران دیگر رباتهای انساننما را صرفاً یک پروژه آزمایشگاهی نمیبینند، بلکه به آن به چشم یک بازار صنعتی واقعی با کاربردهایی در انبارداری، تولید و حتی خدمات نگاه میکنند. برای دیدن اینکه هوش مصنوعی چطور در سایر بخشهای کسبوکار هم تأثیرگذار شده، مقاله ما درباره اهمیت هوش مصنوعی در کسبوکار میتواند مفید باشد.
۸. انسکیل؛ از استارتاپ ابری تا شریک راهبردی انویدیا
انسکیل، شرکت بریتانیایی فعال در حوزه زیرساخت ابری هوش مصنوعی، پیش از این قرارداد هم با جذب دو میلیارد دلار سرمایه در ارزشگذاری ۱۴.۶ میلیارد دلاری و تأمین مالی چند میلیارد دلاری برای ساخت مراکز داده در تگزاس و کارولینای شمالی، رشد چشمگیری داشته است. با این قرارداد، انسکیل علاوه بر درآمد پایدار، سهمی راهبردی در فیگر هم به دست آورده و به تأمینکننده اصلی خدمات محاسباتی این استارتاپ رباتیک تبدیل شده است. مدیرعامل انویدیا نیز در واکنش به این خبر گفته انسکیل و فیگر عملاً «چرخه رباتیک» را با آموزش مدلهای فیگر روی پردازندههای ورا روبین از طریق ابر انسکیل، به حرکت درآوردهاند. این همکاری سهجانبه میان یک سازنده ربات، یک ارائهدهنده ابر و سازنده تراشه، الگویی است که بهاحتمال زیاد در قراردادهای مشابه آینده هم دیده خواهد شد.
۹. ریسکهای مالی پنهان در چنین قراردادهای بزرگی
تعهد مالی به بزرگی چند برابر سرمایه فعلی یک شرکت، همیشه با پرسشهایی درباره پایداری همراه است. اگر فیگر نتواند دورهای سرمایهگذاری بعدی خود را با ارزشگذاری بالاتر ببندد یا اگر روند تجاریسازی رباتهای انساننما کندتر از انتظار پیش برود، بازپرداخت چنین قرارداد سنگینی میتواند برای این استارتاپ چالشبرانگیز شود. از سوی دیگر، شرکت انسکیل هم با تخصیص صد هزار پردازنده به یک مشتری، بخش قابلتوجهی از ظرفیت خود را به یک شریک واحد گره میزند؛ ریسکی دوطرفه که هر دو شرکت را به موفقیت بلندمدت یکدیگر وابسته میکند.
با این حال، حمایت ضمنی انویدیا از این معامله -از طریق واکنش مستقیم مدیرعامل این شرکت- به بازار سیگنال میدهد که این قرارداد صرفاً یک ریسک مالی صرف نیست، بلکه بخشی از استراتژی بزرگتر انویدیا برای گسترش بازار مصرف تراشههای نسل ورا روبین به حوزه رباتیک فیزیکی هم هست؛ بازاری که پیشبینی میشود در سالهای آینده رشد قابلتوجهی داشته باشد.
۱۰. پیامدها برای صنعت هوش مصنوعی و بازار کار
وابستگی روزافزون رباتیک انساننما به زیرساختهای عظیم محاسباتی، همان بحثهای آشنای پیرامون هوش مصنوعی زبانی را اینبار درباره رباتهای فیزیکی هم مطرح میکند: مصرف انرژی بالا، تمرکز قدرت در دست چند بازیگر بزرگ، و نگرانی درباره تأثیر این رباتها بر مشاغل انسانی در انبارها و کارخانهها. با این حال، فاصله میان دموهای نمایشی و استقرار واقعی و پایدار رباتها در محیطهای صنعتی هنوز قابلتوجه است. برای نگاهی واقعبینانه به این فاصله میان وعده و واقعیت در حوزه هوش مصنوعی، خواندن مقاله ما درباره پتانسیل و محدودیتهای واقعی هوش مصنوعی پیشنهاد میشود. همچنین برای درک تفاوت میان توسعه واقعی و ادعاهای بازاریابی در پروژههای هوش مصنوعی، مقاله توهم هوش مصنوعی؛ توسعهدهنده تنها در برابر مهندس واقعی هم خواندنی است.
پرسشهای متداول درباره قرارداد فیگر و انسکیل
ارزش قرارداد فیگر و انسکیل چقدر است؟
تعهد اولیه ۳.۵ میلیارد دلار است که امکان گسترش تا بیش از ۶ میلیارد دلار را هم دارد.
این قرارداد چه پردازندههایی را شامل میشود؟
نزدیک به صد هزار پردازنده گرافیکی نسل ورا روبین انویدیا در اختیار فیگر قرار میگیرد.
این زیرساخت چه زمانی راهاندازی میشود؟
نخستین بخش آن قرار است نیمه دوم سال ۲۰۲۷ در شهر بارستو ایالت تگزاس فعال شود.
این قرارداد چه تأثیری بر مدل هلیکس دارد؟
این حجم از پردازش به فیگر امکان میدهد مدل هلیکس، یعنی سیستم کنترلکننده رباتهایش را با داده و محاسبات بسیار بیشتری آموزش دهد.
آیا این بزرگترین قرارداد محاسباتی صنعت رباتیک است؟
این قرارداد یکی از بزرگترین توافقهای محاسباتی اعلامشده در صنعت رباتیک انساننما تا امروز است، هرچند با توجه به رشد سریع سرمایهگذاری در این حوزه، احتمال بستهشدن قراردادهای مشابه یا بزرگتر در ماههای آینده هم وجود دارد.
نسخهٔ فوری این مطلب در تلگرام: اینجا بخوانید
