مرداد
اخبار
توقف بزرگ: دیپسیک دور دوم سرمایهگذاری را متوقف کرد | ماجرای جنجال لیانگ
دیپسیک دور دوم جذب سرمایهی ۱.۴ میلیارد دلاری را متوقف کرد؛ نشت جلسهی ۳۰ هزار کلمهای مؤسس با سرمایهگذاران و ادعاهای جنجالی دربارهی سقوط هیمنهی Nvidia دنیای AI را تکان داد.
لیست مطالب
۱. چه اتفاقی افتاد؟
دیپسیک، شرکت چینی که در اوایل ۲۰۲۵ با معرفی مدلهای هوش مصنوعی فوقارزان و متنباز موج عظیمی در دنیای فناوری ایجاد کرد، اکنون در مرکز یک بحران اعتماد داخلی قرار گرفته است. مؤسس این شرکت — لیانگ ونفنگ — در تاریخ ۲۵ جولای ۲۰۲۶ دور دوم جذب سرمایه را به تعلیق درآورد؛ تصمیمی که بازارها و رسانههای تخصصی را شگفتزده کرد.
طبق گزارش خبرگزاری بلومبرگ، ونفنگ شخصاً به سرمایهگذاران جدید اعلام کرد که قراردادهایی که انتظار داشتند در روزهای آینده امضا شوند، فعلاً به تعویق افتاده. دلیل؟ نشت اطلاعات حساس از یک جلسهی درِبستهی چهارساعته که متن ۳۰ هزار کلمهای آن در شبکههای اجتماعی چین وایرال شده بود.
۲. از کجا شروع شد؟ داستان جلسهی وایرال
ماجرا به جلسهای برمیگردد که لیانگ ونفنگ چندی پیش با سرمایهگذاران دور اول برگزار کرده بود. آنچه قرار بود یک نشست خصوصی و درِبسته باشد، به ناگاه به یکی از داغترین سوژههای اینترنت چین تبدیل شد. خلاصهای طولانی از صحبتهای ونفنگ — شامل مواضع او دربارهی رقابت هوش مصنوعی چین و آمریکا، استراتژی قیمتگذاری دیپسیک، و اظهاراتی دربارهی Nvidia — از طریق کانالهای فناوری چین دستبهدست شد.
دیپسیک صحت این متن منتشرشده را تأیید یا تکذیب نکرده، اما واکنش مؤسس شرکت روشن بود: خشم از این نشت، و تعلیق فوری فرایند جذب سرمایه. ونفنگ از آنجایی که اکثریت قریب به اتفاق سهام و حق رأی شرکت را در اختیار دارد، این تصمیم را بدون نیاز به مشورت با هیچ هیئتمدیرهای اتخاذ کرد.
۳. چه ادعاهایی وایرال شد؟
مهمترین بخشهای آن جلسه که بازتاب گستردهای یافت، به شرح زیر بود:
دربارهی Nvidia
ونفنگ ادعا کرد که «هیمنهی اکوسیستم CUDA انویدیا در حال فروپاشی است.» او گفت ابزارهای هوش مصنوعی و زبانهای برنامهنویسی جدید مانند TileLang دارند موانع مهاجرت از CUDA را از بین میبرند. این ادعا مستقیماً به نقطهی قوت تاریخی Nvidia — که اکوسیستم نرمافزاری CUDA آن تا امروز سدی بزرگ در برابر رقبا بوده — حمله میکند.
دربارهی تراشههای داخلی چین
مؤسس دیپسیک فاش کرد که این شرکت به حدود ۱۶ هزار تراشهی هواوی Ascend 950 دسترسی دارد و این تراشهها را جایگزین قابل قبولی برای تراشههای Nvidia میداند. او گفت مهاجرت از Nvidia به تراشههای داخلی چین «دیگر هیچ مانعی ندارد» و تنها چالش، ظرفیت تولید است نه توانایی فنی.
دربارهی استراتژی قیمتگذاری
ونفنگ توضیح داد که دیپسیک قیمتهای API را فقط تا سطحی تعیین میکند که هزینهی سختافزار را ظرف ده ماه پوشش دهد — نه بیشتر. او گفت وقتی قیمتها به یکچهارم سطح اولیه کاهش یافت، کارمندان جشن گرفتند؛ چون هدف، دسترسی همگانی است نه سودآوری.
دربارهی هدف نهایی
ونفنگ درآمدهای کنونی از API و محصولات مصرفی را «دانهی کنجد» در مقابل «هندوانهی بزرگ AGI» توصیف کرد. او تأکید کرد: «ما نمیخواهیم یک سوپراپ بعدی بسازیم.» هدف واقعی، دستیابی به هوش مصنوعی عمومی است — حتی اگر این مسیر سالها طول بکشد.
۴. جزئیات مالی: دور اول و دور متوقفشده
برای درک بهتر این بحران، باید به پسزمینهی مالی دیپسیک توجه کرد. شرکت در ژوئن ۲۰۲۶ — تنها چند هفته پیش — اولین دور تأمین مالی خارجی خود را با موفقیت به پایان رساند: ۵۰ میلیارد یوان (حدود ۷ میلیارد دلار) جذب شد و ارزشگذاری شرکت را به حدود ۵۲ میلیارد دلار رساند.
دور دوم که حالا متوقف شده، قرار بود با ارزشگذاری پیش از سرمایهگذاری «حداقل ۴۸۰ میلیارد یوان» انجام شود — افزایشی ۳۷ درصدی نسبت به دور اول در فاصلهای کوتاهمدت. این نرخ رشد فوقالعاده سریع برنامهریزی نشان میداد که دیپسیک به سرعت به سرمایه نیاز دارد تا زیرساخت و توسعهی هوش مصنوعی عاملی را تأمین کند.
۵. سرمایهگذاران درگیر کیاند؟
دور اول دیپسیک سرمایهگذارانی سنگینوزن داشت: تنسنت هولدینگز، CATL (بزرگترین تولیدکنندهی باتری دنیا)، و صندوق ملی سرمایهگذاری صنعت هوش مصنوعی چین از مشارکتکنندگان اصلی بودند. این ترکیب نشان میدهد که دیپسیک دیگر یک استارتاپ نیست — یک پروژهی راهبردی ملی است که پشتوانهی دولتی و شرکتی دارد.
دور دوم قرار بود با همین ترکیب و تعدادی سرمایهگذار جدید بسته شود. اما حالا با تعلیق ونفنگ، این سرمایهگذاران جدید باید منتظر بمانند تا مؤسس شرکت تصمیم بگیرد فرایند را از سر بگیرد.
۶. چرا این خبر برای Nvidia مهم است؟
ادعاهای ونفنگ دربارهی Nvidia در زمانی مطرح شد که این غول تراشه در اوج قدرت بازار به نظر میرسد. Nvidia در سالهای اخیر بزرگترین برندهی بوم انفجار هوش مصنوعی بوده و اکوسیستم CUDA آن یکی از مستحکمترین مزیتهای رقابتی در تاریخ صنعت فناوری تلقی میشود. اما اگر ادعاهای ونفنگ — حتی تا حدی — درست باشد، به این معناست که آسیبپذیریهای جدی در ساختار بازار تراشههای AI ظاهر شده.
برای مطالعهی بیشتر دربارهی رقابتهای هوش مصنوعی در سطح جهان، مقالهی OpenAI چیست و چه آیندهای دارد را در سایت ما بخوانید. همچنین میتوانید دربارهی پتانسیل واقعی و محدودیتهای هوش مصنوعی بیشتر بدانید.
۷. پیامدهای ژئوپلیتیکی: جنگ AI چین و آمریکا
این بحران از یک زاویهی بزرگتر قابل فهم است: رقابت فناورانهی آمریکا و چین. آمریکا در سالهای اخیر با اعمال تحریمهای صادراتی تلاش کرده دسترسی چین به پیشرفتهترین تراشههای هوش مصنوعی — از جمله GPU های Nvidia — را محدود کند. اما ادعاهای ونفنگ نشان میدهد چین در حال توسعهی مسیرهای جایگزین است.
استفاده از تراشههای هواوی Ascend 950 و ادعای «فروپاشی هیمنهی CUDA» درست یا نادرست — پیامی سیاسی قوی دارد: چین ادعا میکند که دیگر به ابزار آمریکا وابسته نیست. برای خواندن بیشتر در این زمینه، به بخش اخبار هوش مصنوعی سر بزنید.
این موضوع یادآور رقابت تاریخی ChatGPT و DeepSeek است که در مقالهی مقایسهی ChatGPT و DeepSeek بهتفصیل بررسی شده است.
۸. وقتی مؤسس کنترل مطلق دارد
یکی از جنبههای جالب این بحران، ساختار حاکمیتی دیپسیک است. ونفنگ نهتنها اکثریت سهام را در اختیار دارد، بلکه بیشتر سرمایهی خارجی از طریق یک مشارکت محدود ساختار یافته که او آن را کنترل میکند. این یعنی سرمایهگذاران خارجی عملاً هیچ کنترلی بر زمانبندی یا فرایند جذب سرمایه ندارند.
در دنیایی که شرکتهای بزرگ فناوری معمولاً هیئتمدیرههای قدرتمند و ساختارهای حاکمیتی پیچیده دارند، دیپسیک استثنایی شگفتانگیز است. این ساختار هم قدرت است — سرعت تصمیمگیری بالا — و هم ریسک: یک نفر میتواند فرایندی ۱.۴ میلیارد دلاری را با یک تلفن متوقف کند.
برای درک بهتر اینکه چرا مدیریت هوش مصنوعی اهمیت دارد، مقالهی چرا AI در کسبوکار مهم است را بخوانید.
۹. آیندهی دیپسیک: چه انتظاری میتوان داشت؟
بلومبرگ گزارش میدهد که مذاکرات «سیال» است و ممکن است دیپسیک در آینده فرایند جذب سرمایه را از سر بگیرد. اما سؤال اصلی این است: آیا این تعلیق به اعتماد سرمایهگذاران آسیب زده؟
ونفنگ پیشتر پیشبینی کرده بود که بازار مدلهای پایه در نهایت به ۳ تا ۴ بازیگر اصلی تقلیل خواهد یافت. دیپسیک مطمئناً میخواهد یکی از آنها باشد. با سرمایهی دور اول هنوز در دسترس، این شرکت میتواند فعالیتهای خود را ادامه دهد — اما بدون دور دوم، مسیر توسعهی زیرساخت و عاملهای AI کندتر خواهد بود.
برای یادگیری نوشتن پرامپتهای بهتر برای مدلهایی مثل دیپسیک، آموزشهای ترفندهای ChatGPT و راهنمای نوشتن پرامپت را ببینید.
سؤالات متداول (FAQ)
دیپسیک چرا دور دوم سرمایهگذاری را متوقف کرد؟
مؤسس شرکت، لیانگ ونفنگ، پس از نشت متن یک جلسهی درِبسته با سرمایهگذاران دور اول که در شبکههای اجتماعی چین وایرال شد، از این اقدام خشمگین شد و فرایند جذب سرمایهی دور دوم را به تعلیق درآورد.
مبلغ دور دوم چقدر بود؟
دور دوم قرار بود حداقل ۱۰ میلیارد یوان (حدود ۱.۴ میلیارد دلار) باشد، با ارزشگذاری پیش از سرمایهگذاری «حداقل ۴۸۰ میلیارد یوان» — افزایشی ۳۷ درصدی نسبت به ارزشگذاری دور اول.
لیانگ ونفنگ دربارهی Nvidia چه گفت؟
او ادعا کرد که هیمنهی اکوسیستم CUDA انویدیا در حال فروپاشی است، دیپسیک به ۱۶۰۰۰ تراشهی هواوی Ascend 950 مجهز شده، و مهاجرت از Nvidia به تراشههای داخلی چین دیگر هیچ مانع فنی ندارد.
آیا دیپسیک جلسه را تأیید کرده؟
خیر. دیپسیک صحت متن منتشرشده را نه تأیید کرده و نه تکذیب. شرکت در پاسخ به درخواستهای رسانهای سکوت اختیار کرده است.
آیندهی دور دوم چه خواهد شد؟
طبق گزارشها، مذاکرات «سیال» باقی مانده و احتمال دارد دیپسیک در آیندهای نزدیک فرایند را از سر بگیرد. با این حال، هیچ زمانبندی رسمی اعلام نشده است.
چرا این اخبار برای ایران مهم است؟
دیپسیک از معدود مدلهای هوش مصنوعی قدرتمندی است که در ایران نیز در دسترس است. رشد یا تضعیف این شرکت مستقیماً بر کیفیت و دسترسی کاربران ایرانی به ابزارهای هوش مصنوعی تأثیر میگذارد. برای مطالعهی بیشتر دربارهی آیندهی AI و توسعهدهندگان این مقاله را ببینید.
نسخهٔ فوری این مطلب در تلگرام: اینجا بخوانید
