شرکت OpenAI آزمایش نمایش تبلیغات در نسخهی رایگان چتجیپیتی را از آمریکا به پنج کشور تازه گسترش داد؛ اینجا همهچیز را دربارهی این تصمیم، تأثیر آن بر کاربران و آیندهی این مدل درآمدی میخوانید.

لیست مطالب
بخش اول: چه اتفاقی افتاد و اوپنایآی دقیقاً چه اعلام کرد؟
در روزهای اخیر، شرکت OpenAI رسماً تأیید کرد که آزمایش تبلیغات درون چتجیپیتی که تا پیش از این محدود به بازار آمریکا، کانادا، استرالیا و نیوزیلند بود، حالا به پنج کشور جدید یعنی بریتانیا، مکزیک، برزیل، ژاپن و کرهی جنوبی هم رسیده است. این آزمایش نخستینبار در بهمنماه در آمریکا کلید خورد و در ماههای بعد بهتدریج به بازارهای دیگر گسترش پیدا کرد. برای آشنایی با ریشه و مأموریت این شرکت، میتوانید مقالهی اوپنایآی چیست؟ را هم مطالعه کنید.
هدف اعلامشده از این گسترش، جمعآوری بازخورد واقعی از کاربران در بازارهای فرهنگی و زبانی متفاوت است تا شرکت بتواند پیش از رونمایی جهانی، تجربهی تبلیغاتی را بهینه کند. طبق آخرین بهروزرسانیهای تیم OpenAI که در بخش اخبار سایت هم پیگیری میکنیم، این روند در ادامهی سال میلادی جاری به بازارهای بیشتری خواهد رسید.
بخش یکونیم: مسیر گامبهگام این آزمایش تا امروز
روند آزمایش تبلیغات از یک بازار کوچک شروع شد و بهمرور بزرگتر شد. ابتدا فقط بخشی از کاربران آمریکایی تبلیغات را میدیدند، سپس این دایره بهتدریج به همهی کاربران رایگان آمریکا رسید. پس از جمعآوری بازخورد اولیه و اصلاح چند مورد در نحوهی نمایش و برچسبگذاری تبلیغات، نوبت به کانادا، استرالیا و نیوزیلند رسید. حالا با ورود بریتانیا، مکزیک، برزیل، ژاپن و کرهی جنوبی، مجموع بازارهایی که این تجربه را دارند به رقمی قابلتوجه رسیده و نشان میدهد شرکت OpenAI از نتایج اولیه راضی بوده است.
نکتهی جالب این است که ورود به هر بازار جدید معمولاً با تنظیمات بومی همراه بوده؛ برای نمونه، دستهبندی تبلیغات مجاز و ممنوع در هر کشور میتواند بر اساس قوانین محلی حریم خصوصی و تبلیغات کمی متفاوت باشد. همین رویکرد محتاطانه باعث شده روند گسترش این طرح نسبت به سرعت معمول انتشار قابلیتهای دیگر چتجیپیتی، آهستهتر و مرحلهبهمرحله پیش برود.
بخش دوم: چه کسانی تبلیغات چتجیپیتی را میبینند و چه کسانی نه؟
نکتهی کلیدی برای کاربران فارسیزبان که از چتجیپیتی استفاده میکنند این است که تبلیغات فقط برای کاربران بزرگسالِ واردشده به حساب کاربری در پلنهای رایگان و پلن Go نمایش داده میشود. اگر میخواهید بدانید چطور یک حساب کاربری بسازید یا تنظیمات پلن خود را مدیریت کنید، آموزشهای کاربردی در بخش آموزشهای چتجیپیتی در دسترستان است.
در مقابل، مشترکان پلنهای Plus، Pro، Business، Enterprise و Education همچنان تجربهای کاملاً بدون تبلیغ خواهند داشت. این تفکیک روشن نشان میدهد که شرکت OpenAI، درآمد تبلیغاتی را در کنار اشتراکهای پولی میبیند، نه جایگزین آن؛ یعنی کسانی که هزینه میکنند، همچنان تجربهای تمیزتر و بدون مزاحمت خواهند داشت.
بخش سوم: تبلیغات چگونه انتخاب و در چت نمایش داده میشوند؟
سازوکار انتخاب تبلیغات بر پایهی تطبیق موضوعی طراحی شده است. الگوریتم OpenAI بر اساس موضوع گفتوگوی جاری، تاریخچهی چت و تعاملهای پیشین کاربر با تبلیغات، مناسبترین آگهی را انتخاب میکند. برای نمونه، اگر کاربری دربارهی دستور پخت غذا با چتجیپیتی گفتوگو کند، ممکن است تبلیغ باکسهای غذایی آماده یا خدمات ارسال مواد غذایی را ببیند.
جداسازی روشن از پاسخ اصلی
شرکت OpenAI بهصراحت تأکید کرده که تبلیغات هیچ تأثیری روی محتوای پاسخهای هوش مصنوعی ندارند و همیشه با برچسب «تبلیغ» و بهشکلی کاملاً مجزا از پاسخ اصلی نمایش داده میشوند. این یعنی کاربر همیشه میداند کدام بخش از صفحه، پاسخ واقعی مدل زبانی است و کدام بخش محتوای تبلیغاتی. اگر میخواهید با اصول نوشتن پرامپت دقیقتر آشنا شوید تا نتیجهی بهتری از چتجیپیتی بگیرید، مقالهی آموزش نوشتن پرامپت برای مبتدیها راهنمای خوبی است.

بخش چهارم: حریم خصوصی و دادههای کاربران در این طرح تبلیغاتی
یکی از پرسشهای مهمی که با شنیدن خبر تبلیغات در ذهن هر کاربری شکل میگیرد، مسئلهی حریم خصوصی است. طبق اعلام رسمی، تبلیغدهندگان هیچ دسترسیای به چتها، تاریخچهی گفتوگو، حافظهی هوش مصنوعی یا اطلاعات شخصی کاربران ندارند و فقط آمار کلی و تجمیعی عملکرد تبلیغ را دریافت میکنند. این رویکرد تفاوت مهمی با بسیاری از شبکههای تبلیغاتی سنتی دارد که معمولاً دادههای دقیقتری از کاربر جمعآوری میکنند.
همچنین، تبلیغات در موضوعات حساسی مانند سلامت جسمی، سلامت روان و مسائل سیاسی نمایش داده نمیشوند و حسابهایی که احتمال زیر هجده سال بودن کاربرشان تشخیص داده شود، هدف تبلیغات قرار نمیگیرند. برای درک بهتر محدودیتها و ظرفیتهای واقعی این فناوری، خواندن مقالهی ظرفیتها و محدودیتهای واقعی هوش مصنوعی پیشنهاد میشود.
نمونههایی از دستهبندی تبلیغات مجاز
بر اساس اطلاعات منتشرشده، دستهبندیهایی مثل خردهفروشی، سفر، غذا و نوشیدنی، نرمافزار و خدمات آنلاین از جمله حوزههایی هستند که احتمال دیدن تبلیغ در آنها بیشتر است. در مقابل، حوزههای حساس مانند دارو، سلامت روان، خدمات مالی پرریسک و موضوعات سیاسی بهطور کامل از فهرست تبلیغات مجاز کنار گذاشته شدهاند. این چارچوب محتاطانه نشان میدهد تیم سیاستگذاری OpenAI تلاش کرده پیش از رفتن به سراغ تبلیغات، خطوط قرمز روشنی ترسیم کند.
بخش پنجم: چطور میتوان تبلیغات را مدیریت یا محدود کرد؟
کاربران در این طرح از کنترل نسبتاً گستردهای برخوردارند. هرکسی میتواند یک تبلیغ را رد کند، دربارهی آن بازخورد بدهد، دلیل نمایش آن تبلیغ خاص را ببیند، دادههای تبلیغاتی خود را فوراً پاک کند یا تنظیمات شخصیسازی را تغییر دهد. بخش تازهای با نام تاریخچهی تبلیغات هم اضافه شده که فهرست تبلیغات دیدهشده را همراه با زمان دقیق و نام برند نمایش میدهد.
راه دیگر برای دور ماندن از تبلیغات، ارتقای حساب به پلنهای پولی است؛ یا در پلن رایگان، کاربران میتوانند بین دیدن تبلیغات و داشتن پیامهای روزانهی نامحدودتر یکی را انتخاب کنند. این انعطاف نشان میدهد شرکت OpenAI سعی کرده تجربهی کاربری را فدای درآمدزایی نکند.
بخش ششم: چرا اوپنایآی به سراغ مدل تبلیغاتی رفت؟
اجرای مدلهای زبانی بزرگ هزینهی بسیار سنگینی دارد و با وجود رشد چشمگیر تعداد کاربران چتجیپیتی، فشار برای پیدا کردن منابع درآمدی تازه در کنار اشتراکهای پولی افزایش یافته است. رقابت فزاینده با مدلهای ارزانتر و منبعباز، بهویژه از سوی شرکتهای چینی، این فشار را دوچندان کرده است. برای درک اهمیت هوش مصنوعی در اقتصاد و کسبوکار امروز، مقالهی چرا هوش مصنوعی برای کسبوکار مهم است را از دست ندهید.
مدل تبلیغاتی همچنین به OpenAI اجازه میدهد نسخهی رایگان چتجیپیتی را برای طیف گستردهتری از کاربران، از جمله کسانی که توان پرداخت اشتراک ماهانه را ندارند، در دسترس نگه دارد. به این ترتیب، درآمد تبلیغاتی میتواند به پایداری مالی بلندمدت شرکت کمک کند بدون اینکه دسترسی رایگان به هوش مصنوعی محدود شود.

بخش هفتم: مقایسهی رویکرد OpenAI با رقبای بزرگ هوش مصنوعی
در حالی که OpenAI مسیر تبلیغات را برای چتجیپیتی رایگان انتخاب کرده، رقبای بزرگ دیگر مثل جمنای گوگل و کلود آنتروپیک تا امروز چنین طرحی را بهطور رسمی اجرا نکردهاند و بیشتر بر مدل اشتراک تکیه دارند. این تفاوت استراتژیک میتواند در ماههای آینده روی انتخاب کاربران بین ابزارهای مختلف هوش مصنوعی اثر بگذارد. برای مقایسهی دقیقتر عملکرد مدلهای مختلف در کاربردهای واقعی، مقالهی مقایسهی چتجیپیتی و دیپسیک نمونهی خوبی است.
بسیاری از تحلیلگران معتقدند تبلیغات هوشمند و مرتبط با موضوع گفتوگو، اگر بهدرستی اجرا شود، میتواند حتی مفید هم باشد؛ برای نمونه پیشنهاد ابزار یا خدمات مرتبط دقیقاً در لحظهای که کاربر به آن نیاز دارد. البته موفقیت این مدل به حفظ اعتماد کاربران و شفافیت کامل در نمایش تبلیغات بستگی دارد.
بخش هشتم: این تصمیم چه تأثیری بر کاربران فارسیزبان دارد؟
هرچند ایران فعلاً در فهرست کشورهای این آزمایش قرار ندارد، اما با توجه به روند رو به گسترش این طرح، احتمال میرود در ماههای آینده کاربران فارسیزبانی که از طریق روشهای مختلف به چتجیپیتی دسترسی دارند نیز با نسخهی تبلیغاتی روبهرو شوند. آشنایی زودهنگام با نحوهی کارکرد این سیستم، از انتخاب پلن مناسب گرفته تا مدیریت تنظیمات حریم خصوصی، میتواند تجربهی کاربری بهتری رقم بزند.
در کنار این موضوع، توجه به اینکه ابزارهای هوش مصنوعی همیشه محدودیتهایی هم دارند و نباید جایگزین تخصص انسانی شوند اهمیت زیادی دارد؛ برای مطالعهی دیدگاهی واقعبینانه دربارهی مرز میان توسعهدهندگان مستقل و مهندسان حرفهای در عصر هوش مصنوعی، مقالهی توهم هوش مصنوعی: توسعهدهندهی تنها در برابر مهندس واقعی پیشنهاد خوبی است.
بخش نهم: جمعبندی نکات کلیدی این خبر
در یک نگاه کلی، شرکت OpenAI با گسترش آزمایش تبلیغات به پنج کشور جدید، گامی جدی در مسیر تنوعبخشی به درآمد چتجیپیتی برداشته است. این تبلیغات فقط کاربران رایگان و پلن Go را هدف قرار میدهند، هیچ تأثیری روی پاسخهای هوش مصنوعی ندارند، از دادههای خصوصی کاربر محافظت میکنند و کنترل قابلتوجهی هم در اختیار کاربر میگذارند. با این حال، باید دید در بلندمدت این مدل چه اثری روی اعتماد عمومی به چتجیپیتی خواهد گذاشت.
پرسشهای متداول دربارهی تبلیغات در چتجیپیتی
آیا تبلیغات روی پاسخهای چتجیپیتی اثر میگذارد؟ خیر؛ طبق اعلام رسمی OpenAI، پاسخهای هوش مصنوعی کاملاً مستقل از تبلیغات باقی میمانند و تبلیغ فقط بهصورت جداگانه و با برچسب مشخص نمایش داده میشود.
چه کسانی این تبلیغات را میبینند؟ فقط کاربران بزرگسال واردشده به حساب کاربری در پلنهای رایگان و پلن Go؛ کاربران Plus، Pro، Business، Enterprise و Education از تبلیغات معافاند.
آیا میتوان تبلیغات را غیرفعال کرد؟ بله؛ میتوان با ارتقای پلن یا انتخاب گزینهی مناسب در تنظیمات، تبلیغات را کاهش داد یا کاملاً حذف کرد.
آیا این طرح در ایران هم اجرا میشود؟ در حال حاضر ایران در فهرست کشورهای این آزمایش نیست، اما با روند گسترش تدریجی، پیگیری اخبار بعدی توصیه میشود.
آیا نسخهی رایگان چتجیپیتی گرانتر میشود؟ نه؛ هدف اعلامشدهی OpenAI از این طرح دقیقاً برعکس است. شرکت میگوید درآمد تبلیغاتی به آن اجازه میدهد نسخهی رایگان را همچنان در دسترس نگه دارد، بدون آنکه هزینهی اشتراک برای همهی کاربران افزایش یابد.
چه تفاوتی بین این مدل و تبلیغات معمول در شبکههای اجتماعی وجود دارد؟ تفاوت اصلی در سطح دسترسی به داده است؛ در چتجیپیتی، تبلیغدهنده هیچگاه به متن گفتوگوی کاربر دسترسی مستقیم ندارد و فقط بر اساس دستهبندی موضوعی کلی، تبلیغ نمایش داده میشود.
نسخهٔ فوری این مطلب در تلگرام: اینجا بخوانید
