آبان
اخبار
جمینای از مرز یک میلیارد کاربر گذشت؛ گزارش فصل سوم آلفابت چه می‌گوید؟
آلفابت در گزارش فصل سوم ۲۰۲۶ اعلام کرد اپ Gemini از ۱ میلیارد کاربر ماهانه گذشته و گوگل کلود بیش از دو برابر شده است؛ با این حال هزینه‌های سنگین هوش مصنوعی، سرمایه‌گذاران را نگران کرد.
لیست مطالب
۱. مهم‌ترین عدد: جمینای از ۱ میلیارد کاربر گذشت
شرکت آلفابت، مالک گوگل، گزارش مالی فصل سوم سال ۲۰۲۶ را منتشر کرد و در آن یک عدد از همه مهم‌تر بود: اپ Gemini به بیش از یک میلیارد کاربر ماهانه رسیده است. ساندار پیچای، مدیرعامل گوگل، این محصول را سریع‌ترین محصول در تاریخ شرکت توصیف کرد. این جمله کوچک نیست، چون گوگل سال‌ها محصولاتی مثل جیمیل، یوتیوب، کروم و مپس را ساخته که هر کدام میلیاردها کاربر دارند.
تا همین چند ماه پیش، بحث اصلی در دنیای هوش مصنوعی این بود که چه کسی در رقابت با ChatGPT عقب مانده است. حالا گوگل نشان می‌دهد اپ دستیار هوش مصنوعی‌اش وارد باشگاه محصولات میلیاردی شده است. البته باید دقت کرد که «کاربر ماهانه» با «کاربر پرمصرف روزانه» یکی نیست و گوگل جزئیات بیشتری درباره‌ی میزان استفاده‌ی روزانه نداده است.
اگر می‌خواهید زمینه‌ی کلی این رقابت را بهتر بشناسید، مقاله‌ی OpenAI چیست؟ نقطه‌ی شروع خوبی است و در بخش اخبار هوش مصنوعی سایت هم می‌توانید روند ماه‌های اخیر را دنبال کنید.
۲. درآمد آلفابت؛ رشد ۲۵ درصدی اما کمی کمتر از انتظار
درآمد آلفابت در این فصل حدود ۱۲۸ میلیارد دلار بود؛ یعنی ۲۵ درصد بیشتر از سال گذشته. پیچای گفت شرکت به نرخ درآمد سالانه‌ی نیم تریلیون دلاری رسیده است. این رقم برای شرکتی که سال‌ها فقط با تبلیغات جستجو شناخته می‌شد، تحول بزرگی است.
با این حال، طبق گزارش رسانه‌های مالی، درآمد اندکی از پیش‌بینی تحلیل‌گران کمتر بود. در بازارهای مالی، «خوب بودن» کافی نیست و باید بهتر از انتظار باشید. همین اختلاف کوچک، همراه با نگرانی درباره‌ی هزینه‌ها، باعث شد واکنش بازار منفی باشد.
۳. گوگل کلود؛ رشد ۱۰۳ درصدی و تقاضای داغ برای TPU
درخشان‌ترین بخش گزارش، گوگل کلود بود. درآمد این واحد نسبت به سال قبل ۱۰۳ درصد رشد کرد و به حدود ۳۰٫۷ میلیارد دلار رسید. یعنی در یک سال، تقریباً دو برابر شده است. بخش مهمی از این رشد از شرکت‌هایی می‌آید که مدل‌های هوش مصنوعی را روی زیرساخت گوگل اجرا می‌کنند یا برای آموزش مدل‌هایشان از تراشه‌های اختصاصی گوگل استفاده می‌کنند.
پیچای تأکید کرد که تقاضا برای سیستم‌های TPU میان مشتریان متعدد قوی است. TPU تراشه‌ی اختصاصی گوگل برای هوش مصنوعی است و در رقابت با پردازنده‌های گرافیکی انویدیا یکی از برگ‌های برنده‌ی گوگل به حساب می‌آید. هر شرکتی که بتواند به‌جای خرید گران‌قیمت و کمیاب تراشه از بیرون، تراشه‌ی خودش را داشته باشد، در هزینه و سرعت مزیت دارد.
چرا کلود برای گوگل از جستجو مهم‌تر شده است؟
درآمد جستجو هنوز بزرگ‌ترین منبع پول گوگل است، اما رشد آن کند شده است. در مقابل، کلود هم رشد بالاتری دارد و هم از دل موج هوش مصنوعی بیرون می‌آید. اگر این روند ادامه پیدا کند، آلفابت به‌تدریج از یک شرکت تبلیغاتی به یک شرکت زیرساخت هوش مصنوعی شبیه‌تر می‌شود.
۴. جستجو و تبلیغات؛ تعداد جستجو بیشتر، رشد درآمد کندتر
رشد درآمد تبلیغات جستجو در این فصل ۱۲ درصد بود. پیچای از طرف دیگر گفت رشد تعداد جستجوها در پنج سال اخیر بی‌سابقه سریع بوده و حتی جستجوهای تجاری هم بیشتر شده‌اند. به بیان ساده، مردم بیشتر جستجو می‌کنند اما هر جستجو به همان اندازه‌ی قبل به تبلیغ تبدیل نمی‌شود.
یکی از دلایل، حالت AI Mode است. به گفته‌ی گوگل، پرسش‌ها در این حالت به‌طور میانگین سه برابر طولانی‌تر از جستجوی سنتی هستند و از هر پنج پرسش، یکی با صدا، تصویر یا سند انجام می‌شود. جستجوی تصویری هم ماهانه از ۵۰ میلیارد بار فراتر رفته است. این الگوی جدید برای تبلیغ‌کنندگان هنوز ناآشناست و گوگل باید قالب‌های تبلیغاتی تازه‌ای برای آن بسازد.
اگر درباره‌ی نقش هوش مصنوعی در کسب‌وکار کنجکاوید، مقاله‌ی اهمیت هوش مصنوعی در کسب‌وکار را بخوانید.
۵. ۳۲ میلیارد توکن در هر دقیقه
گوگل اعلام کرد API مدل‌های اختصاصی‌اش اکنون نزدیک ۳۲ میلیارد توکن در هر دقیقه پردازش می‌کند. این رقم نسبت به فصل قبل ۴۰ درصد و نسبت به یک سال پیش بیش از چهار برابر شده است. توکن واحد کوچک متنی است که مدل‌ها با آن کار می‌کنند و رشد آن، شاخص خوبی برای میزان واقعی مصرف هوش مصنوعی است.
دقت کنید که این عدد «در هر دقیقه» است، نه «در هر ماه». برخی خلاصه‌ها این تفاوت را اشتباه می‌گیرند. همین نکته نشان می‌دهد چرا هنگام خواندن اخبار مالی باید به واحد اعداد توجه کرد.
۶. خانواده‌ی Gemini 4؛ آرگون و کربن
پیچای گفت مدل Gemini 4 Argon دو هفته پیش از این گزارش عرضه شده و استفاده‌ی توسعه‌دهندگان در هفته‌ی اول، ۳٫۵ برابر سریع‌تر از Gemini 3 رشد کرده است. همچنین به گفته‌ی او، تیم‌های داخلی گوگل با کمک این مدل ۳۵ درصد کد بیشتر و با ۳۰ درصد خطای کمتر تحویل داده‌اند.
هم‌زمان، گوگل از مدل Gemini 4 Carbon رونمایی کرد که در شاخص هوش Artificial Analysis با امتیاز ۵۹ رتبه‌ی اول را دارد. دسترسی به آن فعلاً به مدافعان امنیت سایبری تأییدشده و از طریق برنامه‌ی Fairwind محدود است. اگر جزئیات این مدل را نخوانده‌اید، مقاله‌ی جمینای ۴ کربن را ببینید.
۷. هزینه‌های سرمایه‌ای؛ چرا بازار نگران شد؟
بزرگ‌ترین نگرانی سرمایه‌گذاران، هزینه است. گزارش‌ها نشان می‌دهد هزینه‌ی سرمایه‌ای آلفابت در این فصل حدود ۵۱ میلیارد دلار بود و شرکت پیش‌بینی هزینه‌ی سال ۲۰۲۶ را تغییر نداد، اما گفت در سال ۲۰۲۷ افزایش قابل‌توجهی خواهد داشت. برخی منابع از رقم بیش از ۳۰۰ میلیارد دلار برای سال آینده نوشته‌اند؛ چون این عدد از همه‌ی منابع تأیید نشده، آن را به‌عنوان گزارش در نظر بگیرید.
نتیجه آن بود که سهام آلفابت در معاملات پس از بازار افت کرد؛ میزان افت در منابع مختلف متفاوت گزارش شده است. چنین واکنشی تنها مخصوص گوگل نیست. در هفته‌های اخیر، نگرانی درباره‌ی بازگشت سرمایه‌ی هزینه‌های هوش مصنوعی بازار را چند بار تکان داده است؛ نمونه‌اش را در گزارش سقوط نزدک به‌خاطر ترس از هزینه‌های هوش مصنوعی خوانده‌اید.
سؤال اصلی بازار
پرسش این است که آیا درآمد هوش مصنوعی به اندازه‌ی کافی سریع بالا می‌رود تا هزینه‌های عظیم دیتاسنتر و تراشه را توجیه کند؟ رشد ۱۰۳ درصدی کلود می‌گوید تا حدی بله، اما بازار می‌خواهد سود هم همراه با درآمد رشد کند.
۸. برای کاربران و کسب‌وکارها چه معنایی دارد؟
برای کاربران عادی، عبور Gemini از مرز یک میلیارد یعنی این دستیار بیشتر در محصولات روزمره‌ی گوگل حضور خواهد داشت؛ از جستجو و جیمیل تا اندروید. برای کسب‌وکارها، رشد کلود و تقاضای TPU یعنی گزینه‌های بیشتری برای اجرای مدل‌ها وجود دارد و رقابت قیمتی با AWS و Azure شدیدتر می‌شود.
برای تولیدکنندگان محتوا و سایت‌ها نیز تغییر الگوی جستجو مهم است. وقتی پرسش‌ها طولانی‌تر و چندرسانه‌ای می‌شوند، باید محتوا را طوری بنویسید که به پرسش‌های کامل پاسخ بدهد. نکته‌های کاربردی نوشتن دستور مؤثر را در آموزش نوشتن پرامپت و آموزش‌های چت‌جی‌پی‌تی بخوانید.
در نهایت، این گزارش یادآوری می‌کند که هوش مصنوعی هم فرصت بزرگ است و هم ریسک مالی بزرگ؛ موضوعی که در مقاله‌ی پتانسیل و محدودیت‌های واقعی هوش مصنوعی هم بررسی شده است.
۹. رقابت با OpenAI و بقیه؛ گوگل کجای میدان است؟
در یک سال اخیر، رقابت بین گوگل، OpenAI، Anthropic و مایکروسافت از یک رقابت صرفاً مدلی به رقابتی چندلایه تبدیل شده است: مدل، اپلیکیشن، زیرساخت ابری و تراشه. گوگل تنها شرکتی است که در هر چهار لایه حضور جدی دارد؛ مدل‌های Gemini، اپ و جستجو، گوگل کلود و تراشه‌ی TPU. این یکپارچگی در دوره‌ای که هزینه‌ی محاسبات مهم‌ترین عامل است، یک مزیت ساختاری به حساب می‌آید.
از سوی دیگر، رقبا هم ساکت نیستند. OpenAI و Anthropic قراردادهای بزرگ زیرساختی بسته‌اند و مایکروسافت هم درآمد قابل‌توجهی از همکاری با OpenAI کسب می‌کند. بنابراین عدد یک میلیارد کاربر برای گوگل یک پیروزی مهم است، اما نه پایان رقابت. کاربران امروز به‌راحتی بین چند دستیار جابه‌جا می‌شوند و وفاداری در این بازار هنوز شکل نگرفته است.
نکته‌ی دیگر، اثر این رقابت بر قیمت است. وقتی چند شرکت بزرگ برای جذب کاربر و مشتری سازمانی می‌جنگند، قیمت API پایین می‌آید و ابزارهای بهتر زودتر در دسترس قرار می‌گیرند. برای توسعه‌دهندگان و شرکت‌های کوچک، این یعنی هزینه‌ی ساخت محصول مبتنی بر هوش مصنوعی در ماه‌های آینده احتمالاً کمتر هم می‌شود.
۱۰. پرسش‌های متداول
آیا Gemini واقعاً ۱ میلیارد کاربر دارد؟
بله، طبق اعلام رسمی گوگل در گزارش فصل سوم ۲۰۲۶، اپ Gemini به بیش از یک میلیارد کاربر ماهانه رسیده است. گوگل تعداد کاربران روزانه را اعلام نکرده است.
درآمد گوگل کلود در این فصل چقدر بود؟
حدود ۳۰٫۷ میلیارد دلار، با رشد ۱۰۳ درصدی نسبت به سال قبل.
چرا با وجود این رشد، سهام افت کرد؟
به دلیل درآمد اندکی کمتر از انتظار و نگرانی از افزایش چشمگیر هزینه‌های سرمایه‌ای در سال ۲۰۲۷.
آیا Gemini 4 Carbon برای عموم در دسترس است؟
خیر، فعلاً دسترسی به آن از طریق برنامه‌ی Fairwind به مدافعان سایبری تأییدشده محدود است.
