آبان
اخبار
سقوط نزدک ۲٫۶ درصدی به‌خاطر ترس از هزینه‌های هوش مصنوعی؛ متا، انویدیا و نیمه‌هادی‌ها زیر فشار
پنج‌شنبه ۲۲ اکتبر ۲۰۲۶ بازار فناوری آمریکا زیر فشار ترس از هزینه‌های هوش مصنوعی ریخت؛ نزدک ۲٫۶٪ افت کرد، انویدیا ۴٫۴٪ پایین آمد و موج فروش به آسیا هم رسید.
لیست مطالب
۱. چه اتفاقی افتاد؟
بازار سهام آمریکا در جلسه‌ی پنج‌شنبه ۲۲ اکتبر ۲۰۲۶ با فروش گسترده‌ی سهام فناوری روبه‌رو شد. شاخص ترکیبی نزدک ۶۹۴ واحد، یعنی ۲٫۶ درصد، افت کرد و روی ۲۶٬۰۰۸٫۸۶ بسته شد. این بزرگ‌ترین افت روزانه‌ی آن از اوایل ژوئن بود. شاخص S&P 500 هم ۹۳٫۷۴ واحد (۱٫۲۱ درصد) پایین آمد و به ۷٬۶۶۳٫۴۳ رسید؛ بزرگ‌ترین ریزش روزانه‌اش از ماه ژوئیه.
شاخص داوجونز تقریباً بدون تغییر ماند و ۰٫۰۲ درصد بالا رفت. همین تفاوت نشان می‌دهد که مشکل کل اقتصاد نبود، بلکه بخش فناوری و به‌ویژه سهام مرتبط با هوش مصنوعی زیر ذره‌بین رفت. شاخص نزدک ۱۰۰ نیز ۲٫۹ درصد پایین آمد و روی ۲۸٬۹۵۸٫۶۹ ایستاد.
در میان غول‌های فناوری، اپل تقریباً تنها نامی بود که رشد کرد و ۱٫۲۳ درصد بالا رفت. آلفابت ۳٫۱۵ درصد، آمازون ۴٫۵۷ درصد و تسلا ۳٫۰۸ درصد افت کردند. این تصویر کلی را می‌توان «فروش انتخابی شرکت‌های درگیر در رقابت زیرساخت هوش مصنوعی» توصیف کرد.
۲. ماجرای متا و «اولین خروج نقدی»
شرکت متا گزارش فصل سوم ۲۰۲۶ را بعد از بسته شدن بازار روز قبل منتشر کرد. درآمد ۶۴٫۶۰ میلیارد دلار بود که نسبت به سال قبل ۲۶ درصد رشد نشان می‌داد و سود خالص به ۹٫۸۶ میلیارد دلار رسید. با این حال، این ارقام کافی نبود. پیش‌بینی هزینه‌های سرمایه‌ای متا برای ۲۰۲۶ در بازه‌ی ۱۳۵ تا ۱۴۵ میلیارد دلار قرار دارد و بازار نگران است که این سطح خرج با درآمد فعلی همخوانی نداشته باشد.
طبق گزارش رویترز، نکته‌ی مهم دیگر این بود که متا برای نخستین بار در بیش از یک دهه خروج نقدی را تجربه کرده است و این موضوع به هزینه‌های هوش مصنوعی ربط داده شد. شرکت همچنین از طرح تقسیم دو‌به‌یک سهام بدون حق رأی برای تأمین سرمایه خبر داد. سهام متا نزدیک ۷ درصد افت کرد و به حدود ۶۴۸٫۸۵ دلار رسید.
نکته‌ی جالب اینجاست که نتایج متا از انتظار تحلیلگران بهتر بود. یعنی بازار به «کیفیت جریان نقدی و هزینه‌ها» واکنش نشان داد، نه به رشد درآمد. این همان تغییر نگرشی است که تحلیلگران از چند ماه پیش درباره‌ی «دوره‌ی اثبات بازده» هوش مصنوعی هشدار می‌دادند.
۳. نیمه‌هادی‌ها؛ ضربه‌ی اصلی
سنگین‌ترین ضربه به شرکت‌های تراشه رسید. شاخص نیمه‌هادی‌های فیلادلفیا ۶٫۷ درصد افت کرد و این بزرگ‌ترین ریزش روزانه‌اش از ۲۳ ژوئن بود. انویدیا ۴٫۴۰ درصد پایین آمد و روی ۲۱۲٫۲۱ دلار ایستاد. مایکرون ۶٫۲۹ درصد ریخت و زیر ۹۰۰ دلار، یعنی روی ۸۵۶٫۴۹ دلار، بسته شد. اینتل ۸٫۰۴ درصد و رسیدهای سهام اسکیهاینیکس ۸٫۰۷ درصد افت کردند.
صندوق‌های اهرمی تصویر بزرگ‌تری از نوسان می‌دهند. صندوق سه‌برابری نیمه‌هادی‌ها با نماد SOXL حدود ۲۰٫۴۷ درصد سقوط کرد و صندوق سه‌برابری نزدک ۱۰۰ با نماد TQQQ هم ۸٫۵۲ درصد پایین آمد. این صندوق‌ها برای معامله‌گران کوتاه‌مدت‌اند و در روزهای پرنوسان زیان را چند برابر می‌کنند.
دلیل حساسیت نیمه‌هادی‌ها روشن است: درآمد این شرکت‌ها مستقیماً به خرید شتاب‌دهنده، حافظه و تجهیزات مراکز داده توسط غول‌های فناوری وابسته است. هر نشانه‌ای از «کندتر شدن یا گران‌تر شدن» این خرج‌ها، فوراً در قیمت سهام تولیدکنندگان تراشه و حافظه دیده می‌شود.
۴. موج فروش به آسیا رسید
صبح جمعه ۲۳ اکتبر، بازارهای آسیا از ریزش شب قبل آمریکا اثر گرفتند. شاخص کوسپی کره‌ی جنوبی ۲٫۰۵ درصد افت کرد و روی ۵٬۴۲۰٫۱۸ بسته شد. سهام سامسونگ الکترونیکس ۲٫۹۱ درصد پایین آمد و به ۲۰۸٬۲۵۰ وون رسید. اسکیهاینیکس نزدیک به ثابت ماند و ۰٫۰۸ درصد بالا رفت، هرچند در طول روز تا ۱٬۱۸۳٬۰۰۰ وون هم پایین رفته بود.
خبر دیگر از کره این بود که اسکیهاینیکس بررسی عرضه‌ی اولیه‌ی سهام شرکت تابعه‌اش «سالیدایم» در آمریکا را متوقف کرد و دلیلش را شرایط بازار و روند قیمت سهام عنوان کرد. این تصمیم نشان می‌دهد که پنجره‌ی عرضه‌ی اولیه برای شرکت‌های مرتبط با هوش مصنوعی دست‌کم فعلاً تنگ‌تر شده است.
۵. چرا نگرانی هزینه‌ها دوباره بالا آمد؟
رویترز نگرانی بازار را در چند محور خلاصه کرد: هزینه‌ی بالای استقراض، قیمت گران شتاب‌دهنده‌ها، نیاز به زیرساخت برق و استهلاک تجهیزات. وقتی این هزینه‌ها روی هم جمع می‌شوند، حتی رشد خوب درآمد هم لزوماً به بازدهی جذاب برای سهامداران تبدیل نمی‌شود.
مسئله فقط متا نیست. مجموعه‌ای از گزارش‌های مالی پرسروصدا در همین هفته باعث شد بازار دوباره از خود بپرسد که چرخه‌ی سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی چگونه تأمین مالی می‌شود و چه کسی در نهایت هزینه‌ی آن را می‌پردازد. اگر پاسخ به این پرسش‌ها مبهم بماند، نوسان‌های شدید دور از انتظار نخواهد بود.
برای آشنایی بیشتر با ریشه‌های این رقابت می‌توانید مقاله‌ی اوپن‌ای‌آی چیست؟ را بخوانید و برای دیدن تصویر واقع‌بینانه‌تر از قابلیت‌ها و محدودیت‌ها، به پتانسیل و محدودیت‌های واقعی هوش مصنوعی سر بزنید.
۶. نفت، نرخ بهره و عوامل غیرهوش مصنوعی
فقط هوش مصنوعی در صحنه نبود. نفت حدود ۴ درصد بالا رفت و برنت از ۱۱۳ دلار عبور کرد. گزارش‌ها از تنش‌های ژئوپلیتیک در خاورمیانه حکایت داشتند و بازار نگران بود که قیمت بالای انرژی تورم را بالا نگه دارد. بر اساس گزارش‌ها، بازار احتمال افزایش ۲۵ نقطه‌ای نرخ بهره تا پایان سال را هم قیمت‌گذاری می‌کند.
در چنین شرایطی، سهام فناوری که ارزش‌گذاری‌شان به سودهای آینده وابسته است، نسبت به نرخ بهره حساس‌ترند. بنابراین ریزش پنج‌شنبه را باید ترکیبی از نگرانی بازده هوش مصنوعی، قیمت نفت و انتظارات نرخ بهره دانست، نه فقط یک عامل واحد. در همین روز، بازارهای کالا هم نوسان شدیدی داشتند و نقره بیش از ۵ درصد افت کرد.
۷. برای کاربران و کسب‌وکارها چه معنایی دارد؟
این اتفاق به معنای پایان هوش مصنوعی نیست. ابزارهایی مثل ChatGPT، Gemini و Claude همچنان رشد می‌کنند و شرکت‌ها همچنان آن‌ها را وارد کار روزانه می‌کنند. آنچه تغییر کرده، حساسیت بازار مالی به «هزینه در برابر بازده» است. اگر شرکت‌ها زیر فشار قرار بگیرند، ممکن است در آینده شاهد تمرکز بیشتر روی سودآوری، قیمت‌گذاری دقیق‌تر اشتراک‌ها و تبلیغات در محصولات باشیم.
کسب‌وکارهای کوچک بهتر است روی کاربردهای مشخص و قابل‌اندازه‌گیری تمرکز کنند. مقاله‌ی اهمیت هوش مصنوعی در کسب‌وکار چند مثال کاربردی دارد و راهنمای نوشتن پرامپت برای مبتدیان کمک می‌کند بازده بیشتری از ابزارهای فعلی بگیرید.
اگر سرمایه‌گذار هستید، به یاد داشته باشید که نوسان یک‌روزه نتیجه‌گیری قطعی نمی‌دهد. تصمیم‌های مالی را با مشورت مشاور مجاز بگیرید. برای پیگیری اخبار مرتبط، صفحه‌ی اخبار هوش مصنوعی و آموزش‌های چت‌جی‌پی‌تی را دنبال کنید.
۸. پرسش‌های متداول
آیا این سقوط یعنی حباب هوش مصنوعی ترکید؟
خیر، یک روز افت نمی‌تواند چنین نتیجه‌ای بدهد. داده‌های موجود فقط نشان می‌دهد بازار نسبت به هزینه‌ها و بازده حساس‌تر شده است. روند بعدی بستگی به گزارش‌های مالی آینده و شرایط نرخ بهره دارد.
چرا با وجود سود بالای متا سهامش ریخت؟
چون بازار به خروج نقدی مرتبط با هزینه‌های هوش مصنوعی و طرح تقسیم سهام واکنش نشان داد، نه صرفاً به درآمد و سود.
بزرگ‌ترین بازنده‌ی روز چه بود؟
در میان سهام‌های اصلی، شاخص نیمه‌هادی‌ها با ۶٫۷ درصد افت بیشترین ضرر را دید و صندوق اهرمی SOXL حدود ۲۰ درصد سقوط کرد.
آیا ابزارهای هوش مصنوعی گران‌تر می‌شوند؟
هنوز خبر قطعی در این باره وجود ندارد. فقط می‌توان گفت فشار بازار می‌تواند شرکت‌ها را به سمت سودآوری بیشتر سوق دهد.
این خبر چه ربطی به کاربران ایرانی دارد؟
اثر مستقیم ندارد، اما روند قیمت و عرضه‌ی خدمات هوش مصنوعی در بلندمدت به سلامت مالی شرکت‌های بزرگ بستگی دارد.
نسخهٔ فوری این مطلب در تلگرام: اینجا بخوانید
