شهریور
اخبار
شکایت سیاتلتایمز و نیوزدی از OpenAI و مایکروسافت؛ نبرد تازهی رسانهها با هوش مصنوعی
دو روزنامهی آمریکایی، سیاتلتایمز و نیوزدی، از OpenAI و مایکروسافت شکایت کردند و مدعیاند محتوای خبریشان بدون اجازه برای آموزش ChatGPT و Copilot استفاده شده است.
لیست مطالب
۱. چه کسانی شکایت کردهاند و چه ادعایی دارند؟
دو روزنامهی معتبر آمریکایی، سیاتلتایمز و نیوزدی، روز جمعه پنجم سپتامبر ۲۰۲۶ شکایتی رسمی علیه دو غول فناوری، OpenAI و مایکروسافت، در دادگاه فدرال ثبت کردند. این دو ناشر مدعیاند محتوای خبریشان بدون اجازه و بدون پرداخت هیچگونه غرامتی برای آموزش مدلهای زبانی بزرگ مانند ChatGPT و Copilot استفاده شده است.
وکلای این دو رسانه در متن شکایت خود، محصولات هوش مصنوعی این دو شرکت را چنین توصیف کردهاند: «محصولاتی مثل ChatGPT و CoPilot بهعنوان تولیدکنندهی محتوا معرفی میشوند، اما در واقع مصرفکنندگانی حریصاند که محتوای ساختهی انسان را میبلعند و در ازای آن نسخهها و تقلیدهایی از همان محتوای اصلی را برای رسیدن به اهداف تجاریشان بازمیگردانند».
این جملهبندی تند، که بهسرعت در رسانههای فناوری بازتاب گستردهای پیدا کرد، تصویری روشن از لحن تهاجمی این پروندهی حقوقی ارائه میدهد و نشان میدهد ناشران اینبار قصد ندارند بهسادگی از کنار این موضوع عبور کنند.
۲. اتهام عبور از دیوار پرداختی
یکی از جدیترین بخشهای این شکایت به روش جمعآوری دادههای آموزشی بازمیگردد. طبق ادعای ناشران، OpenAI و مایکروسافت برای دسترسی به مقالات این دو روزنامه، بهطور سیستماتیک از دیوار پرداختی (Paywall) آنها عبور کردهاند؛ اقدامی که به گفتهی وکلای این پرونده، بهروشنی نقض حقوق مالکیت معنوی محسوب میشود و فراتر از استفادهی منصفانهی معمول از محتوای عمومی است.
پیامدهای مالی و اعتباری ادعایی
ناشران در ادامهی شکایت خود به چند پیامد مستقیم اشاره کردهاند: کاهش محسوس ترافیک وبسایت، افت درآمد تبلیغاتی دیجیتال، و مهمتر از همه، بروز پدیدهی توهم هوش مصنوعی؛ جایی که مدلهای زبانی گاهی اطلاعات نادرست یا نادقیق را بهاشتباه به نام این رسانهها منتشر میکنند و به اعتبار برند آنها آسیب میرسانند. این نگرانی با آنچه در پتانسیلها و محدودیتهای واقعی هوش مصنوعی دربارهی خطای مدلهای زبانی بزرگ مطرح شده همراستاست.
وکلای ناشران در این پرونده تأکید کردهاند که هدفشان صرفاً دریافت غرامت مالی نیست، بلکه ایجاد یک چارچوب روشن و الزامآور برای نحوهی استفادهی قانونی شرکتهای هوش مصنوعی از محتوای رسانهای است؛ چارچوبی که به گفتهی آنها در حال حاضر در قوانین آمریکا بهروشنی تعریف نشده و همین خلأ باعث بروز اینگونه اختلافات حقوقی پیدرپی شده است.
۳. نگاهی به سابقهی طولانی این دو رسانه
سیاتلتایمز یکی از قدیمیترین و معتبرترین روزنامههای ایالت واشنگتن است که بیش از یک قرن سابقهی خبرنگاری مستقل دارد و بارها جایزهی پولیتزر را از آن خود کرده است. نیوزدی نیز از رسانههای شناختهشدهی نیویورک محسوب میشود که سالهاست پوشش خبری منطقهای و ملی گستردهای ارائه میدهد. حضور این دو رسانه در فهرست شاکیان OpenAI و مایکروسافت نشان میدهد که اینبار نهتنها غولهای رسانهای ملی مانند نیویورکتایمز، بلکه رسانههای منطقهای معتبر نیز وارد این نبرد حقوقی شدهاند.
به گفتهی وکلای این دو روزنامه، بخش قابلتوجهی از سرمایهی این رسانهها همان آرشیو عظیم مقالات خبری تولیدشده طی چند دهه است؛ آرشیوی که اکنون به گفتهی آنها بدون اجازه در اختیار مدلهای هوش مصنوعی قرار گرفته و ارزش اقتصادی آن بهطور یکطرفه تصاحب شده است.
۴. واکنش مایکروسافت و سکوت OpenAI
در واکنش به این شکایت، سخنگوی مایکروسافت اعلام کرد این شرکت از ثبت چنین شکایتی «شگفتزده» شده است، اما همچنان تمایل دارد برای یافتن راهحلی مشترک با ناشران گفتوگو کند. تا لحظهی انتشار این گزارش، OpenAI واکنش رسمی جداگانهای به این پرونده منتشر نکرده بود.
نبود واکنش رسمی از سوی OpenAI در حالی است که این شرکت همزمان با چند بحران دیگر مرتبط با شفافیت و ایمنی هوش مصنوعی نیز دستوپنجه نرم میکند؛ روندی که نشان میدهد فشار حقوقی و رسانهای روی این شرکت در ماههای اخیر بهطور چشمگیری افزایش یافته است.
۵. این پرونده در ادامهی کدام مسیر است؟
این شکایت تازهترین حلقه از زنجیرهای طولانی از دعاوی حقوقی رسانهها علیه شرکتهای هوش مصنوعی است؛ روندی که از شکایت نیویورکتایمز علیه همین دو شرکت در پایان سال ۲۰۲۳ آغاز شد و هنوز در جریان دادگاههای آمریکا است. از آن زمان تاکنون، رسانههای متعددی از جمله شرکتهای بزرگ رسانهای مسیر مشابهی را در پیش گرفتهاند.
در همین حال، برخی ناشران دیگر رویکردی کاملاً متفاوت انتخاب کردهاند: شرکتهایی مانند آسوشیتدپرس ترجیح دادهاند بهجای شکایت، محتوای خود را بهصورت رسمی و در ازای دریافت مجوز در اختیار OpenAI قرار دهند. این دوگانگی رویکرد، تصویری روشن از دو استراتژی رقیب در صنعت رسانه برای مواجهه با موج هوش مصنوعی مولد ارائه میدهد؛ یکی رویارویی حقوقی مستقیم و دیگری همکاری تجاری با پذیرش شرایط مشخص.
۶. چرا این پرونده برای صنعت هوش مصنوعی اهمیت دارد؟
نتیجهی اینگونه دعاوی حقوقی میتواند تأثیر مستقیمی بر نحوهی جمعآوری دادههای آموزشی توسط شرکتهای هوش مصنوعی در آینده داشته باشد. اگر دادگاهها به نفع ناشران رأی دهند، شرکتهایی مانند OpenAI و مایکروسافت ممکن است مجبور شوند برای دسترسی به محتوای باکیفیت رسانهای، هزینههای مجوز چشمگیری بپردازند یا شیوهی جمعآوری دادههای خود را بهطور بنیادین تغییر دهند. این موضوع میتواند بهطور غیرمستقیم روی هزینه و کیفیت محصولات هوش مصنوعی مورد استفادهی کسبوکارها هم اثر بگذارد؛ نکتهای که در اهمیت هوش مصنوعی در کسبوکار امروز نیز به آن اشاره شده است.
از سوی دیگر، این پروندهها بخشی از یک بحث گستردهتر دربارهی مالکیت داده و اخلاق آموزش مدلهای هوش مصنوعی هستند؛ بحثی که بهطور فزاینده در کنار سایر چالشهای این صنعت، از جمله ایمنی و شفافیت مدلها، مطرح میشود. برای پیگیری اینگونه تحولات حقوقی و فنی میتوانید به بخش اخبار هوش مصنوعی سایت سر بزنید.
ناظران بازار همچنین معتقدند اینگونه پروندهها میتوانند مسیر توسعهی محصولات هوش مصنوعی مولد را به سمت مدلهای مبتنی بر توافق و مجوز رسمی با ناشران سوق دهند؛ رویکردی که هماکنون شرکتهایی مانند OpenAI با انعقاد قراردادهای محتوایی با برخی رسانهها آن را آغاز کردهاند. اگر این روند تعمیم یابد، ممکن است در آینده شاهد نوعی بازار رسمی برای خریدوفروش مجوز دادههای آموزشی میان ناشران و شرکتهای هوش مصنوعی باشیم.
۷. مقایسه با سایر پروندههای مشابه
پروندهی سیاتلتایمز و نیوزدی را باید در کنار سایر دعاوی مشابه رسانهای دید. رقابت میان شرکتهای بزرگ هوش مصنوعی، از جمله OpenAI، گوگل و آنتروپیک، تنها به حوزهی فناوری محدود نمیشود و اکنون به میدانهای حقوقی نیز کشیده شده است؛ روندی که در مقایسهی رقابت مدلهای هوش مصنوعی نیز از زاویهی دیگری بررسی شده است.
پیش از این نیز شبکهی خبری سیانان از استارتاپ Perplexity به دلیل استفادهی مشابه از محتوای خبری شکایت کرده بود؛ نشانهای از اینکه این چالش حقوقی تنها به دو یا سه شرکت بزرگ محدود نمیشود و عملاً کل زنجیرهی تولید و توزیع محتوای هوش مصنوعی، از استارتاپهای کوچک گرفته تا غولهای فناوری، در معرض این نوع دعاوی قرار دارند. کارشناسان حقوقی معتقدند رأی نهایی دادگاهها در پروندهی نیویورکتایمز میتواند بهعنوان یک رویهی قضایی، مسیر تمام پروندههای مشابه از جمله همین شکایت تازه را نیز تحتتأثیر قرار دهد.
۸. کاربران چه چیزی باید بدانند؟
برای کاربران عادی این محصولات، اینگونه دعاوی حقوقی معمولاً تأثیر فوری و مستقیمی روی تجربهی روزمره ندارند، اما در بلندمدت میتوانند روی قیمتگذاری، دسترسی به برخی منابع خبری در پاسخهای هوش مصنوعی، و حتی دقت اطلاعاتی که این ابزارها ارائه میدهند اثر بگذارند. آشنایی با نحوهی درست نوشتن دستور یا پرامپت میتواند به کاربران کمک کند نتایج دقیقتر و قابلاعتمادتری از این ابزارها بگیرند؛ برای این منظور راهنمای نوشتن پرامپت برای مبتدیان منبع خوبی است.
همچنین درک تفاوت میان ابزارهای واقعاً هوشمند و محصولاتی که صرفاً بازتولیدکنندهی محتوای موجودند، به کاربران کمک میکند انتظارات واقعبینانهتری از هوش مصنوعی داشته باشند؛ موضوعی که توهم هوش مصنوعی؛ توسعهدهندهی تنها در برابر مهندس واقعی بهخوبی به آن پرداخته است. برای یادگیری گامبهگام کار با این ابزارها نیز میتوانید سری به بخش آموزشهای چتجیپیتی سایت بزنید.
۹. پرسشهای پرتکرار (FAQ)
چه کسانی این شکایت را ثبت کردهاند؟
روزنامههای سیاتلتایمز و نیوزدی، دو ناشر معتبر آمریکایی، این شکایت را علیه OpenAI و مایکروسافت ثبت کردهاند.
ادعای اصلی این شکایت چیست؟
ادعای اصلی، استفادهی غیرمجاز از مقالات خبری این دو روزنامه برای آموزش مدلهای زبانی ChatGPT و Copilot، از جمله عبور از دیوار پرداختی آنهاست.
آیا این اولین شکایت از این نوع است؟
خیر. این پرونده ادامهی مسیری است که با شکایت نیویورکتایمز علیه همین دو شرکت در پایان سال ۲۰۲۳ آغاز شد.
آیا همهی ناشران مسیر شکایت را انتخاب کردهاند؟
خیر. برخی ناشران مانند آسوشیتدپرس ترجیح دادهاند بهجای شکایت، محتوای خود را با دریافت مجوز رسمی در اختیار OpenAI قرار دهند.
این پرونده چه زمانی به نتیجه میرسد؟
روند رسیدگی به اینگونه دعاوی حقوقی معمولاً ماهها تا چند سال طول میکشد و تاریخ دقیقی برای صدور رأی نهایی اعلام نشده است.
نسخهٔ فوری این مطلب در تلگرام: اینجا بخوانید
