شرکت OpenAI با سازمان AARP همکاری تازهای را آغاز کرده تا سالمندان آمریکایی را بهصورت رایگان و حضوری با کاربردهای روزمرهی چتجیپیتی و شگردهای تشخیص کلاهبرداری آشنا کند.

لیست مطالب
۱. ماجرا از چه قرار است؟
شرکت OpenAI بهتازگی از یک همکاری چندساله با سازمان AARP (بزرگترین تشکل غیرانتفاعی سالمندان آمریکا) خبر داده است. محور این همکاری، برنامهای است با عنوان «جم مهارتهای هوش مصنوعی برای سالمندان» یا Older Adults AI Skills Jam که قرار است در قالب کارگاههای آموزشی رایگان و کاملاً حضوری در ۱۰ شهر مختلف آمریکا اجرا شود. این طرح بخشی از تلاش گستردهتر OpenAI Academy برای گسترش سواد هوش مصنوعی در میان گروههایی است که معمولاً کمتر مورد توجه شرکتهای فناوری قرار میگیرند.
برای آشنایی بیشتر با اینکه اصلاً شرکت OpenAI چیست و چه مسیری را تا امروز طی کرده، میتوانید مقالهی اختصاصی ما را در سایت مطالعه کنید.
۲. کارگاهها دقیقاً کجا برگزار میشوند؟
بر اساس اعلام رسمی OpenAI، این کارگاهها در شهرهای دنور (کلرادو)، میامی (فلوریدا)، سنآنتونیو (تگزاس)، مقاطعهی مونتگومری (مریلند)، کوئینز (نیویورک)، سنت لوئیس (میسوری)، دوقلوهای مینهسوتا، نشویل (تنسی)، فرزنو (کالیفرنیا) و بویزی (آیداهو) برگزار خواهند شد. برگزاری هر رویداد از طریق سازمانهای محلی همکار مانند مراکز Senior Planet، کتابخانههای عمومی و مراکز خدمات سالمندان انجام میشود.
نقش سازمان OATS و برنامهی Senior Planet
بخش اجرایی این طرح به عهدهی OATS (Older Adults Technology Services) است؛ سازمانی وابسته به AARP که سالهاست از طریق برنامهی Senior Planet، آموزش فناوری به سالمندان ارائه میدهد. این همکاری در واقع تازه نیست: OpenAI پیشتر هم از طریق صندوق تابآوری اجتماعی خود (Societal Resilience Fund) و با حمایت مالی مایکروسافت، بودجهای برای گسترش برنامهی Senior Planet اختصاص داده بود. آنچه امروز اعلام شده، فاز عملیاتی و گستردهتر همان تعهد قدیمیتر است.

۳. چه چیزی آموزش داده میشود؟
محتوای کارگاهها حول دو محور اصلی میچرخد. محور نخست، آموزش کاربردهای روزمرهی چتجیپیتی است: چطور از آن برای برنامهریزی سفر کمک بگیریم، چطور قبضها و صورتحسابهای پیچیده را با کمک هوش مصنوعی بهتر بفهمیم، و چطور از آن برای حفظ ارتباط با خانواده و دوستان دور از خانه استفاده کنیم.
محور دوم و از نگاه بسیاری کارشناسان، مهمتر، آموزش امنیت سایبری است. در این بخش به شرکتکنندگان یاد داده میشود که چطور نشانههای یک پیام یا تماس کلاهبردارانه را تشخیص دهند: زبان فوریتی و اضطراری، درخواستهایی مبنی بر محرمانه نگهداشتن موضوع از اطرافیان، و لینکهای ناشناس یا مشکوک. ایدهی اصلی این است که کاربر بتواند متن یک پیام یا ایمیل مشکوک را در چتجیپیتی کپی کند و از آن بخواهد ریسک آن را ارزیابی کند.
چرا این آموزش برای سالمندان اهمیت دارد؟
کلاهبرداریهای اینترنتی که سالمندان را هدف قرار میدهند، سالهاست یکی از رایجترین جرایم سایبری در آمریکا محسوب میشوند. آموزش استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی بهعنوان یک لایهی دفاعی اضافه، میتواند تا حدی این ریسک را کاهش دهد؛ هرچند به تنهایی کافی نیست و باید در کنار آموزشهای سنتیتر امنیت دیجیتال دیده شود.
۴. آمار: سالمندان دیگر مخاطب فراموششده نیستند
یکی از نکات جالب توجه در اعلامیهی OpenAI، آمار رشد استفادهی سالمندان از چتجیپیتی است. بر اساس دادههای این شرکت، سهم پیامهای ارسالی از سوی کاربران بالای ۵۵ سال، ظرف یک سال از حدود ۶ درصد به نزدیک ۱۰ درصد کل پیامهای چتجیپیتی در آمریکا رسیده است. این رشد نشان میدهد که نسل سالمند، برخلاف تصور رایج، بهطور فعال در حال بهرهگیری از ابزارهای هوش مصنوعی است؛ هرچند اغلب بدون آموزش رسمی و بدون آگاهی کامل از خطرات احتمالی وارد این فضا شدهاند.
این نوع آمار همچنین یادآور اهمیت موضوعاتی است که در مقالهی ما دربارهی اهمیت هوش مصنوعی در کسبوکار به آن پرداختهایم؛ چرا که کاربرد هوش مصنوعی محدود به محیطهای اداری و فنی نیست و بهسرعت وارد زندگی روزمرهی همهی گروههای سنی میشود.

۵. مقایسه با رویکرد سایر شرکتهای فناوری
در حالی که بسیاری از شرکتهای هوش مصنوعی عمدتاً روی توسعهدهندگان، کسبوکارها و کاربران حرفهای تمرکز دارند، این حرکت OpenAI رویکردی متفاوت را نشان میدهد. برای مقایسهی بهتر رقابت میان مدلهای مختلف هوش مصنوعی و اینکه هرکدام برای چه مخاطبی مناسبترند، میتوانید نگاهی هم به مقالهی ما دربارهی مقایسهی چتجیپیتی و دیپسیک بیندازید.
نکتهی مهم این است که آموزش عمومی و دسترسی گسترده، به همان اندازهی پیشرفت فنی، در شکلگیری آیندهی این صنعت نقش دارد. اگر گروه بزرگی از جامعه از فهم درست ابزارهای هوش مصنوعی محروم بمانند، ریسک سوءاستفاده و کلاهبرداری از آنها هم بیشتر میشود.
۶. محدودیتها و نکاتی که باید در نظر گرفت
با وجود اهمیت این طرح، باید به چند محدودیت هم اشاره کرد. نخست، این کارگاهها فقط در ۱۰ شهر برگزار میشوند و پوشش سراسری ندارند؛ میلیونها سالمند در سایر نقاط آمریکا و جهان همچنان دسترسی مستقیم به چنین آموزشهایی ندارند. دوم، آموزش استفاده از هوش مصنوعی برای شناسایی کلاهبرداری، خودش میتواند محل بروز خطای جدید باشد؛ چرا که هوش مصنوعی همیشه تشخیص درستی نمیدهد و کاربران تازهکار ممکن است اعتماد بیشازحدی به پاسخ آن پیدا کنند. برای درک بهتر این محدودیتها، مطالعهی مقالهی ما دربارهی پتانسیلها و محدودیتهای واقعی هوش مصنوعی خالی از لطف نیست.
پرسشهای متداول
این کارگاهها رایگان هستند؟
بله، بر اساس اعلام OpenAI و AARP، تمام کارگاههای «جم مهارتهای هوش مصنوعی» رایگان و بدون هزینهی ثبتنام هستند.
آیا کارگاهها به فارسیزبانان یا خارج از آمریکا هم میرسد؟
خیر، این طرح در حال حاضر فقط در ۱۰ شهر مشخص آمریکا و به زبان انگلیسی اجرا میشود؛ اما محتوای آموزشی آن احتمالاً بعداً بهصورت آنلاین هم در دسترس عموم قرار خواهد گرفت.
چه کسی میتواند در این دورهها شرکت کند؟
این کارگاهها عمدتاً برای سالمندان طراحی شدهاند، اما ثبتنام برای عموم علاقهمندان به آموزش فناوری هم معمولاً از طریق سازمانهای محلی برگزارکننده امکانپذیر است.
آیا شرکتهای دیگر هم چنین برنامههایی دارند؟
در حال حاضر این حرکت OpenAI یکی از گستردهترین طرحهای آموزش هوش مصنوعی ویژهی سالمندان محسوب میشود؛ اما با رشد آمار استفادهی این گروه سنی از ابزارهای هوش مصنوعی، احتمال دارد رقبا هم طرحهای مشابهی را دنبال کنند.
۷. نگاهی به برنامهی گستردهتر OpenAI Academy
برنامهی «جم مهارتهای هوش مصنوعی برای سالمندان» تنها یک پروژهی مستقل نیست، بلکه بخشی از چتری بزرگتر به نام OpenAI Academy است. این پلتفرم آموزشی پیشتر هم کارگاهها و دورههای رایگانی را برای گروههای مختلف برگزار کرده؛ از سازمانهای غیرانتفاعی و کسبوکارهای کوچک گرفته تا معلمان مقاطع ابتدایی و متوسطه. بر اساس آمار منتشرشده، OpenAI Academy تا امروز بیش از دو میلیون کاربر را در سراسر جهان پوشش داده است.
این رویکرد نشان میدهد که OpenAI استراتژی مشخصی برای گسترش «سواد هوش مصنوعی» در لایههای مختلف جامعه دنبال میکند؛ نه فقط از طریق بهبود مدلها، بلکه از طریق آموزش مستقیم و حضوری. جالب است بدانید بسیاری از این دورهها بهگونهای طراحی شدهاند که نیازی به دانش فنی قبلی ندارند و مخاطب میتواند از صفر شروع کند.
تولید محتوای آموزشی اختصاصی
در کنار برگزاری کارگاههای حضوری، OpenAI و OATS یک ویدئوی آموزشی اختصاصی هم تولید کردهاند که در OpenAI Academy در دسترس است. این ویدئو بهطور مشخص نشان میدهد چطور میتوان از چتجیپیتی بهعنوان ابزاری برای بررسی و راستیآزمایی پیامهای مشکوک استفاده کرد. همچنین یک راهنمای بهروزشده با عنوان «راهنمای هوش مصنوعی برای سالمندان» منتشر شده که بهصورت رایگان در دسترس عموم قرار دارد.
۸. واکنشها و اهمیت زمانبندی این اعلامیه
زمانبندی این اعلامیه هم قابل توجه است. این خبر تنها چند روز پس از آن منتشر شد که OpenAI چارچوب تازهای برای گزارشدهی دربارهی رفتارهای نامنطبق مدلهای خود اعلام کرده بود؛ رویکردی که نشان میدهد این شرکت این روزها تمرکز ویژهای روی موضوعات اعتماد، شفافیت و مسئولیت اجتماعی گذاشته است. برنامهی آموزشی سالمندان را میتوان بخشی از همین روند گستردهتر دانست: تلاش برای نشان دادن چهرهای مسئولانهتر از یک شرکت هوش مصنوعی که در عین رقابت فشرده بر سر قدرت مدلها، به پیامدهای اجتماعی گسترش این فناوری هم توجه دارد.
از سوی دیگر، AARP نیز بهعنوان یکی از بزرگترین و معتبرترین سازمانهای مدافع حقوق سالمندان در آمریکا، با این همکاری عملاً روی رویکرد آموزشمحور در برابر تهدیدهای دیجیتال سرمایهگذاری کرده است؛ بهجای رویکردهای صرفاً هشدارمحور که معمولاً تأثیر محدودی دارند.
۹. چرا این خبر برای کاربران عادی هم مهم است؟
این خبر فقط به سالمندان محدود نمیشود. اگر در خانوادهی شما هم فردی سالمند هست که تازه با چتجیپیتی یا ابزارهای مشابه آشنا شده، آشنایی با همین اصول ساده (شناسایی زبان فوریتی، بیاعتمادی به درخواستهای محرمانه، بررسی لینکهای مشکوک) میتواند به شما هم کمک کند تا آموزش درستی به آنها بدهید. اگر میخواهید یاد بگیرید چطور خودتان هم پرامپتهای بهتری برای چنین بررسیهایی بنویسید، مقالهی آموزش نوشتن پرامپت برای مبتدیان در سایت ما نقطهی شروع خوبی است.
در نهایت، این خبر بار دیگر نشان میدهد که آیندهی هوش مصنوعی فقط به دست برنامهنویسان و توسعهدهندگان حرفهای رقم نمیخورد؛ بلکه هرچه این ابزارها بین اقشار مختلف جامعه رایجتر شوند، آموزش عمومی و آگاهیبخشی هم به همان اندازه اهمیت پیدا میکند. برای دنبال کردن سایر اخبار و آموزشهای روز هوش مصنوعی، صفحهی اخبار سایت و بخش آموزشهای چتجیپیتی را از دست ندهید.
نسخهٔ فوری این مطلب در تلگرام: اینجا بخوانید
