شهریور
اخبار
قرارداد خبری گوگل و آسوشیتدپرس؛ اخبار زنده وارد جمینای شد
گوگل برای نخستینبار با یک خبرگزاری بزرگ جهانی قرارداد مستقیم بست تا اخبار لحظهای وارد دستیار هوش مصنوعی جمینای شود؛ اتفاقی که میتواند آیندهی صنعت رسانه را برای همیشه تغییر دهد.
لیست مطالب
۱. ماجرا از چه قرار است؟
روز گذشته گوگل و آسوشیتدپرس رسماً از یک همکاری تازه رونمایی کردند. بر اساس این توافق، اخبار بهروز و تأییدشدهی آسوشیتدپرس بهطور مستقیم در اختیار دستیار هوش مصنوعی جمینای قرار میگیرد تا کاربران هنگام پرسیدن سوالهای خبری، پاسخی بهروزتر و دقیقتر دریافت کنند. جزئیات فنی این ادغام هنوز بهطور کامل منتشر نشده، اما هر دو طرف تأکید کردهاند هدف اصلی، افزایش دقت و اعتبار پاسخهای خبری جمینای است. علاقهمندان به کارکرد روزمرهی اینگونه دستیارها میتوانند در بخش آموزشهای چتجیپیتی سایت ما، راهنماهای مرتبط را دنبال کنند.
بر پایهی گزارشهای منتشرشده، این همکاری در قالب بازخوانی و بهروزرسانی مستمر خوراک خبری آسوشیتدپرس در زیرساخت جمینای اجرا میشود؛ به این معنا که وقتی کاربری دربارهی یک رویداد جاری سوال میپرسد، دستیار گوگل بهجای تکیه بر دانش ثابت و آموزشدیدهی از پیش، به منبع خبری زنده رجوع میکند. چنین رویکردی از نظر فنی شبیه الگوی «بازیابی افزوده» است که پیشتر هم در برخی موتورهای جستوجوی هوشمند بهکار رفته، اما تازگی این توافق در مقیاس و اعتبار منبع خبری آن است.
۲. چرا این قرارداد اهمیت دارد؟
تا پیش از این، ابزارهای هوش مصنوعی بارها بهخاطر ارائهی اطلاعات نادرست یا قدیمی دربارهی رویدادهای جاری مورد انتقاد قرار گرفته بودند. با این قرارداد، گوگل عملاً میپذیرد که تولید محتوای خبری معتبر نیازمند همکاری مستقیم با رسانههای حرفهای است، نه صرفاً تکیه بر دادههای آموزشی قدیمی. این رویکرد را میتوان در کنار سایر تلاشهای صنعت برای افزایش قابلیتهای واقعی هوش مصنوعی در دنیای واقعی بررسی کرد؛ جایی که دقت و بهروز بودن اطلاعات، مرز میان یک دستیار مفید و یک دستیار گمراهکننده را مشخص میکند.
یادآوری این نکته هم خالی از لطف نیست که بسیاری از کاربران در ماههای اخیر بارها با پاسخهای نادرست چتباتها دربارهی رویدادهای جاری مواجه شدهاند؛ از اشتباه در نام مقامهای دولتی گرفته تا گزارش نتایج نادرست از رویدادهای ورزشی و اقتصادی. چنین خطاهایی بخشی از انگیزهی اصلی شرکتهای بزرگ فناوری برای رفتن به سراغ منابع خبری رسمی و معتبر بوده است، بهجای تکیهی صرف بر دادههای خام اینترنتی که همیشه دقیق و بهروز نیستند.
۳. واکنش آسوشیتدپرس
کریستین هایتمن، مدیر ارشد درآمد آسوشیتدپرس، در بیانیهای گفته است این خبرگزاری از بهرسمیتشناختن ارزش روزنامهنگاری بیطرفانهاش از سوی گوگل خرسند است. او تأکید کرده این همکاری بخشی از استراتژی بلندمدت آسوشیتدپرس برای حضور فعال در اکوسیستم هوش مصنوعی است، بدون آنکه استانداردهای خبری این خبرگزاری کنار گذاشته شود. این اظهارات نشان میدهد رسانههای بزرگ هم دیگر مقاومت صرف را کنار گذاشته و بهدنبال جایگاهی رسمی در این اکوسیستم تازه هستند.
گفتنی است آسوشیتدپرس یکی از قدیمیترین و معتبرترین خبرگزاریهای جهان است که از دههها پیش، منبع اصلی بسیاری از رسانههای دیگر برای پوشش رویدادهای بینالمللی بوده. همین اعتبار تاریخی است که ورود آن به دنیای هوش مصنوعی را بااهمیتتر از یک قرارداد معمولی میکند؛ چراکه گوگل عملاً مُهر تأیید یکی از قابلاعتمادترین منابع خبری را برای محصول خود گرفته است.
۴. نکتهی مبهم: پول و لینکدهی
هیچیک از دو طرف رقم مالی قرارداد را فاش نکردهاند. نکتهی مهمتر اما این است که گوگل مشخص نکرده آیا در پاسخهای جمینای به منبع اصلی خبر لینک داده میشود یا کاربر صرفاً خلاصهای از خبر را بدون مراجعه به سایت آسوشیتدپرس دریافت میکند. همین ابهام، نگرانی بسیاری از ناشران را برانگیخته است؛ موضوعی که در بخش بعدی به آن میپردازیم.
در گذشته، بحث لینکدهی به منبع اصلی همیشه یکی از حساسترین نقاط اختلاف میان شرکتهای فناوری و ناشران خبری بوده است. برخی کارشناسان معتقدند اگر گوگل تصمیم بگیرد پاسخهای جمینای را بدون ارجاع روشن به سایت آسوشیتدپرس ارائه دهد، عملاً ارزش برند این خبرگزاری در نگاه کاربر نهایی کمرنگ میشود، حتی اگر از نظر مالی قرارداد برای آسوشیتدپرس سودآور باشد.
۵. نگرانی ناشران کوچکتر
به گفتهی سارا کرپس، پژوهشگر دانشگاه کرنل، وقتی کاربران بتوانند خبر را مستقیم از یک چتبات دریافت کنند، دیگر انگیزهای برای مراجعه به سایت ناشر اصلی نخواهند داشت. این موضوع میتواند ترافیک و درآمد تبلیغاتی رسانههای کوچکتر را که توان بستن چنین قراردادهایی را ندارند، بهشدت کاهش دهد. کارشناسان این وضعیت را نوعی «معمای زندانی» توصیف میکنند: ناشران یا باید بپذیرند و برای حضور در چتباتها مذاکره کنند، یا کنار بایستند و ببینند سهم بازار خود را به رقبای دارای قرارداد میبازند.
این نگرانی بهویژه برای رسانههای منطقهای و زبانهای کمجمعیتتر، از جمله رسانههای فارسیزبان، جدیتر است. وقتی غولهای فناوری تنها با چند خبرگزاری بزرگ بینالمللی قرارداد میبندند، رسانههای محلی که چنین قدرت چانهزنیای ندارند، ممکن است در بلندمدت عملاً از چرخهی اطلاعرسانی مبتنی بر هوش مصنوعی کنار گذاشته شوند و مخاطبان خود را بهمرور به نفع محتوای ترجمهشده یا خلاصهشده از منابع بزرگتر از دست بدهند.
۶. این اولین قرارداد از این دست نیست
پیش از گوگل، شرکت OpenAI برای بهبود پاسخهای چتجیپیتی نزدیک به بیست قرارداد محتوایی با ناشران گوناگون امضا کرده است. شرکت متا هم با خبرگزاری رویترز همکاری میکند و استارتاپ فرانسوی میسترال نیز با خبرگزاری فرانسه یعنی AFP قرارداد بسته است. برای آشنایی بیشتر با نحوهی شکلگیری یکی از مهمترین بازیگران این عرصه، میتوانید مقالهی OpenAI چیست و چگونه شکل گرفت را در سایت ما بخوانید.
مقایسه با رقبا
رقابت میان دستیارهای هوش مصنوعی فقط بر سر قدرت مدلها نیست؛ دسترسی به دادهی خبری معتبر هم به یک برگ برنده تبدیل شده است. برای دیدی کلیتر از رقابت میان مدلهای مختلف، مقالهی مقایسهی چتجیپیتی و دیپسیک در وبسایت ما را از دست ندهید.
۷. تجربهی مشابه در آلمان
نمونهای عملی از تأثیر این نوع قراردادها را میتوان در آلمان دید؛ جایی که محتوای گروه رسانهای اشپرینگر بهخاطر قرارداد مستقیم با OpenAI، بسیار بیشتر از رقبا در پاسخهای چتجیپیتی ظاهر میشود. چنین الگویی نشان میدهد قراردادهای محتوایی میتوانند بهمرور، رسانههای دارای شراکت را در جایگاهی ممتاز نسبت به سایرین قرار دهند و تنوع رسانهای را در معرض خطر بیندازند.
پیشتر نیز گوگل نیوز و فیسبوک نیوز تجربههای مشابهی از توزیع نابرابر ترافیک میان ناشران بزرگ و کوچک را رقم زده بودند. تفاوت اصلی این بار در این است که بهجای فهرستکردن لینک خبرها، خودِ محتوای خبری در دل پاسخ هوش مصنوعی ادغام میشود؛ یعنی کاربر حتی لازم نیست فهرستی از عناوین را ببیند و روی یکی کلیک کند، بلکه پاسخ نهایی را مستقیماً از دستیار دریافت میکند. همین تفاوت ظریف است که نگرانی ناشران را نسبت به دورهی قبلی، جدیتر کرده است.
۸. تأثیر بر کسبوکارهای کوچک
برای بسیاری از کسبوکارهای کوچک و متوسط در حوزهی رسانه و محتوا، سازگاری با این موج تازه بهمعنای بازنگری کامل در مدل درآمدی است. اگر میخواهید بدانید هوش مصنوعی چگونه میتواند در کسبوکار شما هم فرصت و هم چالش ایجاد کند، پیشنهاد میکنیم مقالهی اهمیت هوش مصنوعی برای کسبوکارها در سال ۲۰۲۵ را در وبسایت ما بخوانید. همچنین اگر خودتان قصد دارید از این دستیارها برای تولید محتوا استفاده کنید، آموزش نوشتن پرامپت برای مبتدیان نقطهی شروع خوبی است.
۹. مسیر پیشرو
در نهایت باید دید سایر خبرگزاریهای بزرگ چه واکنشی به این قرارداد نشان میدهند و آیا رقبای گوگل مانند مایکروسافت و آنتروپیک هم بهدنبال قراردادهای مشابه خواهند رفت یا نه. آنچه مشخص است اینکه رابطهی صنعت خبر و شرکتهای هوش مصنوعی وارد فصل تازهای شده و کاربران باید منتظر تغییرات بیشتری در نحوهی دریافت خبر از دستیارهای هوشمند باشند. برای پیگیری کامل اینگونه تحولات، صفحهی اخبار هوش مصنوعی در سایت ما هرروز بهروزرسانی میشود.
احتمالاً در ماههای آینده شاهد اعلام قراردادهای مشابه از سوی سایر خبرگزاریهای بزرگ خواهیم بود، بهویژه اگر این همکاری برای آسوشیتدپرس از نظر بازدید و اعتبار بینالمللی نتیجهبخش باشد. از سوی دیگر، نهادهای ناظر رسانهای در چند کشور اروپایی هم اعلام کردهاند بررسی چنین قراردادهایی از منظر رقابت منصفانه و حقوق مالکیت معنوی را در دستور کار قرار خواهند داد؛ موضوعی که میتواند سرعت گسترش این مدل همکاری را در آینده کند یا تند کند.
پرسشهای متداول
آیا جمینای جایگزین سایتهای خبری میشود؟
هدف رسمی این قرارداد، تکمیل تجربهی کاربری با اطلاعات بهروز است، نه حذف کامل نیاز به سایتهای خبری. با این حال، کارشناسان هشدار میدهند در عمل ممکن است بسیاری از کاربران دیگر نیازی به مراجعهی مستقیم به سایت ناشر احساس نکنند.
آیا این خدمت برای همهی کاربران جمینای رایگان است؟
جزئیات دقیق دربارهی محدودیتهای احتمالی برای کاربران رایگان در برابر کاربران اشتراکی هنوز از سوی گوگل اعلام نشده و باید منتظر توضیحات تکمیلی این شرکت ماند.
چرا ناشران کوچکتر نگران هستند؟
چون بدون داشتن قرارداد مشابه، احتمال دارد محتوای آنها در پاسخهای چتباتها کمتر دیده شود و در نتیجه ترافیک و درآمد تبلیغاتی کمتری نصیبشان شود؛ روندی که برخی آن را با توهم برابری فرصتها در دنیای فناوری مقایسه میکنند و در مقالهی توهم هوش مصنوعی و تفاوت آن با مهارت واقعی هم میتوان ریشهی مشابهی از این نگرانی را دید.
آیا رسانههای دیگر هم میتوانند وارد چنین قراردادهایی شوند؟
در تئوری بله، اما در عمل چانهزنی با غولهایی مثل گوگل، شرایط و منابع مالی خاص خودش را میطلبد که بیشتر رسانههای بزرگ بینالمللی از آن برخوردارند؛ رسانههای کوچکتر معمولاً باید به روشهای جایگزین مثل عضویت در ائتلافهای خبری مشترک فکر کنند.
این اتفاق چه ربطی به کاربران فارسیزبان دارد؟
هرچند این قرارداد مستقیماً محتوای انگلیسیزبان آسوشیتدپرس را پوشش میدهد، اما روند کلی آن، یعنی ادغام خبر زنده در دستیارهای هوش مصنوعی، بهزودی میتواند الگویی برای همکاری با خبرگزاریهای منطقهای و فارسیزبان هم باشد؛ موضوعی که کاربران و کسبوکارهای رسانهای فارسیزبان باید از هماکنون آن را جدی بگیرند.
