مهر
اخبار
گوگل Gems را کنار می‌گذارد؛ جمینای به‌طور کامل به Skills مهاجرت می‌کند
گوگل تقویم رسمی بازنشستگی Gems در جمینای را منتشر کرد؛ از ۱۳ اکتبر ساخت نمونه‌های تازه بسته می‌شود و تا ۱۷ نوامبر همه‌چیز به سامانه‌ی جدید Skills منتقل می‌گردد.
لیست مطالب
۱. گوگل دقیقاً چه چیزی را اعلام کرده است؟
روز سه‌شنبه، تیم جمینای گوگل در یک پست رسمی توضیح داد که قابلیت Gems، که از مدتی پیش در دسترس کاربران بود، به تدریج از رده خارج می‌شود. طبق این اعلامیه، گوگل به‌جای Gems، سامانه‌ی تازه‌ای به نام Skills را جایگزین می‌کند که قرار است هم برای کاربران عادی و هم برای تیم‌های سازمانی کاراتر باشد. این تغییر بخشی از موج بزرگ‌تری از به‌روزرسانی‌های جمینای در هفته‌های اخیر است که شامل عرضه‌ی مدل جمینای ۴ آرگون هم می‌شد.
شرکت گوگل در بیانیه‌ی خود نوشته است که «می‌توانید پرکاربردترین دستورهای خود را یک‌بار ذخیره کنید و بارها از آن‌ها استفاده کنید، بدون آن‌که هر بار پرامپت‌نویسی تکراری انجام دهید». این جمله به‌خوبی فلسفه‌ی اصلی Skills را نشان می‌دهد؛ صرفه‌جویی در زمان کاربرانی که هر روز درخواست‌های مشابهی را به هوش مصنوعی می‌دهند.
۲. یادآوری؛ Gems چه بود و چرا محبوب شد؟
برای آن‌ها که آشنایی کمتری دارند، Gems یکی از ابزارهای شخصی‌سازی جمینای بود که به کاربران اجازه می‌داد یک دستیار اختصاصی با شخصیت، لحن و دستورالعمل‌های ثابت بسازند؛ چیزی شبیه به جی‌پی‌تی‌های سفارشی در ChatGPT. کاربران می‌توانستند، برای مثال، یک Gem مخصوص ویرایش متن، یک Gem برای برنامه‌ریزی سفر یا یک Gem برای پاسخ به ایمیل‌های کاری بسازند. این قابلیت به‌ویژه در میان کاربران حرفه‌ای و تیم‌های کوچک محبوب شده بود، چون رایگان بود و با سرویس‌های گوگل مثل جیمیل و درایو هم ادغام می‌شد.
نکته‌ی مهم این است که Gems از ابتدا به‌صورت رایگان برای همه‌ی کاربران جمینای در دسترس بود، بدون نیاز به اشتراک پولی. همین رایگان بودن، یکی از دلایل اصلی رشد سریع پایگاه کاربران آن محسوب می‌شد.
۳. معرفی Skills؛ جانشین تازه‌ی گوگل
طبق توضیحات گوگل، Skills را می‌توان مثل یک دستور ذخیره‌شده تصور کرد که با تایپ یک علامت اسلش «/» و سپس نام آن، در هر گفتگویی فعال می‌شود. برخلاف Gems که بیشتر به‌صورت واکنشی عمل می‌کرد، Skills طراحی شده تا هم واکنشی و هم پیش‌کنشی (proactive) رفتار کند؛ یعنی می‌تواند بدون نیاز به درخواست مستقیم، کارهای تکراری را پیش‌بینی و اجرا کند.
یکی از ویژگی‌های تازه‌ی Skills امکان ضمیمه کردن فایل‌های مرجع مانند اسناد متنی، فایل‌های پی‌دی‌اف و حتی تصاویر است. کاربران همچنین می‌توانند چند Skill را هم‌زمان روی هم «سوار» کنند تا یک گردش‌کار پیچیده‌تر بسازند؛ قابلیتی که در Gems وجود نداشت. برای آشنایی بیشتر با اصول نوشتن دستورهای مؤثر برای چنین ابزارهایی، می‌توانید راهنمای پرامپت‌نویسی برای مبتدیان را هم مطالعه کنید.
۴. تفاوت‌های کلیدی Gems و Skills
گوگل تاکید کرده که Skills از همین حالا در بخشی به نام جمینای اسپارک در دسترس است و به‌تدریج در نسخه‌ی اصلی اپلیکیشن جمینای برای همه فعال می‌شود. بر اساس اعلام رسمی، این قابلیت برای کاربران رایگان هم در دسترس خواهد بود، هرچند گزارش‌های اولیه‌ی ناشی از بررسی نسخه‌های آزمایشی اپلیکیشن نشان می‌داد که ممکن است بخشی از امکانات پیشرفته‌ی آن به مشترکان پولی گوگل، یعنی AI Pro و AI Ultra، محدود شود. فعلاً محدودیت سنی هم وجود دارد و کاربران زیر ۱۸ سال باید تا اطلاع بعدی منتظر بمانند.
تفاوت دیگر، گستره‌ی جغرافیایی عرضه است. برخی گزارش‌ها حاکی از آن است که در مراحل اولیه، Skills ممکن است در منطقه‌ی اقتصادی اروپا، بریتانیا و سوئیس با تاخیر عرضه شود، موضوعی که گوگل هنوز به‌طور رسمی و دقیق درباره‌ی آن توضیح نداده است.
۵. تقویم دقیق مهاجرت از Gems به Skills
شاید مهم‌ترین بخش این اعلامیه برای کاربران فعلی، همان تاریخ‌های دقیق باشد. بر اساس بررسی کد اپلیکیشن گوگل و پیام‌های داخلی کشف‌شده، برنامه‌ی زمانی به این شکل است: از ۱۳ اکتبر ۲۰۲۶، امکان ساخت یا ویرایش Gems جدید برای حساب‌های شخصی غیرفعال می‌شود. سپس از ۱۷ نوامبر ۲۰۲۶، تمام Gems باقی‌مانده به‌طور خودکار و بدون نیاز به اقدام کاربر، به Skills تبدیل خواهند شد.
برای کاربران سازمانی و تحصیلی داستان کمی متفاوت است؛ گوگل زمان بیشتری در اختیار آن‌ها گذاشته است. طبق برنامه، Gems مربوط به حساب‌های کسب‌وکار، سازمانی و غیرانتفاعی تا مارس ۲۰۲۷ و حساب‌های آموزشی تا ژوئن ۲۰۲۷ فعال باقی می‌مانند. این فاصله‌ی زمانی بیشتر احتمالاً برای آن است که تیم‌های فناوری اطلاعات سازمان‌ها فرصت کافی برای آزمایش و انتقال داشته باشند.
۶. چطور یک Skill بسازیم و از آن استفاده کنیم؟
بر اساس توضیحات گوگل، ساخت یک Skill تازه از دل یک گفتگوی معمولی جمینای انجام می‌شود؛ کاربر کافی است دستورالعمل یا سبک پاسخ مورد نظرش را در یک چت مشخص کند و سپس آن را به‌عنوان Skill ذخیره نماید. از آن پس، با تایپ اسلش و نام آن Skill در هر گفتگوی جدید، همان دستورالعمل بلافاصله اجرا می‌شود. کسانی که می‌خواهند با اصول کلی کار با چنین دستیارهایی بیشتر آشنا شوند، می‌توانند سری آموزش‌های آموزش چت‌جی‌پی‌تی را هم دنبال کنند، چون بسیاری از مفاهیم پایه بین پلتفرم‌های مختلف هوش مصنوعی مشترک است.
گوگل همچنین اعلام کرده که در آینده‌ی نزدیک، امکان اشتراک‌گذاری Skillها میان اعضای یک تیم یا سازمان هم اضافه خواهد شد؛ قابلیتی که می‌تواند برای کسب‌وکارهای کوچک بسیار کاربردی باشد. برای دیدن چرایی اهمیت چنین ابزارهایی در کسب‌وکار، مقاله‌ی اهمیت هوش مصنوعی در کسب‌وکار نگاهی تحلیلی‌تر به این موضوع دارد.
۷. نگرانی کاربران سازمانی درباره‌ی ادغام با جیمیل و درایو
یکی از بزرگ‌ترین نگرانی‌هایی که در واکنش به این اعلامیه مطرح شده، مربوط به کاربرانی است که ماه‌ها روی Gems اختصاصی خود برای ادغام با جیمیل، تقویم گوگل و درایو سرمایه‌گذاری کرده‌اند. این کاربران می‌پرسند که آیا تمام تنظیمات، دستورالعمل‌ها و فایل‌های مرتبط با Gems قدیمی‌شان به‌درستی به Skills منتقل می‌شود یا باید از نو همه‌چیز را بسازند.
گوگل تا این لحظه قول داده که فرایند مهاجرت «خودکار» خواهد بود، اما جزئیات فنی دقیقی درباره‌ی نحوه‌ی انتقال تنظیمات پیچیده منتشر نکرده است. تجربه نشان می‌دهد در چنین مهاجرت‌های بزرگی، همیشه بخشی از کاربران با افت عملکرد یا نیاز به تنظیم مجدد مواجه می‌شوند؛ موضوعی که باید در هفته‌های آینده و با نزدیک شدن به ۱۷ نوامبر مشخص‌تر شود.
بخشی از نگرانی‌ها هم به حریم خصوصی و نحوه‌ی ذخیره‌سازی داده‌ها برمی‌گردد. وقتی یک Skill به فایل‌های جیمیل یا درایو دسترسی دارد، کاربران طبیعتاً می‌خواهند بدانند این دسترسی پس از مهاجرت دقیقاً چه محدوده‌ای خواهد داشت و آیا سطح مجوزها همانند قبل باقی می‌ماند یا باید دوباره تایید شود. گوگل در این زمینه فقط وعده داده که «تجربه‌ی کاربری تا حد امکان بدون دردسر» خواهد بود، بدون آن‌که سندی فنی و دقیق منتشر کند.
۸. این تغییر در میانه‌ی رقابت داغ هوش مصنوعی چه معنایی دارد؟
این اعلامیه زمانی منتشر می‌شود که رقابت میان غول‌های هوش مصنوعی، از جمله گوگل، OpenAI، مایکروسافت و آنتروپیک، به اوج خود رسیده است. برای آشنایی بیشتر با یکی از بازیگران اصلی این میدان، مقاله‌ی OpenAI چیست را پیشنهاد می‌کنیم. تمرکز گوگل بر ابزارهای پیش‌کنشی مانند Skills نشان می‌دهد که جهت‌گیری کلی صنعت از «دستیار پاسخ‌دهنده» به سمت «دستیار عامل‌محور» یا همان ایجنت‌های هوش مصنوعی در حال حرکت است، روندی که در محصولات رقبا هم به‌وضوح دیده می‌شود.
در همین راستا، رقابت میان مدل‌های بزرگ زبانی هم همچنان ادامه دارد؛ تحلیل‌هایی مانند مقایسه‌ی چت‌جی‌پی‌تی و دیپ‌سیک نشان می‌دهد که هر شرکتی تلاش می‌کند با افزودن قابلیت‌های منحصربه‌فرد، کاربران بیشتری را به اکوسیستم خود جذب کند. تبدیل Gems به Skills را می‌توان بخشی از همین تلاش گوگل برای نگه‌داشتن کاربران در اکوسیستم جمینای دانست.
۹. چشم‌انداز آینده؛ آیا دستیارهای پیش‌کنشی واقعاً به درد می‌خورند؟
با وجود هیجان اولیه، واقعیت این است که ابزارهای پیش‌کنشی هوش مصنوعی هنوز محدودیت‌های خودشان را دارند. بررسی‌های موجود در مقاله‌ی پتانسیل و محدودیت‌های واقعی هوش مصنوعی نشان می‌دهد که فاصله‌ی میان وعده‌های بازاریابی و عملکرد واقعی این ابزارها در کارهای پیچیده همچنان قابل‌توجه است. به همین دلیل، بسیاری از کارشناسان توصیه می‌کنند کاربران تا رسیدن به تاریخ نهایی مهاجرت، یک نسخه‌ی پشتیبان از دستورالعمل‌های مهم Gems خود تهیه کنند.
در نهایت، همان‌طور که در تحلیل توهم هوش مصنوعی در برابر مهندسی واقعی هم اشاره شده، ابزارهای جدید مثل Skills باید در عمل و طی ماه‌های آینده محک بخورند تا مشخص شود آیا واقعاً جایگزین بهتری برای Gems هستند یا صرفا یک تغییر نام‌گذاری بزرگ با چند قابلیت اضافه.
سوالات متداول درباره‌ی حذف Gems و عرضه‌ی Skills
آیا Gems من به‌طور کامل پاک می‌شود؟ خیر؛ طبق اعلام گوگل، تمام Gems موجود به‌طور خودکار به Skills تبدیل می‌شوند و محتوای آن‌ها از بین نمی‌رود، اما ظاهر و نحوه‌ی استفاده تغییر می‌کند.
چه زمانی دقیقاً این تغییر برای من اعمال می‌شود؟ برای حساب‌های شخصی، ساخت Gems تازه از ۱۳ اکتبر ۲۰۲۶ بسته می‌شود و انتقال نهایی تا ۱۷ نوامبر ۲۰۲۶ انجام خواهد شد. حساب‌های سازمانی و آموزشی تا سال ۲۰۲۷ فرصت بیشتری دارند.
آیا Skills کاملاً رایگان است؟ بخش اصلی آن طبق گفته‌ی گوگل برای همه رایگان خواهد بود، اما برخی قابلیت‌های پیشرفته ممکن است به اشتراک‌های پولی AI Pro و AI Ultra محدود شود.
آیا باید همین الان کاری انجام دهم؟ بهترین کار این است که از دستورالعمل‌های مهم Gems خود یادداشت یا نسخه‌ی پشتیبان تهیه کنید تا در صورت بروز هرگونه مشکل در فرایند مهاجرت خودکار، چیزی از دست ندهید.
