آبان
اخبار
دیپ‌سیک ۱۶ میلیارد دلار جذب کرد؛ سرمایه‌ی دولتی و غول‌های چینی پشت دومین دور
شرکت چینی دیپ‌سیک در دومین دور سرمایه‌گذاری امسال حدود ۱۶ میلیارد دلار جذب کرده است؛ رقمی که ارزش آن را به حدود ۹۲ میلیارد دلار می‌رساند و نشان می‌دهد رقابت هوش مصنوعی دیگر فقط میان آمریکایی‌ها نیست.
لیست مطالب
۱. ماجرا چیست؟ خلاصه‌ی خبر
شرکت دیپ‌سیک (DeepSeek)، یکی از شناخته‌شده‌ترین آزمایشگاه‌های هوش مصنوعی چین، دومین دور سرمایه‌گذاری سال ۲۰۲۶ را به پایان رسانده است. طبق گزارش‌هایی که از جمله به نقل از رسانه‌ی The Information منتشر شده، مبلغ این دور حدود ۱۰۰ میلیارد یوان است و برخی منابع رقم دقیق‌تر ۱۰۵٫۵ میلیارد یوان را ذکر می‌کنند. این مبلغ معادل نزدیک به ۱۶ میلیارد دلار است و بیش از دو برابر هدف اولیه‌ی ۵۰ میلیارد یوانی گزارش شده است.
این خبر در روزهای پایانی اکتبر ۲۰۲۶ منتشر شد و به سرعت در رسانه‌های فناوری و مالی بازتاب یافت. دلیلش روشن است: جذب چنین مبلغی در یک دور، آن هم برای شرکتی که چند سال پیش تقریباً ناشناخته بود، یکی از بزرگ‌ترین تأمین مالی‌های تاریخ هوش مصنوعی در چین به حساب می‌آید. اگر با اخبار هوش مصنوعی همراه بوده باشید، می‌دانید که بخش اخبار مستر چت‌جی‌پی‌تی در هفته‌های اخیر چند خبر مرتبط با رقابت آمریکا و چین را پوشش داده است.
۲. ارقام کلیدی: مبلغ، ارزش‌گذاری و دور قبلی
برای فهمیدن اهمیت خبر باید ارقام را کنار هم گذاشت. گزارش‌ها می‌گویند ارزش‌گذاری پیش از سرمایه‌گذاری حدود ۵۰۰ میلیارد یوان، یعنی نزدیک به ۷۴ میلیارد دلار بوده است. با افزودن مبلغ جدید، ارزش پس از سرمایه‌گذاری حدود ۶۱۵٫۵ میلیارد یوان و نزدیک به ۹۲ میلیارد دلار برآورد می‌شود. منابع مختلف در تبدیل ارز و تعریف «ارزش پیش و پس از سرمایه» اندکی با هم فرق دارند؛ بنابراین بهتر است این اعداد را تقریبی در نظر بگیرید.
دور قبلی در خرداد ۲۰۲۶ برگزار شد و حدود ۷٫۴ میلیارد دلار با ارزش‌گذاری نزدیک به ۵۰ میلیارد دلار جذب کرد. یعنی در کمتر از پنج ماه، مبلغ جذب‌شده در یک دور بیش از دو برابر شده و در مجموع دیپ‌سیک در سال ۲۰۲۶ بیش از ۲۲ میلیارد دلار سرمایه گرفته است. این سرعت رشد در جذب سرمایه، حتی در معیارهای وادی سیلیکون هم قابل توجه است.
۳. چه کسانی پول گذاشتند؟
گزارش‌ها دو سرمایه‌گذار را بزرگ‌ترین‌ها معرفی می‌کنند: شرکت تنسنت (Tencent) که یکی از بزرگ‌ترین شرکت‌های فناوری و بازی چین است، و شرکت CATL که بزرگ‌ترین تولیدکننده‌ی باتری خودرو در جهان به شمار می‌رود. هر دو در دور اول هم حضور داشتند. بر اساس گزارش‌ها، CATL در این دور ۱۰ میلیارد یوان دیگر بر سرمایه‌ی قبلی خود افزوده و تنسنت هم مبلغی هم‌تراز دور اول گذاشته است.
جدا از این دو، نزدیک به ۳۰ سرمایه‌گذار دیگر در دور شرکت کرده‌اند. فهرست گزارش‌شده طیف عجیبی دارد: تولیدکنندگان تراشه‌ی حافظه و نیمه‌هادی، سازندگان گوشی، خودروسازان، تولیدکنندگان لوازم خانگی، شرکت‌های خدمات آنلاین و گردشگری، شبکه‌های اجتماعی، اپراتورهای مخابراتی، کارگزاری‌ها و حتی یک شرکت بیمه. نام‌هایی مانند میتوان (Meituan)، جیلی (Geely)، میدیا (Midea) و نت‌ایز (NetEase) در برخی گزارش‌ها آمده است.
این ترکیب یک پیام روشن دارد: صنایع مختلف چین می‌خواهند دسترسی ترجیحی یا دست‌کم رابطه‌ی نزدیکی با یکی از مهم‌ترین مدل‌های هوش مصنوعی کشور داشته باشند. برای یک خودروساز یا سازنده‌ی گوشی، مدل زبانی بومی و ارزان می‌تواند هسته‌ی محصول بعدی باشد.
۴. نقش سرمایه‌ی دولتی؛ مهم‌ترین نکته‌ی خبر
شاید جالب‌ترین بخش ماجرا، حضور نهادهای دولتی باشد. صندوق ملی سرمایه‌گذاری هوش مصنوعی چین که به «صندوق بزرگ» (Big Fund) هم شناخته می‌شود، به گزارش‌ها در دور دوم هم با همان سطح مشارکت دور اول حضور دارد، و رسانه‌ها از افزایش مشارکت نهادهای وابسته به دولت می‌نویسند. در برخی منابع رقم حدود ۲۷ درصد برای سهم سرمایه‌های دولتی ذکر شده است. این عدد در همه‌ی منابع تأیید نشده و دیپ‌سیک هم تا زمان نگارش این مقاله جزئیات رسمی سهام را منتشر نکرده است.
حتی با در نظر گرفتن این عدم قطعیت، جهت حرکت روشن است. دیپ‌سیک زمانی با شعار «کار بیشتر با منابع کمتر» شهرت یافت، اما اکنون پشتوانه‌ی مالی‌اش از جنس منابع عظیم صنعتی و دولتی است. این تغییر می‌تواند هم امتیاز باشد و هم محدودیت: امتیاز از این جهت که زیرساخت و تراشه و برق در دسترس‌تر می‌شود، و محدودیت از این جهت که نگاه ناظران غربی به شرکت‌های با مالکیت دولتی معمولاً محتاطانه‌تر است.
۵. پول به چه کاری می‌آید؟
دیپ‌سیک جزئیات رسمی مصرف سرمایه را اعلام نکرده است، بنابراین هر پاسخ قطعی حدس است. اما با نگاه به الگوی صنعت میتوان سه مصرف محتمل را فهرست کرد: نخست، زیرساخت محاسباتی شامل خرید یا اجاره‌ی خوشه‌های پردازنده؛ دوم، جذب و نگهداری پژوهشگران در بازاری که حقوق متخصصان هوش مصنوعی به شدت بالا رفته؛ و سوم، آموزش نسل‌های بعدی مدل‌ها که هزینه‌ی هر دوره‌ی آموزش آن‌ها امروز به ده‌ها یا صدها میلیون دلار می‌رسد.
اگر می‌خواهید پایه‌ی این صحبت‌ها را بهتر بفهمید، مقاله‌ی اوپن‌ای‌آی چیست؟ نشان می‌دهد چرا آموزش مدل‌های بزرگ اینقدر سرمایه‌بر است و چرا شرکت‌های این حوزه مدام دنبال دور تازه‌ی سرمایه‌اند.
۶. دیپ‌سیک در برابر رقبای آمریکایی
مقایسه‌ی مستقیم ارقام جالب است. ارزش ۹۲ میلیاردی دیپ‌سیک هنوز از رقبای بزرگ آمریکایی کمتر است؛ در همین ماه گزارش‌هایی درباره‌ی ثبت درخواست عرضه‌ی عمومی آنتروپیک و سرمایه‌گذاری‌های میلیاردی در OpenAI و متا منتشر شده که مقیاسی بسیار بزرگ‌تر دارند. با این حال، مسئله فقط عدد نیست. دیپ‌سیک از ابتدا با رویکرد کارایی هزینه شناخته شد و نشان داد که میتوان مدل‌های رقابتی را با بودجه‌ای کوچک‌تر ساخت.
قبلاً هم در سایت درباره‌ی رقابت این دو جبهه نوشته‌ایم؛ برای نمونه مقاله‌ی مقایسه‌ی چت‌جی‌پی‌تی و دیپ‌سیک در نبرد شطرنج یک نمونه‌ی ساده و جذاب از تفاوت رفتار این دو مدل است. سرمایه‌ی تازه می‌تواند فاصله‌ی منابع را کمتر کند و رقابت را جدی‌تر.
۷. چرا این خبر برای کاربر عادی مهم است؟
شاید فکر کنید ارقام میلیاردی ربطی به کاربر معمولی ندارد، اما معمولاً دارد. وقتی یک بازیگر تازه‌نفس پول و منابع کافی می‌گیرد، فشار قیمتی روی همه‌ی رقبا بیشتر می‌شود. در سال‌های اخیر دیده‌ایم که ورود دیپ‌سیک قیمت API و دسترسی به مدل‌های قدرتمند را برای توسعه‌دهندگان پایین آورد. ادامه‌ی همین روند می‌تواند به معنای ابزارهای ارزان‌تر و متنوع‌تر برای کسب‌وکارها باشد؛ موضوعی که در مقاله‌ی اهمیت هوش مصنوعی در کسب‌وکار هم به آن پرداخته‌ایم.
از سوی دیگر، رشد شرکت‌های با پشتوانه‌ی دولتی پرسش‌هایی درباره‌ی حریم خصوصی، حاکمیت داده و امنیت ایجاد می‌کند. کاربر و شرکت‌ها باید پیش از وابسته شدن به هر مدل، شرایط استفاده و محل پردازش داده را بررسی کنند. محدودیت‌های واقعی فناوری را هم نباید نادیده گرفت؛ مقاله‌ی پتانسیل و محدودیت‌های واقعی هوش مصنوعی دید متعادلی از این موضوع می‌دهد.
۸. ریسک‌ها و علامت‌های سؤال
چند نکته را باید با احتیاط خواند. اول اینکه بخشی از ارقام از رسانه‌ها و منابع ثانویه آمده و هنوز اطلاعیه‌ی جامع رسمی از طرف شرکت دیده نشده است. دوم اینکه ارزش‌گذاری‌های مدل‌های هوش مصنوعی بر پایه‌ی انتظار رشد آینده است، نه درآمد فعلی؛ و تجربه نشان داده این انتظارها می‌توانند تغییر کنند. سوم اینکه محدودیت صادرات تراشه و رقابت بر سر منابع محاسباتی همچنان می‌تواند سرعت رشد شرکت‌های چینی را محدود کند.
در همین هفته گزارش‌های امنیتی هم درباره‌ی سوءاستفاده‌ی گروه‌های هکری از چارچوب‌های عامل هوشمند بر پایه‌ی مدل‌های مختلف منتشر شده است. این نشان می‌دهد هر چه مدل‌ها قدرتمندتر و در دسترس‌تر شوند، مسئولیت‌پذیری و نظارت اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. اگر تازه با هوش مصنوعی آشنا شده‌اید و می‌خواهید استفاده‌ی درست و امن را یاد بگیرید، از آموزش نوشتن پرامپت برای مبتدی‌ها شروع کنید.
۹. پرسش‌های متداول (FAQ)
دیپ‌سیک دقیقاً چقدر سرمایه جذب کرد؟
گزارش‌ها حدود ۱۰۰ تا ۱۰۵ میلیارد یوان می‌گویند که حدود ۱۶ میلیارد دلار است. بعضی منابع رقم ۱۵٫۸ میلیارد دلار را ذکر کرده‌اند.
ارزش دیپ‌سیک بعد از این دور چقدر است؟
ارزش پیش از سرمایه‌گذاری حدود ۷۴ میلیارد دلار و ارزش پس از آن نزدیک به ۹۲ میلیارد دلار برآورد می‌شود؛ منابع مختلف کمی با هم تفاوت دارند.
بزرگ‌ترین سرمایه‌گذاران چه کسانی‌اند؟
تنسنت و CATL به عنوان بزرگ‌ترین سرمایه‌گذاران معرفی شده‌اند. نزدیک به ۳۰ سرمایه‌گذار دیگر شامل شرکت‌های صنعتی، فناوری و نهادهای دولتی هم حضور دارند.
آیا سرمایه‌ی دولتی در دیپ‌سیک زیاد شده است؟
گزارش‌ها از افزایش مشارکت نهادهای وابسته به دولت خبر می‌دهند و برخی عدد حدود ۲۷ درصد را ذکر می‌کنند، اما این رقم هنوز رسماً تأیید نشده است.
آیا این خبر روی قیمت یا کیفیت مدل‌ها اثر می‌گذارد؟
اثر مستقیم و فوری قطعی نیست، ولی سرمایه‌ی بیشتر معمولاً به معنای مدل‌های قوی‌تر و رقابت قیمتی شدیدتر در بازار است.
۱۰. جمع‌بندی
جذب حدود ۱۶ میلیارد دلار توسط دیپ‌سیک فقط یک خبر مالی نیست؛ نشانه‌ی تغییر نقشه‌ی قدرت در هوش مصنوعی است. ترکیب غول‌های صنعتی، شرکت‌های فناوری و سرمایه‌ی دولتی نشان می‌دهد چین برای ساخت یک بازیگر ملی در این حوزه جدی است. برای ادامه‌ی اخبار مشابه، می‌توانید از بخش اخبار هوش مصنوعی و آموزش‌های آموزش چت‌جی‌پی‌تی دیدن کنید. همچنین یک نمونه از مقالات تحلیلی ما درباره‌ی نگاه واقع‌بینانه به این صنعت، توهم هوش مصنوعی: توسعه‌دهنده‌ی تنها در برابر مهندس واقعی است.
