دستهبندی نشده
فرار مغزها از دیپمایند؛ چرا ستارههای گوگل به آنتروپیک و متا میپیوندند؟
گزارشی تازه از شرکت تحلیل دادهی Zeki Data میگوید گوگل دیپمایند در حال از دست دادن نخبگان خود به نفع آنتروپیک، متا و OpenAI است؛ روندی که میتواند نقشهی قدرت در صنعت هوش مصنوعی را بازتعریف کند.
لیست مطالب
۱. یک گزارش، یک زنگ خطر برای گوگل
موسسهی تحلیل دادهی Zeki Data که بهطور تخصصی مسیر شغلی پژوهشگران هوش مصنوعی را در سراسر دنیا رصد میکند، در گزارشی تازه به یک روند نگرانکننده برای گوگل دیپمایند اشاره کرده است. این آزمایشگاه که سالها مقصد اول نخبگان هوش مصنوعی در اروپا بود، حالا با موجی از خروج پژوهشگران ارشد روبهرو شده است. برای پیگیری کامل اینگونه رویدادها میتوانید سری به بخش اخبار هوش مصنوعی ما بزنید.
۲. سقوط سهم بازار در جذب نخبگان اروپا
رقمهای این گزارش بهتنهایی گویای همهچیز هستند. سهم دیپمایند از استخدام نخبگان هوش مصنوعی در اروپا در بازهی سالهای ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۳ حدود ۴۹ درصد بود؛ یعنی تقریباً نیمی از بهترین پژوهشگران قاره، دیپمایند را انتخاب میکردند. اما در بازهی ۲۰۲۵ تا ۲۰۲۶، این رقم به تنها ۱۸.۶ درصد سقوط کرده است. به بیان دیگر، سهم دیپمایند از این بازار در کمتر از سه سال، به کمتر از نصف رسیده است.
نسبت ورود به خروج: از دوازدهبهیک تا دوبهیک
شاخص دیگری که Zeki Data روی آن دست گذاشته، نسبت ورود نیروی تازه به خروج نیروی قدیمی است. در سهماههی دوم سال ۲۰۲۳، به ازای هر نیرویی که دیپمایند را ترک میکرد، دوازده نفر جدید استخدام میشد؛ نسبتی رویایی برای هر سازمانی. اما تا سهماههی سوم ۲۰۲۶، این نسبت به دوبهیک رسیده است. یعنی اکنون به ازای هر دو نفری که میروند، تنها یک نفر جای آنها را میگیرد؛ روندی که اگر ادامه پیدا کند، میتواند اندازهی تیم پژوهشی دیپمایند را بهمرور کوچکتر کند.
۳. کیفیت نیروهای در حال خروج، مسئلهی اصلی
نکتهای که این گزارش را نگرانکنندهتر میکند، کیفیت و تخصص افرادی است که دیپمایند را ترک میکنند. حدود ۱۹.۲ درصد از پژوهشگرانی که این آزمایشگاه را ترک کردهاند، تخصص مستقیم در حوزهی مدلهای زبانی بزرگ داشتهاند؛ در حالیکه تنها ۱۵.۶ درصد از نیروهای تازهاستخدامشده چنین تخصصی دارند. این شکاف نشان میدهد دیپمایند نهفقط از نظر تعداد، بلکه از نظر تمرکز تخصصی هم در حال باختن بخشی از سرمایهی انسانی خود در دقیقترین حوزهای است که رقابت هوش مصنوعی امروز حول آن میچرخد.
۴. سرنوشت تیم آلفافولد: نمونهای عینی
شاید گویاترین نمونهی این گزارش، سرنوشت تیم پشت پروژهی آلفافولد۲ باشد؛ پروژهای که برای پیشبینی ساختار پروتئینها طراحی شد و جایزهی نوبل شیمی را برای گوگل دیپمایند به ارمغان آورد. از میان ۲۹ نویسندهی مقالهی اصلی این پروژه، اکنون سیزده نفر دیگر در دیپمایند کار نمیکنند. وقتی حتی موفقترین و پرافتخارترین تیم یک آزمایشگاه هم اینگونه دستخوش خروج نیرو میشود، میتوان حدس زد این روند چقدر عمیق و فراگیر است.
۵. چه کسانی رفتند؟ فهرستی از نامهای بزرگ
در میان جداشدگان دیپمایند، نامهای بسیار شناختهشدهای دیده میشود. جف دین، دانشمند ارشد گوگل با بیش از بیستوهفت سال سابقهی کار در این شرکت، یکی از این چهرههاست. جان جامپر، از همکاران اصلی پروژهی آلفافولد و برندهی جایزهی نوبل، نیز در فهرست جداشدگان قرار دارد. نوام شازیر، از همرهبران پروژهی جمنای، و دیوید سیلور، معمار اصلی پروژهی آلفاگو که بازی گو را متحول کرد، هم به این لیست اضافه میشوند. یوناس آدلر و الکساندر پریتزل، دو پژوهشگر کلیدی تیم آلفافولد، از دیگر نامهایی هستند که دیپمایند را ترک کردهاند. این فهرست نشان میدهد خروج نیروها اصلاً به سطوح میانی سازمان محدود نمانده و به قلب پروژههای پرچمدار گوگل هم رسیده است.
۶. مقصد کجاست؟ آنتروپیک، متا و OpenAI
بر اساس دادههای Zeki Data، حدود ۲۵ درصد از پژوهشگرانی که دیپمایند را ترک کردهاند به آنتروپیک پیوستهاند، ۲۱ درصد به متا رفتهاند و ۱۴ درصد هم به OpenAI ملحق شدهاند. این آمار کاملاً با نرخ رشد نیروی انسانی این شرکتها همخوانی دارد: آنتروپیک با رشد سالانهی ۱۵۲ درصدی نیروی انسانی، و OpenAI با رشد ۹۷ درصدی، در حال جذب گستردهی نیرو هستند؛ در حالیکه نرخ رشد نیروی دیپمایند در همین بازه، تنها ۲۷ درصد بوده است. اگر میخواهید بدانید OpenAI دقیقاً چه جایگاهی در این معادله دارد، میتوانید مقالهی OpenAI چیست؟ را هم بخوانید.
۷. چرا این اتفاق میافتد؟
تام هرد، بنیانگذار Zeki Data، در تحلیل خود میگوید دیپمایند سالها تاج قهرمانی جذب نخبگان در اروپا را بر سر داشت، اما این جایگاه از همان نقطهی اوج، رو به فرسایش رفته است. بخشی از این روند را میتوان به تغییرات مدیریتی اخیر گوگل نسبت داد؛ دیمیس هاسابیس، بنیانگذار و مدیرعامل پیشین دیپمایند، جای خود را به کوری کاووچوغلو داده و این جابهجایی رهبری با گزارشهایی از افت روحیه و تأخیر در انتشار برخی مدلها همراه بوده است. رقابت شدید بر سر استعداد، پیشنهادهای مالی سنگین شرکتهای نوپا و رشد سریع آزمایشگاههایی مثل آنتروپیک هم به این معادله دامن زدهاند.
باید توجه داشت این نخستینبار نیست که صنعت هوش مصنوعی شاهد چنین جابهجاییهای بزرگی است. طی چند سال گذشته، هر بار که یک آزمایشگاه به دستاورد چشمگیری میرسد، رقبا با پیشنهادهای مالی سنگینتر تلاش میکنند بخشی از تیم پیروز را جذب کنند. تفاوت اینبار در مقیاس و سرعت این کوچ است؛ دادههای Zeki Data نشان میدهد این روند در کمتر از سه سال، شکل یک تغییر ساختاری در نقشهی قدرت صنعت را به خود گرفته، نه یک نوسان موقتی. برای کسانی که دنبال درک عمیقتر رقابت میان مدلهای مختلف هستند، مقایسهای مثل مقابلهی ChatGPT و DeepSeek هم نشان میدهد این رقابت فقط به نیروی انسانی محدود نمیماند و به عملکرد واقعی مدلها هم میرسد.
۸. این خروج نیرو چه معنایی برای صنعت دارد؟
وقتی پژوهشگران کلیدی یک آزمایشگاه پراکنده میشوند، دانش و تجربهی انباشتهشده هم همراه آنها جابهجا میشود. این موضوع میتواند سرعت توسعهی مدلهای جدید در آنتروپیک، متا و OpenAI را بالا ببرد و در مقابل، ریتم انتشار محصولات دیپمایند را کند کند. برای درک بهتر اینکه چرا هوش مصنوعی اینقدر برای کسبوکارها اهمیت پیدا کرده و چرا شرکتها حاضرند اینهمه برای نگهداشتن نیروی متخصص هزینه کنند، مقالهی اهمیت هوش مصنوعی در کسبوکار را از دست ندهید. از سوی دیگر، این روند یادآور محدودیتها و ظرفیت واقعی سازمانهای بزرگ در این رقابت است؛ موضوعی که در مقالهی پتانسیل و محدودیتهای واقعی هوش مصنوعی هم بررسی کردهایم.
کاربران عادی این ابزارها هم از این رقابت بینصیب نمیمانند. هر بار که یک تیم قوی از یک آزمایشگاه به آزمایشگاه دیگر میرود، معمولاً چند ماه بعد ردپای آن را در قابلیتهای تازهی محصولات میبینیم؛ از دستیارهای هوشمندتر گرفته تا ابزارهای کدنویسی و تولید محتوا. اگر میخواهید از همین حالا با جدیدترین ابزارهای هوش مصنوعی روزهای پربارتری داشته باشید، سری به آموزشهای ChatGPT ما بزنید و پرامپتنویسی حرفهای را هم با راهنمای نوشتن پرامپت برای مبتدیها تمرین کنید.
۹. آیا این پایان برتری دیپمایند است؟
هنوز زود است که این روند را پایان برتری دیپمایند بدانیم. این آزمایشگاه همچنان یکی از قدرتمندترین تیمهای پژوهشی دنیا را در اختیار دارد و پروژههایی مثل جمنای همچنان در صف اول رقابت مدلهای زبانی قرار دارند. اما ادامهی این روند خروج نیرو، بهویژه اگر با کندی در انتشار محصولات همراه شود، میتواند فاصلهی دیپمایند با رقبایی مثل آنتروپیک و OpenAI را کمکم کوتاهتر کند. تفاوت میان تیم واقعی مهندسی و صرفاً داشتن برند بزرگ، دقیقاً همان چیزی است که در مقالهی توهم هوش مصنوعی؛ توسعهدهندهی تنها در برابر مهندس واقعی هم به آن پرداختهایم.
گوگل منابع مالی و زیرساخت محاسباتی بینظیری در اختیار دارد و همین موضوع میتواند در بلندمدت به کمکش بیاید؛ اما در صنعتی که سرعت نوآوری با کیفیت تیم پژوهشی گره خورده، از دست دادن چهرههای کلیدی همیشه هزینهای پنهان دارد که در چند سال آینده خودش را نشان میدهد. حالا باید دید کاووچوغلو، مدیرعامل تازهی دیپمایند، چه سیاستهایی برای نگهداشتن نیروهای باقیمانده و بازسازی جذابیت این آزمایشگاه برای نخبگان جهان در پیش میگیرد.
سوالات متداول
چرا پژوهشگران دیپمایند را ترک میکنند؟
ترکیبی از تغییرات مدیریتی، پیشنهادهای مالی سنگینتر رقبا و رشد سریع آزمایشگاههایی مثل آنتروپیک و OpenAI، از دلایل اصلی این روند عنوان شده است.
بیشترین مقصد جداشدگان دیپمایند کجاست؟
بر اساس گزارش Zeki Data، آنتروپیک با ۲۵ درصد، متا با ۲۱ درصد و OpenAI با ۱۴ درصد، اصلیترین مقصدهای این پژوهشگران بودهاند.
آیا این خروج نیرو روی کیفیت مدلهای گوگل تأثیر میگذارد؟
با توجه به اینکه بخش زیادی از جداشدگان تخصص مستقیم در مدلهای زبانی بزرگ داشتهاند، احتمال تأثیرگذاری بر سرعت و کیفیت توسعهی محصولات آیندهی گوگل وجود دارد، هرچند گوگل هنوز دربارهی این گزارش اظهار نظر رسمی نکرده است.
چه کسی این گزارش را منتشر کرده است؟
این تحلیل را شرکت Zeki Data، که بهطور تخصصی مسیر شغلی پژوهشگران هوش مصنوعی را در سراسر جهان رصد میکند، تهیه کرده و تام هرد، بنیانگذار این شرکت، یافتههای آن را تشریح کرده است.
نسخهٔ فوری این مطلب در تلگرام: اینجا بخوانید
