مهر
اخبار
رقابت هوش مصنوعی داغتر شد: کلود و جمینای سهم چتجیپیتی را میگیرند
گزارش تازهٔ شرکت تحلیلی کامسکور نشان میدهد سهم چتجیپیتی از کل درخواستهای هوش مصنوعی در شش ماه اول سال ۲۰۲۶ از ۷۰ به ۵۰ درصد افت کرده، در حالی که کلود آنتروپیک با رشدی بیستبرابری و جمینای گوگل با نزدیک به دو برابر شدن سهم خود، بزرگترین برندگان این جابهجایی بودهاند.
لیست مطالب
۱. جابهجایی بزرگ در بازار دستیارهای هوش مصنوعی
تا همین چند ماه پیش، صحبت از «هوش مصنوعی مکالمهای» تقریباً معادل صحبت از چتجیپیتی بود. اما گزارش تازهٔ شرکت تحلیل داده کامسکور که روز سهشنبه منتشر شد، تصویری کاملاً متفاوت از وضعیت نیمهٔ اول سال ۲۰۲۶ ترسیم میکند. این گزارش با بررسی میلیونها مکالمهٔ دسکتاپ و موبایل در بازهٔ ژانویه تا ژوئن، نشان میدهد سهم چتجیپیتی از کل درخواستهای هوش مصنوعی از ۷۰ درصد به ۵۰ درصد کاهش یافته است؛ افتی بیستدرصدی که در کمتر از نیمسال رخ داده.
در همین بازه، دو رقیب اصلی یعنی جمینای گوگل و کلود آنتروپیک هر دو رشد چشمگیری را تجربه کردهاند. اگر میخواهید پیش از ادامهٔ این گزارش با ماهیت شرکتی که چتجیپیتی را ساخته آشنا شوید، میتوانید مطلب اوپنایآی چیست را در سایت ما بخوانید.
۲. عددهای کلیدی گزارش کامسکور
کامسکور برای هر سه پلتفرم اصلی، آمار مشخصی از سهم درخواستها و حجم مکالمات دسکتاپ منتشر کرده است. خلاصهٔ این عددها به شرح زیر است:
چتجیپیتی
سهم چتجیپیتی از کل درخواستهای هوش مصنوعی از ۷۰ درصد در ژانویه به ۵۰ درصد در ژوئن رسیده است. با این حال این پلتفرم در ژوئن ۲۰۲۶ حدود ۱۶۸ میلیون مکالمهٔ دسکتاپ ثبت کرده و بازدید چندپلتفرمی آن (شامل موبایل و وب) از ۵۹ میلیون به ۹۹ میلیون در سال رسیده است. یعنی حجم مطلق استفاده از چتجیپیتی همچنان رو به رشد است، فقط سهم نسبی آن در برابر رقبا کم شده.
جمینای گوگل
سهم جمینای از بازار از ۱۷ درصد به ۳۰ درصد رسیده و تعداد مکالمات دسکتاپ آن طی یک سال از ۸ میلیون به ۸۹ میلیون جهش کرده است. کامسکور میگوید این رشد با وجود یک دورهٔ کندی نسبی در اوایل تابستان همچنان ادامهدار بوده است.
کلود آنتروپیک
سهم کلود از تنها ۲ درصد در اکتبر ۲۰۲۵ به ۱۱ درصد در ژوئن ۲۰۲۶ رسیده؛ رشدی حدود بیستبرابری. مکالمات دسکتاپ کلود در فروردین ماه به اوج ۴۰ میلیون رسید و در پایان ژوئن روی عدد ۲۲.۳ میلیون تثبیت شد.
۳. کلود؛ داستان رشد بیستبرابری آنتروپیک
از میان سه بازیگر اصلی، رشد کلود بیتردید چشمگیرترین بخش گزارش کامسکور است. جهش از ۲ درصد به ۱۱ درصد سهم بازار در کمتر از یک سال، پدیدهای است که تحلیلگران آن را نتیجهٔ اقبال روزافزون توسعهدهندهها، تیمهای مهندسی و کاربران حرفهای به مدلهای خانوادهٔ کلود میدانند؛ گروهی که پیشتر تقریباً بهطور کامل مشتری چتجیپیتی بودند. عملکرد قوی کلود در کدنویسی، تحلیل داده و کارهای پیچیدهٔ عاملمحور یکی از دلایل اصلی این جابهجایی عنوان شده است.
افت نسبی مکالمات کلود از اوج ۴۰ میلیونی فروردین به ۲۲.۳ میلیون در ژوئن هم قابل توجه است، اما کامسکور تأکید میکند که حتی این رقم پایینتر هم نسبت به پایهٔ اکتبر ۲۰۲۵ رشدی بیستبرابری را نشان میدهد؛ یعنی روند کلی همچنان صعودی است، نه نزولی.
۴. جمینای؛ چگونه گوگل سهم خود را دو برابر کرد
رشد جمینای داستان متفاوتی دارد. گوگل با ادغام عمیق جمینای در موتور جستوجو، اندروید و مجموعه اپلیکیشنهای ورکاسپیس، توانسته میلیونها کاربر تازه را بدون نیاز به دانلود یا ثبتنام جداگانه به سمت دستیار خود بکشاند. همین موضوع باعث شده رشد جمینای بیشتر از جنس گسترش پایهٔ کاربری عمومی باشد تا جذب کاربران حرفهای.
کامسکور در بخش دیگری از گزارش نشان داده که خلاصههای هوش مصنوعی در نتایج جستوجوی گوگل هم بهسرعت در حال گسترش است؛ سهم این خلاصهها از کل جستوجوهای دسکتاپ از ۲۵.۸ درصد به ۳۹.۴ درصد رسیده، که خود یکی از کانالهای اصلی معرفی جمینای به کاربران عادی است.
۵. چتجیپیتی؛ افت سهم نسبی در کنار رشد مطلق
مهم است که افت سهم چتجیپیتی با افت کاربر اشتباه گرفته نشود. همانطور که اشاره شد، تعداد مکالمات دسکتاپ این پلتفرم در ژوئن به ۱۶۸ میلیون رسیده و بازدید چندپلتفرمی آن تقریباً دو برابر شده است. آنچه واقعاً تغییر کرده، اندازهٔ کل بازار است: با ورود رقبای جدیتر، کیک بزرگتر شده و چتجیپیتی همچنان بزرگترین تکه را در اختیار دارد، اما دیگر تقریباً تمام بازار را در دست ندارد.
برای کاربرانی که هنوز با نحوهٔ کار با چتجیپیتی آشنا نیستند یا میخواهند از امکانات آن بهتر استفاده کنند، مجموعه آموزشهای چتجیپیتی در سایت ما نقطهٔ شروع خوبی است.
۶. چرا کاربران هوش مصنوعی جابهجا میشوند؟
چند عامل اصلی در تفسیر تحلیلگران از این جابهجایی تکرار میشود. نخست، تفاوت در نقاط قوت هر مدل: کلود در وظایف کدنویسی و استدلال پیچیده شهرت پیدا کرده، جمینای با ادغام در سرویسهای روزمرهٔ گوگل کاربر عادی را هدف قرار داده، و چتجیپیتی همچنان بهعنوان گزینهٔ پیشفرض و شناختهشده باقی مانده است. دوم، رقابت قیمتی و افزایش کیفیت مدلهای رایگان یا ارزانتر، که آستانهٔ امتحانکردن یک دستیار جدید را پایین آورده است.
برای درک بهتر تفاوت رویکردهای مختلف شرکتهای هوش مصنوعی در طراحی مدلها، مطلب مقایسهٔ چتجیپیتی و دیپسیک در سایت ما میتواند دید خوبی بدهد، هرچند اینبار میدان رقابت کلود و جمینای است، نه دیپسیک.
۷. تاثیر این رقابت بر توسعهدهندهها و کسبوکارها
برای کسبوکارهایی که محصول یا فرایندهای خود را حول یک مدل خاص هوش مصنوعی طراحی کردهاند، این گزارش یک هشدار روشن است: قفلشدن روی یک ارائهدهندهٔ واحد دیگر استراتژی امنی نیست. بسیاری از تیمهای محصول اکنون به سمت معماریهای چندمدلی حرکت میکنند تا بتوانند بسته به نوع وظیفه، بین چتجیپیتی، کلود و جمینای جابهجا شوند. اگر میخواهید بدانید چرا هوش مصنوعی برای کسبوکارها اهمیت روزافزونی پیدا کرده، مطلب اهمیت هوش مصنوعی در کسبوکار را در سایت بخوانید.
در کنار این موضوع، توانایی نوشتن پرامپتهای دقیق برای هر مدل هم اهمیت بیشتری پیدا کرده، چون هر پلتفرم سبک پاسخدهی متفاوتی دارد. راهنمای نوشتن پرامپت برای مبتدیان میتواند نقطهٔ شروع خوبی برای کسانی باشد که تازه با چند دستیار هوش مصنوعی همزمان کار میکنند.
۸. محدودیتها و نکات مهم در تفسیر این آمار
مثل هر گزارش آماری دیگری، دادههای کامسکور هم محدودیتهای خودش را دارد؛ این گزارش عمدتاً روی ترافیک دسکتاپ و موبایل در بازارهای مشخص تمرکز دارد و لزوماً تمام کاربران سازمانی که از طریق ایپیآی یا ابزارهای داخلی شرکتی به این مدلها دسترسی دارند را پوشش نمیدهد. با این حال، روند کلی گزارش با مشاهدات میدانی دیگر تحلیلگران بازار همخوانی دارد. برای دیدی واقعبینانهتر از تواناییها و محدودیتهای فعلی هوش مصنوعی، مطلب پتانسیل و محدودیتهای واقعی هوش مصنوعی در سایت ما را از دست ندهید.
نکتهٔ دیگر اینکه رشد سریع یک ابزار همیشه به معنای برتری فنی قطعی آن نیست؛ گاهی سادگی دسترسی یا رایگانبودن یک سرویس، تاثیر بیشتری نسبت به کیفیت خام مدل روی انتخاب کاربر عادی دارد. برای تشخیص اینکه یک ابزار یا ادعای هوش مصنوعی واقعاً چقدر معتبر است، خواندن توهم هوش مصنوعی: توسعهدهندهٔ تنها در برابر مهندس واقعی خالی از لطف نیست.
۹. آیندهٔ بازار هوش مصنوعی مکالمهای در نیمهٔ دوم ۲۰۲۶
اگر روند نیمهٔ اول سال ادامه پیدا کند، انتظار میرود رقابت بین این سه پلتفرم در ماههای آینده حتی فشردهتر شود. اسمریتی شارما، مدیر ارشد تحلیل داده در کامسکور، در توضیح این گزارش گفته است که «فهمیدن اینکه مصرفکنندگان سؤالاتشان را به کجا میبرند، دیگر یک نکتهٔ جانبی نیست، بلکه ضروری شده است» و برندها و ناشران دیگر نمیتوانند فرض کنند یک تجربهٔ هوش مصنوعی واحد کل بازار را تعریف میکند. کامسکور همچنین اشاره کرده که تبلیغات اسپانسری در نتایج مرتبط با سفر در پاسخهای هوش مصنوعی از ۶ درصد در مارس به ۲۴ درصد در می افزایش یافته؛ نشانهای از اینکه این پلتفرمها بهسرعت در حال تبدیلشدن به کانالهای تبلیغاتی و درآمدزا هم هستند.
در کنار رشد جمینای و کلود، باید به رشد کلی خود بازار هم توجه کرد. طبق همین گزارش، دسترسی کاربران به دستیارهای هوش مصنوعی روی دسکتاپ از ۲۵ درصد در ژانویه ۲۰۲۵ به ۳۵ درصد در ژوئن ۲۰۲۶ رسیده و همین رقم در موبایل از ۱۲ به ۲۹ درصد رشد کرده است؛ یعنی رشد استفادهٔ موبایلی تقریباً دو برابر سریعتر از دسکتاپ بوده. کامسکور میگوید زنان در استفادهٔ موبایلی از هر سه پلتفرم بهطور محسوسی بیشتر از مردان حضور دارند، روندی که در گزارشهای قبلی این شرکت کمتر دیده شده بود. این ترکیب از رشد کلی بازار و جابهجایی سهم بین بازیگران، نشان میدهد سال ۲۰۲۶ را میتوان نقطهٔ عطفی در تاریخ کوتاه هوش مصنوعی مکالمهای دانست؛ سالی که در آن «دستیار پیشفرض» بودن دیگر تضمینکنندهٔ ماندگاری در صدر جدول نیست.
۱۰. سوالات متداول
آیا چتجیپیتی کاربر از دست داده است؟
نه دقیقاً. سهم نسبی چتجیپیتی از کل بازار کم شده، اما تعداد مطلق مکالمات و بازدیدکنندگان آن همچنان در حال رشد است؛ چیزی که تغییر کرده اندازهٔ کل بازار و ورود رقبای قویتر است.
چرا رشد کلود اینقدر زیاد بوده؟
کامسکور این رشد را عمدتاً به اقبال توسعهدهندهها و کاربران حرفهای نسبت میدهد که برای کارهای کدنویسی و تحلیل پیچیده به سراغ مدلهای آنتروپیک رفتهاند.
آیا این آمار شامل کاربران ایرانی هم میشود؟
گزارش کامسکور عمدتاً بازارهای بزرگ جهانی را پوشش میدهد و جزئیات کشور به کشور بهصورت عمومی منتشر نشده است، اما روند کلی رقابت سهجانبه در سطح جهانی قابل مشاهده است.
نسخهٔ فوری این مطلب در تلگرام: اینجا بخوانید
