گزارش تازهی رسانهی 404 Media نشان میدهد تبلیغدهندهها در ChatGPT میتوانند با آپلود فهرست ایمیل، شماره تلفن و شناسهی تبلیغاتی اندروید، کاربران مشخصی را هدف بگیرند. در این مقاله توضیح میدهیم این سازوکار چگونه کار میکند، OpenAI چه میگوید و شما چه کاری میتوانید انجام دهید.

لیست مطالب
۱. ماجرا از کجا شروع شد؟
رسانهی 404 Media برای بررسی سازوکار تبلیغات در ChatGPT خودش دو کمپین تبلیغاتی راه انداخت و از داخل پنل تبلیغدهنده دید چه گزینههایی در اختیار تبلیغدهندهها قرار میگیرد. نتیجهی این بررسی در روزهای ۲۳ و ۲۴ مهر ۱۴۰۵ (۱۵ و ۱۶ اکتبر ۲۰۲۶) در رسانههای متعددی بازتاب پیدا کرد.
شرکت OpenAI در ماههای اخیر کسبوکار تبلیغاتی خود را گسترش داده است. علاوه بر تبلیغهای متنی که داخل گفتگو دیده میشوند، حالا تبلیغهای تصویری هم وارد ChatGPT شدهاند. اگر میخواهید زمینهی کلی را بهتر بشناسید، پیشنهاد میکنیم مقالهی «OpenAI چیست؟» را هم بخوانید.
گزارش 404 Media نشان میدهد که مدل تبلیغاتی ChatGPT فقط یک تبلیغ ساده کنار پاسخ نیست؛ بلکه ابزارهایی شبیه پلتفرمهای تبلیغاتی بزرگ دارد و همین موضوع پرسشهای جدی دربارهی حریم خصوصی کاربران ایجاد کرده است.
۲. تبلیغدهندهها دقیقاً چه کاری میتوانند انجام دهند؟
بر اساس این گزارش، دو روش اصلی هدفگیری وجود دارد.
هدفگیری بر پایهی زمینهی گفتگو
تبلیغدهنده میتواند «راهنمای زمینه» یا همان کلیدواژه و موضوع تعیین کند؛ مثلاً کسی که دربارهی حریم خصوصی یا ابزارهای هوش مصنوعی گفتگو میکند. این روش شبیه تبلیغات جستجو است که بر اساس نیاز لحظهای کاربر نمایش داده میشود.
هدفگیری بر پایهی فهرست مخاطبان
در روش دوم، تبلیغدهنده فهرستی از شناسهها را آپلود میکند. این شناسهها میتوانند ایمیل یا شماره تلفن (خام یا هششده) و شناسهی تبلیغاتی اندروید باشند. سپس OpenAI بررسی میکند کدامیک با حسابهای ChatGPT میخورد. کاربرانی که تطبیق پیدا کنند، واجد شرایط دیدن تبلیغ آن کمپین میشوند.
این همان الگویی است که سالها در شبکههای اجتماعی و پلتفرمهای تبلیغاتی دیدهایم، اما اینجا برای اولینبار پای ابزاری در میان است که کاربران دربارهی مسائل شخصی، کاری و حتی سلامت خود با آن حرف میزنند.
۳. محدودیتهایی که OpenAI اعلام کرده است
طبق مستندات OpenAI و آنچه در گزارشها آمده، چند محدودیت وجود دارد که جلوی سوءاستفادهی ساده را میگیرد:
نخست اینکه تبلیغدهنده از تطبیقخوردن یک شناسه با حساب ChatGPT مطلع نمیشود. بنابراین نمیتوان با آپلود یک ایمیل فهمید آن فرد در ChatGPT حساب دارد یا نه. دوم اینکه هر مخاطبیابی باید دستکم ۲۵ هزار ردیف داشته باشد؛ پس هدفگیری یک فرد مشخص با یک ایمیل ممکن نیست. سوم اینکه OpenAI میگوید حضور در یک فهرست تبلیغاتی، بهتنهایی تضمین نمیکند که تبلیغی به آن کاربر نمایش داده شود.
در مورد نگهداری داده هم OpenAI اعلام کرده فایلهای آپلودشده را ظرف ۲۴ ساعت پس از پردازش حذف میکند.
۴. نگرانیهای حریم خصوصی کجاست؟
با وجود این محدودیتها، منتقدان چند نکته را مطرح میکنند. نخست آنکه روشن نیست دادهی خام پیش از آپلود توسط OpenAI هش میشود یا خیر؛ در نتیجه از نظر تئوریک احتمال در معرض قرار گرفتن اطلاعات وجود دارد.
دوم آنکه ایمیل و شماره تلفن شناسههایی هستند که کاربر برای ورود و بازیابی حساب به OpenAI داده است. استفاده از آنها در زنجیرهی تبلیغات، این سؤال را پیش میآورد که آیا کاربران انتظار چنین کاربردی را داشتند.
سوم آنکه گفتگو با چتباتها معمولاً صمیمیتر و شخصیتر از جستجوی وب است. همین باعث میشود هر نوع ارتباط میان محتوای گفتگو و تبلیغات، حساسیت بیشتری داشته باشد. برای فهم بهتر مرز میان قابلیتها و محدودیتهای هوش مصنوعی، مقالهی پتانسیل و محدودیتهای واقعی هوش مصنوعی را ببینید.

۵. خاموشکردن شخصیسازی تبلیغات چقدر کمک میکند؟
کاربران میتوانند در تنظیمات ChatGPT شخصیسازی تبلیغات را خاموش کنند. اما متن همین گزینه میگوید فقط تبلیغهای مبتنی بر «گفتگوهای گذشته، فعالیت و ترجیحات» متوقف میشود و OpenAI تصریح میکند که «تبلیغها ممکن است همچنان بر پایهی گفتگوی فعلی باشند».
گزارشها همچنین اشاره میکنند که این گزینه ظاهراً جلوی هدفگیری با شناسهی یکتا، مثل ایمیل یا شماره تلفن را بهطور کامل روشن نمیکند. شرکت OpenAI تا زمان انتشار برخی گزارشها به درخواست توضیح بیشتر پاسخ نداده بود، پس بهتر است این بخش را تا اطلاع بعدی با احتیاط بخوانیم.
۶. چه کاری میتوانید انجام دهید؟
راهحل کامل و قطعی وجود ندارد، اما چند اقدام عملی خطر را کم میکند:
اول، تنظیمات حریم خصوصی و بخش تبلیغات را بررسی و شخصیسازی تبلیغات را خاموش کنید. دوم، از وارد کردن اطلاعات حساس مثل مشکلات پزشکی، مالی یا هویتی در گفتگو خودداری کنید، چون گفتگوی فعلی همچنان میتواند زمینهی تبلیغ باشد. سوم، برای ثبتنام در سرویسهای هوش مصنوعی از ایمیلی استفاده کنید که با حسابهای اصلی و حرفهای شما یکی نیست. چهارم، اگر در کسبوکار از ChatGPT استفاده میکنید، سیاست دادهی نسخهی تجاری را جدا مطالعه کنید.
اگر تازه با ChatGPT آشنا شدهاید، آموزشهای ChatGPT و راهنمای نوشتن پرامپت برای مبتدیها نقطهی شروع خوبی هستند؛ و در آنجا هم یادآوری میکنیم هر چه را در پرامپت مینویسید، با دقت انتخاب کنید.
۷. این خبر برای کسبوکارها چه معنایی دارد؟
برای برندها و بازاریابها، تبلیغات ChatGPT کانال جدیدی است که میتواند فهرست مشتریان موجود را به مخاطبان واقعی این پلتفرم وصل کند. اما همین مزیت، مسئولیت حقوقی و اخلاقی هم دارد: فهرستهایی که آپلود میشوند باید با رضایت صاحبان آنها جمعآوری شده باشند. برای مرور اهمیت هوش مصنوعی در تجارت، مقالهی اهمیت هوش مصنوعی در کسبوکار را بخوانید.
از سوی دیگر، رشد تبلیغات نشان میدهد شرکتهای هوش مصنوعی به دنبال منبع درآمد پایدار فراتر از اشتراک هستند. با بیش از یک میلیارد کاربر ماهانه که برای ChatGPT گزارش میشود، چنین پلتفرمی برای تبلیغدهندهها بسیار جذاب است.

تفاوت این مدل با تبلیغات سنتی چیست؟
در جستجوی گوگل، کاربر یک عبارت کوتاه مینویسد و تبلیغ بر اساس همان عبارت نمایش داده میشود. اما در چتبات، کاربر گاهی صفحهها متن، سند و توضیح شخصی میفرستد. اگر زمینهی گفتگو مبنای تبلیغ باشد، حجم اطلاعاتی که میتواند در دسترس سیستم تبلیغاتی قرار بگیرد، بیشتر از یک جستجوی معمولی است. به همین دلیل کارشناسان حریم خصوصی میگویند شفافیت دربارهی اینکه دقیقاً چه چیزی به تبلیغدهنده منتقل میشود، حیاتی است.
در عین حال باید منصف بود: طبق مستندات OpenAI، تبلیغدهنده از تطبیقخوردن شناسهها با حسابها مطلع نمیشود. اما جزئیات کامل این سازوکار هنوز بهصورت مستقل راستیآزمایی نشده و باید با تکیه بر مستندات رسمی بررسی شود.
چه چیزهایی هنوز نمیدانیم؟
چند پرسش مهم هنوز بیپاسخ است: آیا دادهی خام قبل از آپلود حتماً هش میشود؟ گزینهی خاموشسازی دقیقاً چه سطحی از هدفگیری را قطع میکند؟ و تبلیغات تصویری دقیقاً برای کدام گروه کاربران و در کدام کشورها فعال است؟ تا زمانی که OpenAI پاسخ روشن منتشر نکند، بهتر است ادعاهای قطعی دربارهی این موضوع را با تردید بخوانیم.
۸. آیا تبلیغات به کیفیت پاسخها آسیب میزند؟
تا اینجا گزارش مستقلی دربارهی تأثیر مستقیم تبلیغات بر محتوای پاسخهای مدل منتشر نشده است. با این حال اعتماد به چتباتها بر بیطرفی پاسخها بنا شده و هر شفافیت کمتر دربارهی تفکیک پاسخ و تبلیغ میتواند این اعتماد را تضعیف کند. توصیه میکنیم همیشه تبلیغها را از توصیهی خود مدل جدا بدانید و برای تصمیمهای مهم از چند منبع استفاده کنید. اخبار بیشتر این حوزه را در بخش اخبار هوش مصنوعی دنبال کنید.
در بحث رقابت مدلها هم الگوی کسبدرآمد اهمیت دارد؛ برای مثال مقایسهی ChatGPT و دیپسیک نشان میدهد هر شرکت مسیر متفاوتی انتخاب کرده است.
۹. پرسشهای متداول
آیا تبلیغدهنده میفهمد ایمیل من حساب ChatGPT دارد؟
طبق مستندات OpenAI که در گزارشها نقل شده، خیر. تبلیغدهنده از تطبیق مطلع نمیشود و فهرست باید دستکم ۲۵ هزار ردیف داشته باشد.
دادههای آپلودشده چه مدت نگه داشته میشوند؟
شرکت OpenAI میگوید فایلها ظرف ۲۴ ساعت پس از پردازش حذف میشوند.
با خاموشکردن شخصیسازی تبلیغات، دیگر تبلیغی نمیبینم؟
خیر. این گزینه تبلیغهای مبتنی بر گفتگوهای گذشته و فعالیت را متوقف میکند، اما تبلیغها ممکن است همچنان بر پایهی گفتگوی فعلی نمایش داده شوند.
آیا همهی کاربران ChatGPT تبلیغ میبینند؟
جزئیات پوشش دقیق کاربران و کشورها در گزارشهای منتشرشده روشن نیست؛ پس برای وضعیت حساب خود به تنظیمات و اطلاعیههای رسمی OpenAI مراجعه کنید.
آیا این موضوع برای کاربران ایرانی هم اهمیت دارد؟
بله، چون اصل ماجرا مربوط به نحوهی استفاده از اطلاعات حساب و گفتگوهاست. هر کاربری که با ایمیل و شماره تلفن ثبتنام کرده، باید از تنظیمات حریم خصوصی آگاه باشد.
ورود تبلیغات هدفمند به ChatGPT مرحلهی تازهای از رابطهی ما با دستیارهای هوشمند است. محدودیتهایی مثل حداقل ۲۵ هزار ردیف و حذف فایلها ظرف ۲۴ ساعت قابل توجه است، اما پرسشهای بیپاسخ دربارهی هشکردن داده و دامنهی واقعی تنظیمات خاموشسازی هنوز باقی است. تا روشنشدن بیشتر ماجرا، محتاطترین کار این است که اطلاعات حساس را در گفتگو وارد نکنید و تنظیمات حریم خصوصی را مرور کنید. برای نگاهی انتقادی به ادعاهای بزرگ فناوری هم مقالهی توهم هوش مصنوعی را بخوانید.
نسخهٔ فوری این مطلب در تلگرام: اینجا بخوانید
