آبان
اخبار
والمارت درهای خود را به روی ایجنت‌های هوش مصنوعی باز کرد؛ آمازون دیوار کشید
والمارت در اقدامی بی‌سابقه، درهای فروشگاه آنلاین خود را به روی ایجنت‌های هوش مصنوعی باز کرد؛ درست در روزهایی که آمازون تلاش می‌کند همین ایجنت‌ها را از سایتش بیرون نگه دارد. نتیجه، شروع یک رقابت جدی بر سر «خرید توسط هوش مصنوعی» است.
لیست مطالب
۱. ماجرا چیست؟ والمارت چه چیزی را رونمایی کرد
شرکت والمارت روز چهارشنبه ۲۱ اکتبر ۲۰۲۶ ابزاری به نام Agent Gateway را معرفی کرد. این ابزار در اصل یک سرور MCP است؛ یعنی دروازه‌ای استاندارد که دستیارهای هوش مصنوعی از طریق آن می‌توانند محصولات فروشگاه را بگردند و برای کاربر خرید کنند. پروتکل MCP را در ابتدا شرکت آنتروپیک ساخته بود و حالا به یکی از زبان‌های مشترک دنیای ایجنت‌ها تبدیل شده است.
دامنه‌ی این طرح هم فقط وب‌سایت والمارت نیست و فروشگاه‌های سم‌کلاب را هم پوشش می‌دهد. به بیان ساده، اگر امروز از یک دستیار هوشمند بخواهید «پوشک و شیر و مایع ظرفشویی همیشگی‌ام را سفارش بده»، والمارت می‌خواهد آن دستیار بتواند همین کار را از مسیر رسمی و کنترل‌شده انجام دهد، نه با کلیک‌های خزنده‌وار روی صفحه‌ی سایت.
جان فورنر، مدیرعامل والمارت، در اجلاس Masters of Scale در سان‌فرانسیسکو درباره‌ی این حرکت گفت شرکت دارد برای دنیایی آماده می‌شود که در آن «ایجنت‌های هوش مصنوعی به جریان اصلی تبدیل می‌شوند». این جمله نشان می‌دهد والمارت خرید توسط ایجنت را یک آزمایش جانبی نمی‌بیند و آن را مسیر آینده‌ی خرده‌فروشی می‌داند.
۲. ایجنت‌ها دقیقاً چطور از والمارت خرید می‌کنند؟
طبق توضیحات والمارت، ایجنت‌های تأییدشده می‌توانند موجودی فروشگاه را جست‌وجو کنند و سفارش را تکمیل کنند. نکته‌ی جالب اینجاست که خریدار می‌تواند برندهای همیشگی‌اش را بخرد، بدون اینکه اطلاعات شخصی یا تاریخچه‌ی خریدش را در اختیار ایجنت بگذارد. این یعنی حریم خصوصی از همان ابتدا در طراحی لحاظ شده است.
همچنین ایجنت‌ها به اطلاعات پرداخت دسترسی ندارند. پرداخت در سمت والمارت انجام می‌شود و ایجنت فقط درخواست خرید را مطرح می‌کند. این تفکیک از مهم‌ترین بخش‌های طرح است، چون بزرگ‌ترین ترس کاربران از «ایجنت خریدار»، لو رفتن اطلاعات کارت بانکی است.
طبق گزارش‌ها، این ابزارها برای همه‌ی دارندگان حساب والمارت در دسترس است و برای استفاده از آن‌ها عضویت Walmart+ لازم نیست. همین موضوع نشان می‌دهد شرکت می‌خواهد بدون مانع، هرچه سریع‌تر حجم واقعی خرید ایجنتی را به دست بیاورد.
مدل‌هایی که پشت این دروازه صف کشیده‌اند
والمارت اعلام کرده با مدل Muse متا همکاری دارد و برای ChatGPT شرکت OpenAI، جمینای گوگل و چند اپلیکیشن هوش مصنوعی دیگر هم یکپارچگی ارائه می‌کند. در گزارش‌هایی که بررسی کردیم، نامی از Claude برده نشده است؛ هرچند چون خود MCP استاندارد بازی است، ایجنت‌های بیشتری می‌توانند در آینده به آن وصل شوند.
۳. «پروفایل ایجنت»؛ کارت اعتباری با کاربر مجاز
جذاب‌ترین بخش خبر، قابلیتی به نام Agent Profiles است که طبق وعده‌ی والمارت از ماه آینده عرضه می‌شود. هر ایجنت یک پروفایل اختصاصی در حساب مشتری می‌گیرد و خریدهایش جدا از سفارش‌های خود شما نمایش داده می‌شود. به این ترتیب همیشه می‌دانید کدام خرید را خودتان کرده‌اید و کدام را دستیار هوشمندتان.
مشتری دو انتخاب دارد: یا برای هر تراکنش تأیید دستی را اجباری کند، یا خریدها را تا سقفی که خودش تعیین می‌کند از قبل مجاز کند. والمارت این مدل را به اضافه کردن «کاربر مجاز» روی کارت اعتباری تشبیه کرده است؛ همان‌طور که به فرزند یا همسرتان کارتی با سقف مشخص می‌دهید، به ایجنت هم اختیار محدود می‌دهید.
پروفایل در اولین استفاده ساخته می‌شود و هر زمان بخواهید قابل حذف است. بنابراین دسترسی ایجنت را همیشه می‌توانید پس بگیرید. این قابلیت «لغو دسترسی» برای اعتماد عمومی حیاتی است، چون کاربر باید مطمئن باشد کنترل نهایی دست خودش می‌ماند.
۴. قوانین بازی برای ایجنت‌ها چیست؟
والمارت برای ایجنت‌ها شرایط استفاده‌ی مشخصی نوشته است. ایجنت نباید فراتر از قصد واقعی خریدار عمل کند، فقط به داده‌ای که برای انجام کار لازم است دسترسی دارد و هرگز نباید به اطلاعات پرداخت برسد. ایجنتی که این قوانین را نقض کند، مسدود می‌شود.
نکته‌ی مهم دیگر این است که فرایند مرجوعی والمارت حتی وقتی ایجنت آن‌طور که باید عمل نکرده هم برقرار می‌ماند. یعنی اگر دستیار هوش مصنوعی اشتباه سفارش بدهد، مشتری برای برگرداندن کالا بی‌پناه نیست. این یکی از پاسخ‌های عملی به پرسش دردسرساز «مسئولیت اشتباه ایجنت با کیست؟» است.
با این حال، مواردی هنوز روشن نیست. گزارش‌ها نه از سقف‌های مشخص خرج حرف زده‌اند و نه از اینکه والمارت چطور تشخیص می‌دهد یک ایجنت قوانین را نقض کرده است. این جزئیات احتمالاً با نزدیک شدن به عرضه‌ی عمومی روشن می‌شود.
۵. آمازون در جبهه‌ی مقابل؛ دیوار به‌جای دروازه
رویکرد آمازون کاملاً برعکس است. این شرکت شروع کرده خریدهای ایجنت‌های هوش مصنوعیِ بیرونی را روی سایتش مسدود کند. تک‌کرانچ در گزارش خود به مسدود شدن ایجنت متا در آمازون در سپتامبر ۲۰۲۶ هم اشاره کرده است. به‌علاوه، برخی سایت‌های سفر و رزرو هم اصلاً ایجنت‌ها را از سایت خود بیرون انداخته‌اند.
منطق آمازون قابل درک است. اگر ایجنت‌ها واسطه‌ی خرید شوند، مشتری دیگر مستقیماً صفحه‌ی آمازون را نمی‌بیند؛ یعنی تبلیغات، پیشنهادهای ویژه و داده‌ی رفتاری که مدل کسب‌وکار آمازون بر آن‌ها تکیه دارد، از دست می‌رود. از سوی دیگر والمارت حساب دیگری کرده است: بهتر است در دنیای ایجنت‌ها «در دسترس‌ترین» فروشگاه باشد.
این دوگانه شبیه ماجرای قدیمی «اپ‌ها یا وب باز» است. دو شرکت غول‌پیکر خرده‌فروشی دو استراتژی متفاوت را آزمایش می‌کنند و بازار در نهایت نشان می‌دهد کدام درست بوده است.
۶. چرا این خبر برای کل صنعت مهم است؟
تحلیلگر موسسه‌ی Mizuho به نام دیوید بلینگر، خرید ایجنتی را هنوز «آزمایشی» توصیف کرده، اما گفته حمایت و شتاب مدیران ارشد شرکت‌ها دارد آن را به چیزی واقعی تبدیل می‌کند. این جمله دقیقاً وضعیت امروز را خلاصه می‌کند: فناوری هنوز جا نیفتاده، اما سرمایه و اراده‌ی مدیریتی پشت آن است.
هم‌زمان، بانک‌ها هم با همین بحث درگیرند. طبق گزارش اکسیوس، بانک‌هایی مثل مورگان استنلی و بانک آو آمریکا در تلاشند ریسک ایجنت‌های بیرونیِ بی‌نظارتی را مهار کنند که به حساب مشتریان دسترسی پیدا می‌کنند. مشکل اصلی آن‌ها «انتساب» است: باید معلوم باشد یک اقدام دستور خود مشتری بوده یا ایجنت از حدش فراتر رفته است.
پروفایل مجزای ایجنت در والمارت دقیقاً همین مشکل انتساب را حل می‌کند. وقتی هر ایجنت هویت جدا، سقف جدا و تاریخچه‌ی جدا دارد، پاسخ به پرسش «چه کسی این را خرید؟» ساده می‌شود. احتمالاً بانک‌ها و فروشگاه‌های دیگر هم الگوی مشابهی را کپی خواهند کرد.
۷. فرصت‌ها و ریسک‌ها برای کاربران عادی
فرصت اول صرفه‌جویی در زمان است. خریدهای تکراری مثل مواد غذایی، لوازم خانگی و اقلام مصرفی را می‌توان یک بار برای ایجنت تعریف کرد و بقیه‌ی کار را به او سپرد. اگر می‌خواهید با مفهوم دستیار هوشمند بیشتر آشنا شوید، مطلب آموزش‌های چت‌جی‌پی‌تی نقطه‌ی شروع خوبی است.
ریسک اول، خرید ناخواسته است. اگر سقف خرج را بالا بگذارید و دستورتان مبهم باشد، ایجنت ممکن است چیزی بخرد که نمی‌خواستید. توصیه‌ی منطقی این است که در ابتدا تأیید تک‌تک خریدها را روشن نگه دارید و فقط برای اقلام ارزان و تکراری سقف خودکار تعیین کنید. نوشتن دستور دقیق هم نقش مهمی دارد؛ راهنمای پرامپت‌نویسی برای مبتدی‌ها در این زمینه کمک می‌کند.
ریسک دوم، وابستگی به یک پلتفرم است. اگر همه‌ی خریدهای شما از یک ایجنت و یک فروشگاه بگذرد، قدرت چانه‌زنی و مقایسه‌ی قیمت را از دست می‌دهید. برای بحث‌های گسترده‌تر درباره‌ی فواید و محدودیت‌های فناوری، پتانسیل و محدودیت‌های واقعی هوش مصنوعی را بخوانید.
۸. برای کسب‌وکارها چه درسی دارد؟
برای هر فروشگاه آنلاین، پیام خبر روشن است: ایجنت‌ها مشتریان جدیدی هستند که باید برایشان «ویترین قابل‌خواندن توسط ماشین» ساخت. فروشگاهی که API یا سرور MCP نداشته باشد، در دنیای ایجنت‌ها از چشم دستیارهای هوشمند پنهان می‌ماند. جزئیات این تحول را در اهمیت هوش مصنوعی در کسب‌وکار دنبال کنید.
در عین حال، فروشگاه‌ها باید مرزها را از همین ابتدا تعریف کنند: چه داده‌ای قابل دسترسی است، چه کسی مسئول اشتباه است و چه زمانی دسترسی قطع می‌شود. والمارت با شرایط استفاده، قابلیت مسدودسازی و سیاست مرجوعی، یک الگوی اولیه از این چارچوب را ارائه داده است.
برای شرکت‌های کوچک‌تر، مهم‌ترین قدم فعلی آماده‌سازی داده است: کاتالوگ منظم، قیمت و موجودی به‌روز و توضیحات دقیق محصول. هر چه داده تمیزتر باشد، ایجنت‌ها راحت‌تر محصول را پیدا و پیشنهاد می‌کنند. برای دنبال کردن تحولات مشابه، بخش اخبار هوش مصنوعی را ببینید.
۹. چه اتفاقی در ماه‌های پیش رو می‌افتد؟
قدم بعدی عرضه‌ی Agent Profiles در ماه آینده است. اگر این قابلیت خوب کار کند و کاربران به آن اعتماد کنند، انتظار می‌رود فروشگاه‌های دیگر هم دروازه‌های مشابه بسازند. در مقابل، اگر خریدهای اشتباه یا سوءاستفاده زیاد شود، رویکرد محتاطانه‌ی آمازون موجه‌تر به نظر خواهد رسید.
نکته‌ی دیگر رقابت مدل‌هاست. وقتی یک فروشگاه بزرگ مثل والمارت به Muse متا، ChatGPT و جمینای متصل می‌شود، تجربه‌ی خرید به یکی از معیارهای رقابت بین دستیارها تبدیل می‌شود. برای مقایسه‌ی نسل‌های مدل‌ها، می‌توانید مقایسه‌ی ChatGPT و DeepSeek را هم ببینید، و برای شناخت شرکت سازنده‌ی ChatGPT به OpenAI چیست؟ سر بزنید.
بنابراین ماجرای والمارت و آمازون فقط یک اختلاف تجاری نیست. این نبرد، پیش‌نمایشی از شکل اینترنت در سال‌های آینده است: اینترنتی که بخش بزرگی از «کلیک‌ها» را ایجنت‌ها انجام می‌دهند و فروشگاه‌ها باید تصمیم بگیرند به آن‌ها اجازه‌ی ورود بدهند یا نه.
۱۰. پرسش‌های متداول
Agent Gateway والمارت چیست؟
یک سرور MCP است که ایجنت‌های هوش مصنوعیِ تأییدشده را قادر می‌کند موجودی والمارت و سم‌کلاب را جست‌وجو کنند و از طرف مشتری خرید انجام دهند.
آیا ایجنت به اطلاعات کارت بانکی من دسترسی دارد؟
خیر. طبق توضیحات والمارت، ایجنت‌ها به اطلاعات پرداخت دسترسی ندارند و فقط به داده‌ی لازم برای انجام کار دسترسی می‌گیرند.
پروفایل ایجنت چه زمانی عرضه می‌شود؟
والمارت گفته این قابلیت از «ماه آینده» عرضه می‌شود و تاریخ دقیقی اعلام نشده است. هر ایجنت پروفایل جدا، سقف خرج و امکان تأیید تک‌تک خریدها دارد.
برای استفاده باید عضو Walmart+ باشم؟
نه. طبق گزارش‌ها، این ابزارها برای همه‌ی دارندگان حساب والمارت در دسترس است.
موضع آمازون چیست؟
آمازون خریدهای ایجنت‌های هوش مصنوعیِ بیرونی را مسدود کرده است؛ از جمله گزارش شده ایجنت متا در سپتامبر ۲۰۲۶ از آمازون بیرون رانده شد.
نسخهٔ فوری این مطلب در تلگرام: اینجا بخوانید
