چت‌بات رسمی دولت آمریکا؛ وقتی هوش مصنوعی با ترامپ هم‌نظر نبود

اخبار · هوش مصنوعی

دولت آمریکا یک چت‌بات رسمی راه انداخت که قرار بود دروازه‌ی واحد همه‌ی خدمات فدرال باشد؛ اما همان روز اول با پاسخی درباره‌ی انتخابات ۲۰۲۰، کل ماجرا را به یکی از جنجالی‌ترین اخبار هفته‌ی هوش مصنوعی تبدیل کرد.

چکیده. دولت آمریکا سامانه‌ای به نام America.gov را با ترکیب دو مدل زبانی جمینای گوگل و گروک ایلان ماسک راه‌اندازی کرد تا دسترسی به نزدیک ۲۹هزار سایت دولتی را ساده کند. همان روز نخست، چت‌بات در پاسخ به یک سؤال درباره‌ی انتخابات ۲۰۲۰، ادعای تقلب گسترده را رد کرد و وزارت دفاع را با نام رسمی‌اش خطاب کرد؛ دو پاسخی که با روایت ترامپ هم‌خوانی نداشت. ساعاتی بعد، سایت پاسخ‌گویی به سؤالات سیاسی را متوقف کرد. این اتفاق بار دیگر نشان داد که کنترل کامل بر خروجی مدل‌های زبانی بزرگ، حتی برای قدرتمندترین نهادهای دنیا هم ساده نیست.

تصویر مفهومی رونمایی از چت‌بات هوش مصنوعی دولت آمریکا America.gov با فناوری جمینای گوگل

دروازه‌ی تازه‌ی دولت آمریکا؛ America.gov دقیقاً چیست

روز سه‌شنبه، کاخ سفید رسماً از پلتفرمی به نام America.gov رونمایی کرد. این سایت توسط اداره‌ی خدمات عمومی آمریکا (GSA) و استودیوی طراحی ملی کاخ سفید ساخته شده و قرار است جایگزین جست‌وجوی پراکنده‌ی میان نزدیک به ۲۹هزار وب‌سایت دولتی شود. کاربران می‌توانند با زبان ساده و روزمره، از رزرو کمپینگ در پارک‌های ملی گرفته تا شرایط تمدید گذرنامه و تعویض کارت تأمین اجتماعی را بپرسند و پاسخ بگیرند.

ترامپ در مراسم رونمایی گفت از این پس «دولت دیگر سر راه مردم نمی‌ایستد». طبق اعلام رسمی، ورود کاربران از طریق سامانه‌ی Login.gov انجام می‌شود و دستور اجرایی مرتبط صراحتاً اعلام کرده که این پروژه حق ساختن یک «پایگاه داده‌ی متمرکز از اطلاعات آمریکایی‌ها» را ندارد. سازمان‌هایی مثل اداره‌ی مالیات (IRS)، وزارت دفاع و نهادهای اطلاعاتی هم از دامنه‌ی این طرح کنار گذاشته شده‌اند.

جمینای گوگل و گروک؛ موتورهای پنهان پشت چت‌بات

نکته‌ای که توجه جامعه‌ی فناوری را بیشتر از همه جلب کرد، انتخاب دوگانه‌ی مدل‌های زبانی بود. جو گبیا، مدیر ارشد طراحی دولت آمریکا و یکی از بنیان‌گذاران ایربی‌ان‌بی، به شبکه‌ی سی‌ان‌بی‌سی تأیید کرد که موتور پاسخ‌گویی America.gov از ترکیب جمینای گوگل و گروک متعلق به ایلان ماسک استفاده می‌کند. گوگل هم در یک پست رسمی، نقش خودش در این پروژه را پذیرفت. اگر دوست دارید جمینای را در کنار سایر مدل‌های بزرگ بهتر بشناسید، می‌توانید سری مقایسه‌ی مدل‌های زبانی بزرگ را هم در سایت دنبال کنید.

در میان چهره‌های درگیر در این پروژه، نام ادوارد کوریستین از تیم دوج (DOGE) به‌عنوان مهندس ارشد، و همچنین وزرای کابینه مانند پیت هگست، هوارد لاتنیک، مارکو روبیو و دکتر مهمت اوز هم به چشم می‌خورد. سند حریم خصوصی منتشرشده برای این سامانه تأکید می‌کند که «ارائه‌دهندگان هوش مصنوعی، پرامپت یا پاسخ کاربران را ذخیره نمی‌کنند» و پاسخ‌ها فقط تا دو ساعت و با استفاده از هش پرامپت در حافظه‌ی موقت نگه داشته می‌شوند.

اولین روز کاری و یک غافلگیری بزرگ

طراحان America.gov احتمالاً انتظار نداشتند همان ساعات نخست با یکی از حساس‌ترین پرسش‌های سیاسی آمریکا روبه‌رو شوند. وقتی کاربری درباره‌ی نتیجه‌ی انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۲۰۲۰ سؤال کرد، چت‌بات به‌صراحت پاسخ داد که «منابع رسمی نشان می‌دهند تقلب گسترده‌ای که نتیجه را تغییر داده باشد رخ نداده است». این جمله دقیقاً در تضاد با ادعای چندساله‌ی ترامپ مبنی بر تقلب در آن انتخابات بود.

در موردی مشابه، چت‌بات به‌جای استفاده از عنوان جدید «وزارت جنگ» که ترامپ برای وزارت دفاع برگزیده بود، همچنان از نام رسمی و قانونی «وزارت دفاع» استفاده کرد. این دو اتفاق در کنار هم به سرعت در رسانه‌های آمریکایی از جمله فست‌کمپانی، واریتی و فداسکوپ بازتاب پیدا کرد و تیتر بسیاری از گزارش‌ها شد.

تصویر مفهومی پاسخ جنجالی چت‌بات گروک درباره انتخابات ۲۰۲۰ آمریکا

وقتی هوش مصنوعی ترجیح داد سکوت کند

بر اساس گزارش آسوشیتدپرس، درست در همان بازه‌ای که ترامپ هنوز پشت تریبون سخنرانی می‌کرد، تیم فنی America.gov واکنش نشان داد. سایت به‌طور ناگهانی پاسخ‌گویی به سؤالات سیاسی را متوقف کرد و برخی از پاسخ‌های قبلی هم به‌سرعت تغییر پیدا کردند. این واکنش سریع نشان می‌دهد که تیم پشت پروژه از همان ابتدا، امکان بروز چنین خطاهایی را پیش‌بینی کرده بود، هرچند جلوی وقوع اولیه‌ی آن را نگرفته بود.

این رویداد یک‌بار دیگر یادآوری کرد که مدل‌های زبانی بزرگ، برخلاف نرم‌افزارهای سنتی، روی قواعد ثابت و از پیش تعریف‌شده کار نمی‌کنند؛ آن‌ها بر اساس حجم عظیمی از داده‌های واقعی پاسخ تولید می‌کنند و همیشه تابع خواسته‌ی دقیق سفارش‌دهنده نمی‌مانند. اگر به نحوه‌ی کارکرد دقیق‌تر این مدل‌ها علاقه دارید، در مطلب پتانسیل و محدودیت‌های واقعی هوش مصنوعی به زبان ساده توضیح داده‌ایم.

واکنش کاخ سفید، گوگل و رسانه‌ها

کاخ سفید رسماً این اتفاق را «یک اصلاح سریع در مسیر بهبود سامانه» توصیف کرد و گفت تیم فنی به‌طور مداوم روی دقیق‌تر شدن پاسخ‌ها کار می‌کند. گوگل هم در پاسخ به درخواست رسانه‌ها، از توضیح دقیق درباره‌ی نحوه‌ی پیکربندی جمینای در این پروژه خودداری کرد. مطبوعات آمریکایی اما این سکوت را به‌عنوان یکی از حساس‌ترین لحظات رابطه‌ی میان دولت و شرکت‌های بزرگ فناوری در سال ۲۰۲۶ توصیف کردند.

جالب اینجاست که کاربران کنجکاو یک تخم‌عید فنی هم در سایت کشف کردند: نسخه‌ای بازطراحی‌شده از متن پایانی بازی ماین‌کرفت (End Poem) که در آن کلمه‌ی «player» با «constituent» (شهروند) و «universe» با «republic» (جمهوری) جایگزین شده است؛ جزئیاتی که نشان می‌دهد تیم طراحی حتی برای شوخی‌های فنی هم وقت گذاشته بود.

چرا این خبر برای همه‌ی ما که با هوش مصنوعی کار می‌کنیم مهم است

این داستان فقط یک جنجال سیاسی نیست؛ یک درس عملی درباره‌ی محدودیت‌های واقعی هوش مصنوعی مولد است. وقتی سازمانی — حتی در سطح دولت فدرال آمریکا — مدلی را روی داده‌های واقعی و متنوع آموزش می‌دهد، نمی‌تواند انتظار داشته باشد خروجی همیشه با روایت دلخواهش هم‌خوانی داشته باشد. این موضوع برای کسب‌وکارهایی که می‌خواهند از هوش مصنوعی در ارتباط با مشتری استفاده کنند هم پیام روشنی دارد؛ موضوعی که در مطلب چرا هوش مصنوعی برای کسب‌وکار ۲۰۲۵ مهم است هم به آن پرداخته‌ایم.

از طرف دیگر، نحوه‌ی نوشتن سؤال هم در دریافت پاسخ دقیق یا مبهم نقش زیادی دارد. اگر می‌خواهید یاد بگیرید چطور از مدل‌های زبانی پاسخ‌های دقیق‌تر و قابل‌اعتمادتر بگیرید، راهنمای نوشتن پرامپت برای مبتدی‌ها نقطه‌ی شروع خوبی است.

تصویر مفهومی آینده خدمات دولتی مبتنی بر هوش مصنوعی در آمریکا از سال ۲۰۲۷

آینده‌ی America.gov؛ از پاسخ‌گویی ساده تا انجام کامل امور دولتی

در نسخه‌ی فعلی، America.gov فقط به سؤالات پاسخ می‌دهد و کاربر را به صفحه‌ی مرتبط هدایت می‌کند. اما طبق برنامه‌ی اعلام‌شده، از سال ۲۰۲۷ قرار است امکاناتی مانند ثبت‌نام در مدیکر و درخواست گذرنامه هم مستقیماً از همین پلتفرم و بدون نیاز به مراجعه‌ی حضوری انجام شود. سازمان‌های درگیر هم تا ۹۰ روز فرصت دارند خدمات خود را با این سامانه یکپارچه کنند.

همین گسترش برنامه‌ریزی‌شده باعث شده کارشناسان حریم خصوصی و امنیت داده هشدار بدهند که تمرکز این‌حجم از اطلاعات حساس شهروندان در یک سامانه‌ی هوش مصنوعی واحد، حتی با وجود تعهد به عدم ذخیره‌ی پرامپت‌ها، ریسک‌های تازه‌ای به همراه دارد. این بحث دقیقاً همان مرز باریک میان توسعه‌دهنده‌ی واقعی یک سامانه و کسی‌ست که فقط از ابزارهای آماده استفاده می‌کند؛ موضوعی که در مطلب توهم توسعه‌دهنده‌ی تنها در برابر مهندس واقعی باز شده است.

چه درسی می‌توان از این اتفاق برای ساخت چت‌بات‌های هوشمند گرفت

فارغ از بار سیاسی این خبر، برای هر کسی که قصد دارد یک چت‌بات هوش مصنوعی برای کسب‌وکار یا پروژه‌ی شخصی خودش بسازد، ماجرای America.gov چند درس عملی دارد. اول این‌که هیچ مدل زبانی، حتی وقتی روی یک دستورالعمل سیستمی سخت‌گیرانه تنظیم شده باشد، تضمین صددرصدی برای تطابق خروجی با خواسته‌ی سازنده نمی‌دهد. دوم این‌که تست کردن سناریوهای حساس و پرسش‌های حاشیه‌ای، پیش از انتشار عمومی یک چت‌بات، باید بخشی جدی از فرایند توسعه باشد، نه یک مرحله‌ی فرعی.

اگر شما هم قصد دارید چت‌بات یا دستیار هوش مصنوعی اختصاصی برای سایت، فروشگاه یا کانال خودتان بسازید، آموزش‌های گام‌به‌گام آموزش‌های ChatGPT در سایت Mr ChatGPT می‌تواند نقطه‌ی شروع خوبی باشد؛ از نوشتن دستورالعمل سیستمی درست گرفته تا محدود کردن حوزه‌ی پاسخ‌گویی مدل برای جلوگیری از خروجی‌های غیرمنتظره.

نکته‌ی دیگر این‌که ترکیب چند مدل زبانی مختلف — مثل آنچه در America.gov رخ داد — می‌تواند پاسخ‌های متنوع‌تر و قوی‌تری تولید کند، اما مدیریت و هماهنگ‌سازی رفتار این مدل‌ها با یکدیگر هم به همان اندازه پیچیده‌تر می‌شود. هر مدل سبک، لحن و حتی مرزهای اخلاقی خودش را دارد و ترکیب‌کردن آن‌ها زیر یک برند واحد، نیازمند لایه‌های اضافی از نظارت و آزمایش است.

سوالات متداول درباره‌ی چت‌بات America.gov

آیا America.gov همان ChatGPT یا یک محصول OpenAI است؟

خیر. این سامانه ربطی به اوپن‌ای‌آی ندارد و موتور آن از ترکیب دو مدل جمینای گوگل و گروک ساخته شده است. برای آشنایی بیشتر با شرکت اوپن‌ای‌آی و تفاوتش با سایر آزمایشگاه‌های هوش مصنوعی، مطلب اوپن‌ای‌آی چیست را بخوانید.

چرا چت‌بات دولتی از پاسخ به سؤالات سیاسی خودداری می‌کند؟

پس از جنجال پاسخ درباره‌ی انتخابات ۲۰۲۰، تیم فنی برای جلوگیری از بروز دوباره‌ی چنین تناقض‌هایی، پاسخ‌گویی به سؤالات سیاسی حساس را به‌طور موقت محدود کرد.

چه زمانی America.gov امکانات کامل خود را ارائه می‌دهد؟

طبق برنامه‌ی رسمی، خدمات تراکنشی مانند ثبت‌نام مدیکر و صدور گذرنامه از سال ۲۰۲۷ به این پلتفرم اضافه می‌شوند.

آیا اطلاعات شخصی کاربران در این چت‌بات ذخیره می‌شود؟

بر اساس سند حریم خصوصی منتشرشده، ارائه‌دهندگان هوش مصنوعی پرامپت یا پاسخ کاربران را به‌صورت کامل ذخیره نمی‌کنند و فقط برای مدت کوتاهی (حداکثر دو ساعت) با استفاده از هش پرامپت در حافظه‌ی موقت نگه‌داری می‌شود.

جمع‌بندی. ماجرای America.gov نشان داد حتی بزرگ‌ترین پروژه‌های دولتی مبتنی بر هوش مصنوعی هم از غافلگیری در امان نیستند؛ وقتی موتور یک چت‌بات از مدل‌های زبانی بزرگی مثل جمینای و گروک ساخته شده باشد، پاسخ‌ها همیشه قابل‌پیش‌بینی نخواهند بود. برای دنبال‌کردن آخرین اخبار و تحلیل‌های هوش مصنوعی، سری به صفحه‌ی اخبار هوش مصنوعی سایت بزنید و کانال تلگرام @MrChatGPT_IR را هم دنبال کنید تا هیچ خبر مهمی را از دست ندهید.
— (0 رأی)

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *