مرداد
اخبار
اپل با کمک علی‌بابا مدل هوش مصنوعی اختصاصی خودش را برای چین ساخت
اپل برای نخستین‌بار در میان شرکت‌های خارجی، مجوز اجرای یک مدل هوش مصنوعی اختصاصی را از تنظیم‌گر چین گرفته است؛ مدلی که با پشتیبانی فنی علی‌بابا ساخته شده و قرار است موتور محرک اپل اینتلیجنس در بزرگ‌ترین بازار گوشی‌های هوشمند جهان باشد.
لیست مطالب
۱. چرا اپل تصمیم گرفت مدل اختصاصی خودش را بسازد؟
تا همین چند ماه پیش، برنامه‌ی اپل برای چین ساده بود: مدل Qwen شرکت علی‌بابا را مثل یک افزونه در کنار سیری و ابزار نوشتاری اپل قرار دهد؛ چیزی شبیه همان قراردادی که اپل با OpenAI برای ادغام چت‌جی‌پی‌تی در باقی نقاط جهان بست. اما این مسیر برای چین، که در آن دسترسی به سرویس‌های آمریکایی محدود است، کافی به نظر نمی‌رسید. برای درک بهتر این نوع مشارکت‌ها، می‌توانید مقاله‌ی اوپن‌ای‌آی چیست را هم بخوانید.
اپل به‌جای اکتفا به یک ادغام سطحی، تصمیم گرفت مالکیت و کنترل کامل تجربه‌ی هوش مصنوعی کاربران چینی‌اش را در دست بگیرد. طبق گزارش‌ها، اپل حتی راهنمای فنی اتصال Qwen به سیری و ابزارهای نوشتاری را برای مدتی کوتاه منتشر کرد و ظرف یک روز آن را حذف کرد؛ نشانه‌ای از تغییر ناگهانی برنامه‌ها در پشت صحنه.
۲. نقش علی‌بابا و کوئن ۳.۸ مکس در این پروژه
علی‌بابا در این ماجرا نقش شریک فنی را بازی کرده، نه فقط تأمین‌کننده‌ی یک مدل آماده. مدل غول‌پیکر کوئن ۳.۸ مکس، با حدود ۲.۴ تریلیون پارامتر، پایه‌ی زیرساختی این همکاری قرار گرفته است؛ مدلی که به گفته‌ی بسیاری از تحلیلگران، از نظر کیفیت با مدل‌های پیشرو غربی قابل رقابت است.
این سطح از همکاری فنی، جایگاه علی‌بابا را در اکوسیستم هوش مصنوعی چین تثبیت می‌کند؛ شرکتی که پیش‌تر هم با عرضه‌ی مدل‌های قدرتمند کوئن، توجه بازارهای جهانی را جلب کرده بود. برای مرور رقابت مدل‌های بزرگ زبانی در سطح جهانی، مقاله‌ی نبرد چت‌جی‌پی‌تی و دیپ‌سیک در سایت ما خواندنی است.
۳. مسیر دو ساله‌ی مجوز گرفتن از تنظیم‌گر چین
روند اداری این پروژه اصلاً کوتاه نبوده. نهاد نظارتی فضای مجازی چین از سال ۲۰۲۴ بررسی درخواست اپل برای عرضه‌ی سرویس‌های هوش مصنوعی مولد را آغاز کرده بود و بالاخره در تیر ۱۴۰۵ (ژوئیه‌ی ۲۰۲۶) این مجوز صادر شد. چنین فرایند طولانی‌ای معمول است، چون چین هر مدل هوش مصنوعی مولد را پیش از انتشار عمومی از نظر محتوا و امنیت داده بررسی می‌کند.
همین سخت‌گیری است که باعث شده غول‌هایی مثل OpenAI، Anthropic و Google تاکنون نتوانند سرویس‌های اصلی خودشان یعنی چت‌جی‌پی‌تی، کلود و جمنای را به‌طور رسمی در چین عرضه کنند؛ خلأیی که حالا اپل با کمک یک شریک محلی پر می‌کند.
۴. تفاوت این مدل با نسخه‌ی قبلی: از افزونه تا مالکیت کامل
نکته‌ی کلیدی این خبر، تغییر ماهیت همکاری است. در نسخه‌ی قبلی، Qwen صرفاً به‌عنوان یک گزینه‌ی جایگزین کنار سیری قرار می‌گرفت؛ کاربر می‌توانست انتخاب کند از آن استفاده کند یا نه. اما مدل تازه، محصول مشترک و اختصاصی اپل و علی‌بابا است که مستقیماً در قلب سیستم‌عامل‌های اپل جای می‌گیرد.
این «استراتژی دو مسیره» به اپل اجازه می‌دهد هم از محدودیت‌های نظارتی عبور کند و هم کنترل کیفیت، حریم خصوصی و تجربه‌ی کاربری را در دست خودش نگه دارد؛ چیزی که برای برندی مثل اپل، با تاکید همیشگی‌اش بر یکپارچگی محصول، اهمیت زیادی دارد.
۵. رقابت با هواوی در بازار گوشی‌های هوشمند چین
یکی از محرک‌های اصلی این تصمیم، فشار فزاینده‌ی هواوی است. هواوی این روزها با گوشی‌های پرچمدار و دستیارهای هوش مصنوعی بومی، سهم قابل‌توجهی از بازار چین را از اپل گرفته و در برخی بازه‌ها حتی از آن پیشی گرفته است. نبود قابلیت‌های هوش مصنوعی رقابتی، یکی از ضعف‌های اصلی آیفون در چشم مصرف‌کننده‌ی چینی بوده است.
با فعال شدن اپل اینتلیجنس بومی، اپل امیدوار است بتواند این عقب‌ماندگی را جبران کند و آیفون را دوباره به گزینه‌ای رقابتی در برابر گوشی‌های هوشمند چینی تبدیل کند. برای کسب‌وکارهایی که می‌خواهند تأثیر این رقابت‌ها را روی بازار بهتر بفهمند، مقاله‌ی چرا هوش مصنوعی برای کسب‌وکارها مهم است راهنمای خوبی است.
۶. اپل اینتلیجنس در چین چه زمانی و کجا فعال می‌شود؟
طبق برنامه‌ریزی فعلی، این مدل قرار است اپل اینتلیجنس را روی آی‌اواس، آی‌پددی‌اواس، مک‌اواس و ویژن‌اواس برای کاربران چینی فعال کند؛ به‌احتمال زیاد هم‌زمان با به‌روزرسانی بزرگ آی‌اواس و عرضه‌ی نسل تازه‌ی آیفون در پاییز. این یعنی قابلیت‌هایی مثل خلاصه‌سازی هوشمند، بازنویسی متن و دستیار مکالمه‌ای، که کاربران بقیه‌ی دنیا مدتی است تجربه می‌کنند، بالاخره به کاربران چینی هم می‌رسد.
البته اپل تاکنون جزئیات فنی دقیقی از عملکرد این مدل در وظایف پیچیده‌تر مثل استدلال چندمرحله‌ای یا تولید تصویر منتشر نکرده و باید منتظر ماند تا نسخه‌ی نهایی در دسترس کاربران و منتقدان قرار بگیرد. با این حال، انتظار می‌رود اپل همان الگوی آزمایش تدریجی که برای اپل اینتلیجنس در بازارهای دیگر به کار برده -یعنی عرضه‌ی مرحله‌ای قابلیت‌ها به‌جای انتشار یک‌باره‌ی همه‌ی امکانات- را برای چین هم تکرار کند تا از بروز مشکلات فنی یا نظارتی غافلگیرکننده جلوگیری شود.
یکی دیگر از پرسش‌های باز، نحوه‌ی مدیریت حریم خصوصی داده‌های کاربران چینی است. اپل همیشه حریم خصوصی را محور اصلی تبلیغاتش قرار داده و طبیعتاً باید نشان دهد که پردازش داده‌ها در این مدل مشترک هم با همان استانداردها انجام می‌شود؛ موضوعی که به‌احتمال زیاد در هفته‌های آینده و با انتشار جزئیات فنی بیشتر روشن‌تر خواهد شد.
۷. چرا چین بازار سختی برای هوش مصنوعی خارجی است؟
چین سال‌هاست سیاست سخت‌گیرانه‌ای درباره‌ی سرویس‌های هوش مصنوعی مولد خارجی دارد. چت‌جی‌پی‌تی، جمنای و کلود برای کاربران عادی چینی به‌طور رسمی در دسترس نیستند و هر شرکتی که بخواهد چنین سرویسی را در این کشور عرضه کند، باید مسیر طولانی تأیید محتوا، امنیت داده و همسویی با قوانین محلی را طی کند. برای آشنایی با محدودیت‌ها و توانایی‌های واقعی این فناوری، مقاله‌ی پتانسیل واقعی و محدودیت‌های هوش مصنوعی را بخوانید.
همین چارچوب سخت‌گیرانه است که باعث شده شرکت‌های داخلی مثل علی‌بابا، بایدو و دیپ‌سیک جای خالی رقبای غربی را در بازار چین پر کنند؛ و حالا اپل با انتخاب مسیر همکاری به‌جای رقابت مستقیم، توانسته از این چارچوب عبور کند.
۸. زمینه‌ی گسترده‌تر: تلاش اپل برای تثبیت جایگاه در چین
این مجوز هوش مصنوعی، تنها بخشی از یک تصویر بزرگ‌تر است. هم‌زمان با این خبر، گزارش‌های دیگری هم منتشر شده مبنی بر این‌که اپل به تأمین‌کنندگان حافظه‌ی چینی مثل CXMT و YMTC توجه بیشتری نشان می‌دهد؛ حرکتی که می‌تواند وابستگی زنجیره‌ی تأمین اپل به بازیگران محلی چین را عمیق‌تر کند. در کنار فشارهای ژئوپلیتیک و رقابت فزاینده‌ی شرکت‌های داخلی، اپل به‌نظر می‌رسد استراتژی چند لایه‌ای برای حفظ جایگاهش در چین در پیش گرفته: هم در سخت‌افزار و زنجیره‌ی تأمین، هم در نرم‌افزار و هوش مصنوعی.
تحلیلگران بازار این حرکت را نشانه‌ای از واقع‌بینی اپل می‌دانند؛ شرکتی که به‌جای اصرار بر الگوی یکسان جهانی، حاضر شده برای بزرگ‌ترین و پیچیده‌ترین بازار خارجی‌اش، مسیر جداگانه‌ای طراحی کند. چنین انعطافی در تاریخ اپل چندان معمول نبوده و همین موضوع، این خبر را از یک اطلاعیه‌ی فنی ساده به یک نشانه‌ی راهبردی مهم تبدیل کرده است.
۹. این اتفاق برای رقابت جهانی هوش مصنوعی چه معنایی دارد؟
این خبر نشان می‌دهد که رقابت هوش مصنوعی دیگر فقط میان چند غول آمریکایی مثل OpenAI، Google و Anthropic خلاصه نمی‌شود. شرکت‌های چینی با مدل‌های قدرتمندی مثل کوئن، حالا در نقش شریک استراتژیک بازیگران بزرگ جهانی مثل اپل ظاهر می‌شوند و معادلات قدرت در این صنعت را پیچیده‌تر می‌کنند.
برای اپل هم این اتفاق یک چرخش راهبردی مهم است: شرکتی که سال‌ها به‌خاطر کندی در ورود به رقابت هوش مصنوعی مولد نقد می‌شد، حالا با یک بازی هوشمندانه در سخت‌ترین و بزرگ‌ترین بازار جهان، امتیازی گرفته که رقبای آمریکایی‌اش هنوز از آن محرومند. کسانی که می‌خواهند این‌گونه اخبار را دقیق‌تر دنبال کنند و پرامپت‌های بهتری برای تحلیل چنین رویدادهایی بنویسند، می‌توانند سری آموزش‌های چت‌جی‌پی‌تی ما را هم مرور کنند.
۱۰. پرسش‌های پرتکرار
آیا کاربران چینی می‌توانند از چت‌جی‌پی‌تی یا کلود استفاده کنند؟
خیر، این سرویس‌ها به‌طور رسمی برای کاربران عادی در چین در دسترس نیستند؛ به همین دلیل اپل مسیر همکاری با یک شریک محلی مثل علی‌بابا را انتخاب کرده است.
مدل جدید اپل چه تفاوتی با Qwen اصلی علی‌بابا دارد؟
مدل تازه محصول مشترک اپل و علی‌بابا است و مستقیماً در سیستم‌عامل‌های اپل ادغام می‌شود؛ در حالی که نسخه‌ی قبلی صرفاً یک افزونه‌ی جایگزین کنار سیری بود.
چه زمانی این قابلیت‌ها در دسترس کاربران قرار می‌گیرد؟
گزارش‌ها از عرضه‌ای در ماه‌های آینده خبر می‌دهند، به‌احتمال زیاد هم‌زمان با عرضه‌ی نسل تازه‌ی آیفون در پاییز.
آیا این مدل فقط برای چین است یا در بازارهای دیگر هم عرضه می‌شود؟
بر اساس گزارش‌های موجود، این مدل به‌طور اختصاصی برای بازار چین طراحی شده و ارتباط مستقیمی با نسخه‌ی جهانی اپل اینتلیجنس که از سرویس‌هایی مثل چت‌جی‌پی‌تی استفاده می‌کند، ندارد.
گروه دیگری از خوانندگان علاقه‌مندند بدانند فاصله‌ی میان تبلیغات شرکت‌ها و واقعیت فنی محصولات هوش مصنوعی چقدر است؛ برای همین مقاله‌ی توهم هوش مصنوعی؛ توسعه‌دهنده‌ی تنها در برابر مهندس واقعی را هم پیشنهاد می‌کنیم.
نسخهٔ فوری این مطلب در تلگرام: اینجا بخوانید
