اوپن‌ای‌آی راهی بورس نزدک شد؛ فایل محرمانه‌ی S-۱ برای عرضه‌ی اولیه‌ی یک‌تریلیون‌دلاری

شرکت OpenAI به‌طور محرمانه فرم S-۱ را برای عرضه‌ی اولیه‌ی سهام در بورس نزدک ثبت کرده؛ هدف رسیدن به ارزشی نزدیک به یک تریلیون دلار در پاییز ۲۰۲۶.

۱. چرا OpenAI حالا تصمیم به ورود به بورس گرفته است؟

شرکت OpenAI طی سال‌های اخیر از یک آزمایشگاه تحقیقاتی کوچک به یکی از بزرگ‌ترین بازیگران اقتصاد جهانی هوش مصنوعی تبدیل شده است. رشد انفجاری کاربران چت‌جی‌پی‌تی، ورود صدها میلیون کاربر هفتگی، و نیاز فزاینده به سرمایه‌ی هنگفت برای ساخت مراکز داده و خرید تراشه‌های پردازشی، این شرکت را به سمت بازارهای سرمایه هدایت کرده است. برای آشنایی بیشتر با تاریخچه و ساختار این شرکت، می‌توانید مقاله‌ی معرفی OpenAI را در سایت ما بخوانید.

مدیران OpenAI به‌طور علنی اعلام نکرده‌اند که چه زمانی دقیقاً این فایل را ثبت کرده‌اند، اما بر اساس گزارش رسانه‌های مالی، ثبت محرمانه‌ی فرم S-۱ در ۲۲ مه ۲۰۲۶ نزد کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا (SEC) انجام شده است. این نوع ثبت محرمانه به شرکت‌ها اجازه می‌دهد پیش از افشای عمومی، بازخورد نهاد ناظر را درباره‌ی صورت‌های مالی و ریسک‌های خود دریافت کنند.

۲. فایل S-۱ محرمانه دقیقاً چیست و چه اطلاعاتی دارد؟

فرم S-۱ سندی است که هر شرکت آمریکایی پیش از عرضه‌ی عمومی سهام باید نزد SEC ثبت کند. این سند شامل صورت‌های مالی حسابرسی‌شده، ساختار مالکیت، ریسک‌های کسب‌وکار، و برنامه‌ی استفاده از سرمایه‌ی جمع‌آوری‌شده است. نسخه‌ی «محرمانه» این فرم اجازه می‌دهد جزئیات مالی تا حدود دو تا سه هفته پیش از آغاز روادشو (roadshow) و ملاقات با سرمایه‌گذاران، از دید عموم پنهان بماند.

بر اساس برنامه‌ریزی فعلی، انتظار می‌رود نسخه‌ی عمومی این فایل در اواسط تا اواخر آگوست ۲۰۲۶ روی سامانه‌ی EDGAR سازمان بورس منتشر شود؛ یعنی درست چند هفته پیش از تاریخ هدف برای فهرست‌شدن رسمی سهام در بورس نزدک که سپتامبر ۲۰۲۶ اعلام شده است.

۳. ارزش‌گذاری یک‌تریلیون‌دلاری از کجا آمده؟

رقم ارزش‌گذاری هدف OpenAI بین ۸۵۲ میلیارد تا یک تریلیون دلار برآورد شده است. این محدوده بر پایه‌ی دورهای سرمایه‌گذاری خصوصی اخیر این شرکت و مقایسه با رقبای هم‌رده در صنعت محاسبه شده. اگر این عرضه در سقف بازه انجام شود، به گفته‌ی تحلیلگران بازار سرمایه، این معامله بزرگ‌ترین عرضه‌ی اولیه‌ی سهام در تاریخ بورس آمریکا خواهد بود و از رکوردهای قبلی صنعت فناوری فراتر می‌رود.

بانک‌های سرمایه‌گذاری درگیر در این معامله

هدایت اصلی این عرضه بر عهده‌ی دو بانک بزرگ گلدمن‌ساکس و مورگان‌استنلی است. جی‌پی‌مورگان‌چیس نیز به‌عنوان مشاور مالی اضافه به تیم پیوسته تا فرآیند فروش سهام به سرمایه‌گذاران نهادی و عمومی به‌درستی مدیریت شود.

۴. تصویر مالی OpenAI: رشد چشمگیر در کنار زیان سنگین

درآمد سالانه‌ی OpenAI تا فوریه‌ی ۲۰۲۶ به نزدیک ۲۵ میلیارد دلار رسیده است؛ رقمی که نسبت به ۴ میلیارد دلار در پایان سال ۲۰۲۴ رشدی نزدیک به شش‌برابری را نشان می‌دهد. بیش از ۴۰ درصد این درآمد نیز از مشتریان سازمانی و کسب‌وکارهای بزرگ تأمین می‌شود، موضوعی که نشان‌دهنده‌ی جدی‌شدن جایگاه هوش مصنوعی در دنیای تجارت است. برای درک بهتر این روند، پیشنهاد می‌کنیم مقاله‌ی اهمیت هوش مصنوعی در کسب‌وکار را هم مطالعه کنید.

اما نیمه‌ی دیگر ماجرا کمتر درخشان است. طبق برآوردهای منتشرشده، به ازای هر یک دلار درآمد، این شرکت نزدیک به یک دلار و ۲۲ سنت زیان ثبت کرده و پیش‌بینی می‌شود زیان کل سال ۲۰۲۶ به حدود ۱۴ میلیارد دلار برسد؛ رقمی که نسبت به زیان ۵ میلیارد دلاری سال ۲۰۲۴ رشد چشمگیری داشته است. کارشناسان معتقدند این شرکت زودتر از سال ۲۰۳۰ به سودآوری پایدار نخواهد رسید و شکاف تأمین مالی آن تا آن سال ممکن است تا ۲۰۷ میلیارد دلار بالا برود.

۵. ساختار مالکیت: نقش مایکروسافت و بنیاد غیرانتفاعی

یکی از پیچیده‌ترین بخش‌های این عرضه، ساختار دوگانه‌ی مالکیت OpenAI است. مایکروسافت، بزرگ‌ترین سرمایه‌گذار خارجی این شرکت، همچنان با سهمی نزدیک به ۲۶.۷۹ درصد (که بسته به سطح نهایی ارزش‌گذاری، بین ۲۲۸ تا ۲۷۰ میلیارد دلار ارزش‌گذاری می‌شود) نقش کلیدی دارد. بنیاد غیرانتفاعی OpenAI نیز نزدیک به ۲۶ درصد سهام را در اختیار دارد و باقی سهام میان کارکنان فعلی و سابق و سرمایه‌گذاران خصوصی تقسیم شده است.

یکی از نکاتی که در نسخه‌ی عمومی فایل S-۱ باید روشن شود، شرایط دقیق قرارداد اصلاح‌شده‌ی میان OpenAI و مایکروسافت است که در آوریل ۲۰۲۶ بازنویسی شد. جزئیات نحوه‌ی تقسیم درآمد آینده میان این دو شرکت، از مهم‌ترین انتظارات سرمایه‌گذاران از این سند است.

۶. ریسک‌های اصلی پیش‌روی این عرضه

بر اساس تحلیل‌های منتشرشده، سه ریسک اصلی در فایل S-۱ باید به‌طور شفاف افشا شود. نخست، رقابت فزاینده‌ی آزمایشگاه‌های هوش مصنوعی چینی که با یارانه‌های دولتی و هزینه‌ی پایین‌تر فعالیت می‌کنند. دوم، برتری گوگل در توزیع محصولات هوش مصنوعی از طریق اکوسیستم اندروید و کروم، بدون نیاز به مدل قیمت‌گذاری مبتنی بر توکن. برای مرور دقیق‌تر رقابت میان مدل‌های هوش مصنوعی، مقاله‌ی مقایسه‌ی چت‌جی‌پی‌تی و دیپ‌سیک را در سایت ما ببینید.

سومین ریسک، هزینه‌ی سنگین زیرساخت محاسباتی است. این موضوع به‌ویژه پس از آنکه رقیب اصلی OpenAI یعنی آنتروپیک، هزینه‌ی ماهانه‌ی نزدیک به ۱.۲۵ میلیارد دلاری خود برای محاسبات ابری را افشا کرد، اهمیت بیشتری پیدا کرده است. سرمایه‌گذاران احتمالی این IPO می‌خواهند بدانند OpenAI چگونه قصد دارد این هزینه‌های نجومی زیرساخت را کنترل کند بدون آنکه سرعت توسعه‌ی محصول کاهش یابد.

۷. سایه‌ی پرونده‌ی حقوقی ایلان ماسک بر روند عرضه

یکی دیگر از موضوعاتی که باید در این فایل افشا شود، وضعیت پرونده‌ی حقوقی ایلان ماسک علیه OpenAI است. این پرونده در ماه مه ۲۰۲۶ با رأیی به نفع OpenAI به پایان رسید، اما اکنون در مرحله‌ی تجدیدنظر قرار دارد. وجود چنین دعوای حقوقی بازمانده، معمولاً به‌عنوان یک ریسک بالقوه در بخش «عوامل خطر» فایل‌های S-۱ ذکر می‌شود و می‌تواند بر رفتار برخی سرمایه‌گذاران محتاط تأثیر بگذارد.

۸. موج بزرگ‌تر: اسپیس‌ایکس، آنتروپیک و آینده‌ی IPOهای هوش مصنوعی

عرضه‌ی احتمالی OpenAI بخشی از یک روند بزرگ‌تر در صنعت فناوری است. پیش‌تر شرکت اسپیس‌ایکس با ارزش‌گذاری ۱.۷۵ تریلیون دلاری وارد بورس شد و طبق برنامه‌ریزی‌های فعلی، رقیب اصلی OpenAI یعنی آنتروپیک نیز قرار است در اکتبر ۲۰۲۶ با ارزشی نزدیک به ۹۶۵ میلیارد دلار عرضه‌ی اولیه‌ی خود را انجام دهد. اگر هر سه این عرضه‌ها طبق برنامه پیش بروند، سال ۲۰۲۶ در تاریخ مالی به‌عنوان سالی استثنایی برای شرکت‌های هوش مصنوعی ثبت خواهد شد.

این رقابت میان دو غول بزرگ برای ورود به بورس، خود نشانه‌ای از بلوغ صنعت هوش مصنوعی است؛ صنعتی که تا همین چند سال پیش عمدتاً با سرمایه‌ی خطرپذیر خصوصی اداره می‌شد و اکنون به سمت بازارهای عمومی سرمایه حرکت می‌کند. برای دیدن ابعاد گسترده‌تر تأثیر این فناوری بر اقتصاد و محدودیت‌های واقعی آن، مطالعه‌ی مقاله‌ی پتانسیل و محدودیت‌های واقعی هوش مصنوعی خالی از لطف نیست.

۹. این IPO چه معنایی برای کاربران عادی چت‌جی‌پی‌تی دارد؟

برای کاربران روزمره‌ی چت‌جی‌پی‌تی، این خبر شاید در نگاه اول انتزاعی به نظر برسد، اما پیامدهای عملی هم دارد. ورود به بورس معمولاً فشار بیشتری برای سودآوری و کنترل هزینه بر شرکت‌ها وارد می‌کند که می‌تواند به تغییر در مدل‌های قیمت‌گذاری یا محدودیت‌های استفاده‌ی رایگان منجر شود. از سوی دیگر، سرمایه‌ی تازه‌ای که از این عرضه جذب می‌شود، احتمالاً صرف توسعه‌ی مدل‌های قدرتمندتر و زیرساخت‌های جدید خواهد شد. کسانی که می‌خواهند از همین حالا بیشترین بهره را از ابزارهای هوش مصنوعی موجود ببرند، می‌توانند نگاهی به آموزش‌های کاربردی چت‌جی‌پی‌تی در سایت ما بیندازند یا با راهنمای نوشتن پرامپت برای مبتدیان شروع کنند.

از زاویه‌ی دیگر، این موج سرمایه‌گذاری کلان می‌تواند بر بازار کار فناوری هم تأثیر بگذارد؛ موضوعی که در مقاله‌ی توهم توسعه‌دهنده‌ی تنها در برابر مهندس واقعی به آن پرداخته‌ایم و می‌تواند دیدگاه جالبی درباره‌ی آینده‌ی مشاغل فنی در عصر هوش مصنوعی ارائه دهد.

سوالات متداول

آیا تاریخ دقیق عرضه‌ی اولیه‌ی سهام OpenAI مشخص شده است؟
خیر، تاریخ دقیق هنوز اعلام نشده، اما هدف‌گذاری فعلی برای فهرست‌شدن رسمی در بورس نزدک، ماه سپتامبر ۲۰۲۶ است. این تاریخ می‌تواند بر اساس شرایط بازار و نتیجه‌ی بررسی SEC تغییر کند.

چرا OpenAI با وجود زیان سنگین قصد ورود به بورس دارد؟
عرضه‌ی عمومی سهام به این شرکت اجازه می‌دهد سرمایه‌ی بزرگی برای پوشش هزینه‌های نجومی زیرساخت محاسباتی و توسعه‌ی مدل‌های آینده جذب کند؛ سرمایه‌ای که تأمین آن تنها از طریق دورهای خصوصی دشوارتر می‌شود.

سهم مایکروسافت پس از این عرضه چه تغییری می‌کند؟
بر اساس گزارش‌های فعلی، مایکروسافت با سهمی نزدیک به ۲۶.۷۹ درصد همچنان بزرگ‌ترین سهام‌دار خارجی باقی می‌ماند، هرچند جزئیات دقیق پس از انتشار عمومی فایل S-۱ روشن‌تر خواهد شد.

این عرضه چه ارتباطی با IPO آنتروپیک دارد؟
دو رقیب اصلی صنعت هوش مصنوعی، OpenAI و آنتروپیک، تقریباً هم‌زمان در حال آماده‌سازی برای ورود به بورس هستند؛ OpenAI در سپتامبر و آنتروپیک در اکتبر ۲۰۲۶، رقابتی که می‌تواند به یکی از پرحاشیه‌ترین فصل‌های مالی صنعت فناوری در سال‌های اخیر تبدیل شود.