مرداد
اخبار
توافق ۹.۱ میلیارد دلاری انتروپیک با رایوت پلتفرمز برای مرکز داده تگزاس
انتروپیک، سازنده‌ی کلود، یک قرارداد ۲۰ ساله و ۹.۱ میلیارد دلاری با شرکت رایوت پلتفرمز برای تأمین ۱۹۱ مگاوات ظرفیت مرکز داده در تگزاس امضا کرده است؛ معامله‌ای که سهام یک ماینر سابق بیت‌کوین را ۲۵ درصد بالا برد و بار دیگر نشان داد جنگ هوش مصنوعی، دیگر فقط بر سر مدل و داده نیست.
لیست مطالب
۱. چه اتفاقی افتاده؟ خلاصه‌ی خبر
طبق گزارش‌های بلومبرگ و چند رسانه‌ی مالی دیگر از جمله CNBC و DataCenterDynamics، شرکت انتروپیک یک قرارداد اجاره‌ی ۲۰ ساله با شرکت رایوت پلتفرمز امضا کرده است. هدف این قرارداد، تأمین ظرفیت مرکز داده در پردیس راکدیل ایالت تگزاس است. ارزش پایه‌ی این معامله ۹.۱ میلیارد دلار اعلام شده و در صورت فعال‌شدن دو گزینه‌ی تمدید پنج‌ساله، می‌تواند تا سقف ۱۶.۵ میلیارد دلار هم افزایش پیدا کند. نکته‌ی جالب این‌جاست که هیچ‌کدام از دو طرف به‌صورت رسمی نام یکدیگر را در بیانیه‌ای مستقل تأیید نکرده‌اند؛ اما منابع نزدیک به این معامله و گزارش اولیه‌ی بلومبرگ، انتروپیک را به‌عنوان «آزمایشگاه پیشرو هوش مصنوعی» طرف این قرارداد معرفی کرده‌اند و بازار هم دقیقاً بر همین اساس واکنش نشان داد.
اگر می‌خواهید با پیشینه‌ی رقیب اصلی انتروپیک هم آشنا شوید، مقاله‌ی OpenAI چیست و چگونه شکل گرفت؟ نگاه خوبی به این صنعت می‌دهد.
۲. رایوت پلتفرمز کیست و چرا این معامله مهم است؟
رایوت پلتفرمز پیش‌تر با نام رایوت بلاک‌چین شناخته می‌شد و برای سال‌ها یکی از بزرگ‌ترین شرکت‌های استخراج بیت‌کوین در آمریکا بود. این شرکت بیش از ۱۱۰۰ ایکر زمین و حدود ۱.۷ گیگاوات ظرفیت برق در تگزاس و کنتاکی در اختیار دارد؛ زیرساختی که اصلاً برای دستگاه‌های استخراج ارز دیجیتال ساخته شده بود. از سال ۲۰۲۴ اما رایوت مسیر خودش را به‌آرامی به سمت زیرساخت هوش مصنوعی و محاسبات با کارایی بالا تغییر داد و این قرارداد با انتروپیک، دومین مستأجر بزرگ آن در کمتر از شش ماه محسوب می‌شود؛ پیش از این هم قراردادی با AMD برای ۲۵ مگاوات ظرفیت امضا کرده بود.
مدیرعامل رایوت، جیسون لس، در بیانیه‌ای این توافق را «لحظه‌ای تعیین‌کننده در مسیر تبدیل‌شدن رایوت به توسعه‌دهنده‌ی پیشرو مراکز داده در مقیاس بزرگ» توصیف کرده است. این جمله به‌خوبی نشان می‌دهد که رایوت دیگر خودش را صرفاً یک شرکت استخراج بیت‌کوین نمی‌بیند، بلکه به‌دنبال جایگاهی جدی در بازار زیرساخت هوش مصنوعی است؛ بازاری که این روزها رشد آن از رشد بازار خود ارزهای دیجیتال هم پیشی گرفته است.
۳. جزئیات فنی قرارداد: مگاوات، جدول زمانی و سرمایه‌ی موردنیاز
بر اساس شرایط اعلام‌شده، رایوت مسئولیت ساخت و بهره‌برداری زیرساخت فیزیکی و برق را در پردیس راکدیل بر عهده دارد، در حالی که انتروپیک سرورها و تراشه‌های هوش مصنوعی مورد نیاز را تأمین می‌کند. ظرفیت کل این قرارداد ۱۹۱ مگاوات است؛ رقمی که تقریباً معادل برق مصرفی ۱۴۳ هزار خانه‌ی مسکونی محاسبه شده. طبق برنامه‌ریزی اعلام‌شده، نخستین بخش ۹۶ مگاواتی تا دسامبر ۲۰۲۷ آماده‌ی بهره‌برداری می‌شود و باقی ظرفیت هم تا ژوئن ۲۰۲۸ به‌طور کامل راه‌اندازی خواهد شد.
برای تأمین مالی اولیه‌ی این توسعه‌ی بزرگ، رایوت پیش‌تر ۵۷۳ میلیون دلار تسهیلات موقت از بانک مورگان استنلی دریافت کرده بود. این شرکت هم‌زمان یک برنامه‌ی توسعه‌ی مرکز داده به ارزش ۲.۱ تا ۲.۳ میلیارد دلار را هم پیش می‌برد که بخشی از منابع مالی آن، از محل فروش ذخایر بیت‌کوینی که رایوت هنوز نگه داشته، تأمین می‌شود؛ این شرکت در سه‌ماهه‌ی دوم سال ۲۰۲۶ حدود ۱۵۸۷ بیت‌کوین استخراج کرده است، هرچند درآمد بخش استخراج زیر فشار رقابت شبکه، رو به کاهش بوده.
۴. واکنش بازار سهام؛ جهش ۲۵ درصدی رایوت
واکنش بازار به این خبر فوری و بسیار شدید بود. با انتشار گزارش بلومبرگ درباره‌ی هویت احتمالی مستأجر، سهام رایوت در معاملات پس از پایان بازار حدود ۲۵ درصد رشد کرد و به نزدیک ۲۴.۴ دلار در هر سهم رسید. این واکنش سریع نشان می‌دهد سرمایه‌گذاران، تبدیل‌شدن ماینرهای بیت‌کوین به تأمین‌کنندگان زیرساخت هوش مصنوعی را نه یک روند حاشیه‌ای، بلکه یک فرصت مالی بسیار جدی می‌بینند. این روند پیش از این هم زیر فشار سرمایه‌گذار فعالی مثل استاربورد ولیو مطرح شده بود که از مدیران رایوت خواسته بود به سمت مستأجران باارزش‌تر در حوزه‌ی محاسبات حرکت کنند.
در سه‌ماهه‌ی دوم سال ۲۰۲۶، درآمد کل رایوت به ۱۷۴.۲ میلیون دلار رسید که نسبت به مدت مشابه سال قبل ۱۴ درصد رشد نشان می‌دهد؛ از این میان، درآمد بخش مرکز داده به‌تنهایی ۲۳.۲ میلیون دلار بوده است. با اجرایی‌شدن قرارداد جدید با انتروپیک، انتظار می‌رود سهم درآمد این بخش در سال‌های آینده به‌طور چشمگیری افزایش پیدا کند.
۵. استراتژی گسترده‌ی انتروپیک برای تأمین محاسبات
این معامله تنها یک بخش از شبکه‌ی گسترده‌ی قراردادهای زیرساختی انتروپیک برای تأمین محاسبات موردنیاز توسعه و اجرای کلود است. این شرکت پیش از این توافق‌های مشابهی با چند غول فناوری امضا کرده: قراردادی با اسپیس‌ایکس تا سقف ۱.۲۵ میلیارد دلار در ماه برای دسترسی به ابرکامپیوتر کلوسوس ۱، توافقی با AMD تا ۵ میلیارد دلار برای دو گیگاوات ظرفیت پردازنده‌ی گرافیکی، سرمایه‌گذاری تا ۲۵ میلیارد دلاری آمازون برای پنج گیگاوات ظرفیت تراشه‌های ترینیوم، و همچنین توافقی با گوگل و برادکام برای دریافت ظرفیت چندگیگاواتی تراشه‌های TPU از سال ۲۰۲۷.
این شبکه‌ی چندلایه از قراردادها نشان می‌دهد که رقابت میان آزمایشگاه‌های پیشرو هوش مصنوعی، دیگر فقط بر سر کیفیت مدل یا حجم داده‌های آموزشی نیست؛ بلکه به‌شدت به تضمین برق، زمین و تراشه در مقیاس چندساله وابسته شده است. برای درک بهتر این‌که چرا شرکت‌ها این‌قدر روی زیرساخت سرمایه‌گذاری می‌کنند، مطالعه‌ی مقاله‌ی چرا هوش مصنوعی برای کسب‌وکارها اهمیت دارد؟ می‌تواند مفید باشد.
مقایسه‌ی چند قرارداد بزرگ زیرساختی انتروپیک
در کنار قرارداد رایوت، بزرگ‌ترین توافق‌های اخیر انتروپیک برای تأمین محاسبات به این شرح‌اند: قرارداد اسپیس‌ایکس برای ابرکامپیوتر کلوسوس ۱ (تا ۱.۲۵ میلیارد دلار در ماه)، قرارداد AMD برای دو گیگاوات پردازنده‌ی گرافیکی (تا ۵ میلیارد دلار)، سرمایه‌گذاری آمازون برای پنج گیگاوات ظرفیت ترینیوم (تا ۲۵ میلیارد دلار)، و قرارداد چندگیگاواتی با گوگل و برادکام برای تراشه‌های TPU از سال ۲۰۲۷. جمع این چند توافق، تصویری روشن از حجم سرمایه‌ای می‌دهد که هر آزمایشگاه هوش مصنوعی پیشرو باید هرساله برای حفظ جایگاه رقابتی خود کنار بگذارد.
۶. چرا ماینرهای بیت‌کوین به سمت هوش مصنوعی می‌روند؟
تحول رایوت از یک شرکت استخراج بیت‌کوین به یک بازیگر زیرساخت هوش مصنوعی، نمونه‌ای روشن از یک روند بزرگ‌تر در صنعت انرژی و فناوری است. شرکت‌هایی که سال‌ها پیش برای استخراج ارز دیجیتال، به برق ارزان و زمین گسترده دسترسی پیدا کرده بودند، حالا همان دارایی‌ها را برای پاسخ به گرسنگی روزافزون هوش مصنوعی به محاسبات، بازآرایی می‌کنند. ساخت یک مرکز داده‌ی تازه از صفر، معمولاً به دلیل محدودیت‌های اتصال به شبکه‌ی برق، سال‌ها زمان می‌برد؛ اما یک ماینر بیت‌کوین که از قبل اتصال برق و مجوزهای لازم را دارد، می‌تواند در مدت بسیار کوتاه‌تری این ظرفیت را به مشتریان هوش مصنوعی اجاره دهد.
همین منطق باعث شده چند ماینر بزرگ دیگر هم مسیر مشابهی را دنبال کنند و سرمایه‌گذاران بازار سهام، آن‌ها را دیگر صرفاً «سهام رمزارزی» نبینند بلکه به چشم «سهام زیرساخت هوش مصنوعی» به آن‌ها نگاه کنند. این تغییر نگاه، یکی از دلایل اصلی جهش شدید سهام رایوت پس از انتشار خبر این قرارداد بود.
برای علاقه‌مندانی که می‌خواهند مرز میان توسعه‌ی واقعی هوش مصنوعی و ادعاهای بازاریابی را بهتر تشخیص دهند، مقاله‌ی توهم هوش مصنوعی؛ توسعه‌دهنده‌ی تنها در برابر مهندس واقعی خواندنی است.
۷. تأثیر این روند بر رقابت OpenAI، گوگل، xAI و متا
رقابت بر سر تأمین برق و زیرساخت، تنها به انتروپیک محدود نمی‌شود. شرکت OpenAI هم برای توسعه‌ی مدل‌های خود به ظرفیت مشابهی نیاز دارد و گوگل با تراشه‌های TPU و متا با سرمایه‌گذاری‌های سنگین در زیرساخت، هرکدام مسیر خودشان را برای تضمین محاسبات کافی دنبال می‌کنند. حتی xAI ایلان ماسک هم با ابرکامپیوتر کلوسوس، وارد همین رقابت شده است. در چنین فضایی، هر خبر درباره‌ی یک قرارداد بزرگ زیرساختی، می‌تواند به‌سرعت روی قیمت سهام شرکت‌های درگیر اثر بگذارد؛ همان‌طور که در مورد رایوت دیدیم.
برای کسانی که می‌خواهند تصویر کامل‌تری از توانایی‌ها و محدودیت‌های واقعی این فناوری داشته باشند، مقاله‌ی پتانسیل واقعی و محدودیت‌های هوش مصنوعی نگاهی متعادل به این موضوع دارد.
۸. چالش‌ها و ریسک‌های این مدل کسب‌وکار
با این‌که بازار به این معامله با شور فراوان واکنش نشان داد، این مدل کسب‌وکار خالی از ریسک نیست. قراردادهای ۲۰ ساله به این معنی هستند که هم رایوت و هم انتروپیک، خودشان را برای دو دهه به یکدیگر متعهد کرده‌اند؛ در حالی که سرعت تحول فناوری هوش مصنوعی و تراشه‌ها بسیار بالاست و ممکن است نیازهای محاسباتی طی این مدت به‌کلی تغییر کند. از سوی دیگر، وابستگی رایوت به تأمین مالی از طریق فروش دارایی‌های بیت‌کوینی، این شرکت را در معرض نوسانات بازار ارزهای دیجیتال هم قرار می‌دهد. اگر قیمت بیت‌کوین در آینده افت کند، ممکن است تأمین سرمایه‌ی لازم برای تکمیل به‌موقع پروژه با چالش روبه‌رو شود.
ریسک دیگر، تمرکز بیش‌ازحد بر تعداد محدودی از مستأجران بزرگ است. اگر یک آزمایشگاه هوش مصنوعی به هر دلیلی نتواند به تعهدات مالی بلندمدت خود عمل کند، شرکت‌های زیرساختی مثل رایوت که سرمایه‌گذاری سنگینی روی این قراردادها انجام داده‌اند، آسیب جدی خواهند دید. با این حال، در شرایط فعلی که تقاضا برای محاسبات هوش مصنوعی بسیار بیشتر از عرضه است، این ریسک در کوتاه‌مدت کمتر محتمل به نظر می‌رسد.
۹. چشم‌انداز آینده‌ی بازار زیرساخت هوش مصنوعی
با رشد سریع مدل‌های بزرگ زبانی و تقاضای بی‌سابقه برای مراکز داده، انتظار می‌رود قراردادهای بلندمدت مشابه میان شرکت‌های هوش مصنوعی و صاحبان زیرساخت انرژی در ماه‌های آینده بیشتر هم بشود. این روند می‌تواند فرصت تازه‌ای برای شرکت‌های انرژی، معدن‌کاران ارز دیجیتال سابق و حتی شرکت‌های برق منطقه‌ای باشد که زمین و اتصال شبکه‌ی برق در اختیار دارند. اگر می‌خواهید با نحوه‌ی نوشتن پرسش و دستور مؤثر برای ابزارهایی مثل کلود و ChatGPT بیشتر آشنا شوید، سری آموزش‌های آموزش ChatGPT در سایت ما را از دست ندهید؛ و برای مرور جدیدترین خبرهای این حوزه، صفحه‌ی اخبار هوش مصنوعی همیشه به‌روز است.
پرسش‌های متداول
آیا انتروپیک به‌طور رسمی این قرارداد را تأیید کرده است؟
خیر؛ تا لحظه‌ی انتشار این مقاله، هیچ‌کدام از دو شرکت به‌صورت رسمی و با ذکر نام یکدیگر این معامله را تأیید نکرده‌اند. خبر اولیه از گزارش بلومبرگ منتشر شد و منابع نزدیک به این معامله، انتروپیک را به‌عنوان طرف قرارداد معرفی کردند.
چرا این قرارداد این‌قدر روی سهام رایوت اثر گذاشت؟
چون بازار، حضور یک مستأجر بزرگ و معتبر از میان آزمایشگاه‌های پیشرو هوش مصنوعی را نشانه‌ی تثبیت مدل کسب‌وکار جدید رایوت در حوزه‌ی زیرساخت هوش مصنوعی می‌داند؛ همین موضوع باعث جهش ۲۵ درصدی سهام در معاملات پس از بازار شد.
این قرارداد چه زمانی به‌طور کامل اجرایی می‌شود؟
طبق برنامه‌ریزی اعلام‌شده، بخش نخست با ظرفیت ۹۶ مگاوات تا دسامبر ۲۰۲۷ آماده می‌شود و باقی ظرفیت هم تا ژوئن ۲۰۲۸ به‌طور کامل راه‌اندازی خواهد شد.
آیا شرکت‌های دیگر هم مسیر مشابهی را دنبال می‌کنند؟
بله؛ چند ماینر بزرگ بیت‌کوین دیگر هم به‌تدریج بخشی از زیرساخت برق و زمین خود را برای مشتریان هوش مصنوعی و محاسبات با کارایی بالا اختصاص می‌دهند، روندی که با رشد تقاضا برای محاسبات هوش مصنوعی، احتمالاً گسترده‌تر هم خواهد شد.
نسخهٔ فوری این مطلب در تلگرام: اینجا بخوانید
