مرداد
اخبار
ربات ۵۰۰ کیلویی یونیتری؛ مکای سوارشدنی که تغییر شکل میدهد
تصور کنید یک ربات دو پای غولپیکر به بلندی یک ساختمان یکطبقه که میتوانید داخلش بنشینید و آن را برانید، و در چند ثانیه از حالت انساننما به چهارپا تغییر شکل دهد. این دیگر صحنهای از فیلم علمی-تخیلی نیست. شرکت چینی یونیتری از مکایی به نام جیدی۰۱ رونمایی کرده که به گفتهی خودش نخستین مکای سوارشدنی و تغییرشکلدهندهی تولید انبوه جهان است. اما داستان اصلی این شرکت جای دیگری است: فروش و سود.
لیست مطالب
۱) جیدی۰۱ دقیقاً چه چیزی است؟
جیدی۰۱ در دستهای قرار میگیرد که در فرهنگ ژاپنی به آن مکا میگویند: ماشینی بزرگ که انسان داخل آن مینشیند و هدایتش میکند. تفاوت این محصول با نمونههای نمایشی قبلی، ادعای تولید انبوه است.
مشخصات اعلامشده شامل بلندی ۲.۸ متر و وزن حدود ۵۰۰ کیلوگرم با احتساب خلبان است. قیمت رسمی ۳.۹ میلیون یوان اعلام شده که بسته به نرخ تبدیل، رسانههای مختلف آن را بین حدود ۵۴۰ تا ۶۵۰ هزار دلار گزارش کردهاند.
قابلیت شاخص آن، تغییر شکل میان دو حالت است: راهرفتن روی دو پا مانند یک انساننما، و جابهجایی روی چهار نقطهی تکیه مانند یک چهارپا. این جابهجایی طبق اعلام شرکت در چند ثانیه انجام میشود و در ویدیوی معرفی، نمایشهایی از قدرت بدنی ربات هم دیده میشود.
۲) پشت صحنهی حسگرها
برای اینکه چنین جرمی روی دو پا تعادل خود را حفظ کند، حلقهی کنترل باید بسیار سریع باشد. جیدی۰۱ طبق گزارشها از ترکیبی از لیدار، دوربینهای عمق، واحد اندازهگیری اینرسی و حسگرهای فشار برای درک محیط و وضعیت بدن خود استفاده میکند.
واحد اندازهگیری اینرسی مثل سامانهی تعادل گوش داخلی عمل میکند و شتاب و چرخش را میسنجد. حسگرهای فشار در نقاط تماس، وزن را اندازه میگیرند و به کنترلکننده میگویند مرکز ثقل کجاست. لیدار و دوربینهای عمق هم نقشهی سهبعدی محیط را میسازند.
جالب اینجاست که این معماری پرحسگر، در نقطهی مقابل رویکردی قرار میگیرد که برخی شرکتها با تکیه بر دوربین تنها دنبال میکنند. هر دو مسیر مزیتها و هزینههای خود را دارند.
۳) خبر مهمتر؛ عرضهی اولیهی سهام
رونمایی از یک مکای غولپیکر بازتاب رسانهای بزرگی دارد، اما رویداد مالی مهمتری در پسزمینه در جریان است. یونیتری در مارس ۲۰۲۶ برای عرضهی اولیهی سهام در بورس شانگهای پرونده تشکیل داد.
ارقام این پرونده بر اساس گزارشها چنین است:
- ارزشگذاری هدف: حدود ۷ میلیارد دلار.
- سرمایهی مورد نظر برای جذب: حدود ۶۱۰ میلیون دلار معادل ۴.۲ میلیارد یوان.
- سرمایهگذاران پیشین: علیبابا، تنسنت، چاینا موبایل، انت گروپ و چند صندوق سرمایهگذاری بزرگ.
ترکیب این سرمایهگذاران نشان میدهد رباتیک در چین دیگر یک حوزهی حاشیهای نیست. همان بازیگرانی که در نرمافزار و اینترنت سرمایهگذاری کردهاند، حالا روی سختافزار متحرک شرط بستهاند. برای درک بهتر این چرخش سرمایه، بخش اخبار هوش مصنوعی پروندههای مشابه را دنبال میکند.
۴) عددهایی که مکا را تحتالشعاع قرار میدهند
اگر بخواهیم یک عدد از این خبر را به خاطر بسپاریم، احتمالاً قیمت ربات نیست. یونیتری در سال ۲۰۲۵ بیش از ۵۵۰۰ ربات انساننما تحویل داد؛ رقمی که طبق گزارشها از هر سازندهی دیگری، از جمله تسلا، بیشتر است.
درآمد شرکت در همان سال به حدود ۲۳۵ میلیون دلار معادل ۱.۷۱ میلیارد یوان رسید که رشدی حدود ۳۳۵ درصدی نسبت به سال پیش از آن است. شرکت همچنین طبق گزارشها از سال ۲۰۲۰ هر سال سودده بوده است.
این نکتهی آخر در صنعت رباتیک استثناست. بیشتر شرکتهای این حوزه سالها با زیان عملیاتی کار میکنند و به سرمایهی بیرونی وابستهاند. سودده بودن مستمر یعنی مدل کسبوکار یونیتری روی محصولات ارزانتر و پرتیراژ بنا شده، نه صرفاً روی نمایشهای تحقیقاتی.
۵) چرا سهم بازار چهارپاها اهمیت دارد؟
یونیتری طبق گزارشها حدود ۷۰ درصد بازار جهانی رباتهای چهارپا را در اختیار دارد. این رباتها که اغلب به «سگ رباتیک» شناخته میشوند، در بازرسی صنعتی، امنیت، نقشهبرداری و آموزش کاربرد دارند.
سلطه بر این بازار دو مزیت راهبردی ایجاد میکند. نخست جریان درآمدی پایدار که هزینهی تحقیق و توسعهی پروژههای بلندپروازانهتر را تأمین میکند. دوم، انباشت داده و تجربهی مهندسی در حرکت روی زمین ناهموار که مستقیماً به رباتهای انساننما منتقل میشود.
به بیان دیگر، مکای غولپیکر ویترین است و چهارپاها موتور اقتصادی. این الگو در صنعت خودرو هم سابقه دارد؛ خودروی مفهومی توجه میسازد و مدل پرفروش پول میسازد.
۶) رقابت جهانی؛ چین در برابر آمریکا
در حوزهی ربات انساننما، رقابت میان شرکتهای چینی و آمریکایی وارد مرحلهی تازهای شده است. شرکتهای چینی معمولاً بر قیمت پایینتر و حجم تولید بالاتر تمرکز میکنند، در حالی که رقبای آمریکایی بیشتر روی تواناییهای نرمافزاری و یکپارچگی با مدلهای زبانی سرمایهگذاری کردهاند.
این تفاوت رویکرد پیامد سیاستی هم دارد. نگرانیهای امنیتی دربارهی حسگرها و اتصال شبکهای رباتهای ساخت چین در بازارهای غربی مطرح شده و بعضی محدودیتهای نظارتی را در پی داشته است.
برای فهم اینکه چرا این رقابت فراتر از یک مسابقهی فنی است و به اقتصاد و صنعت گره خورده، مرور جایگاه هوش مصنوعی در کسبوکار زمینهی مفیدی میدهد.
۷) آیا چنین رباتی کاربرد واقعی دارد؟
پرسش منصفانه این است: یک مکای ۵۰۰ کیلویی به چه درد میخورد؟ پاسخ صادقانه این است که در وضعیت فعلی، کاربرد اصلی آن نمایشی، سرگرمی و تحقیقاتی است.
با این حال، پلتفرمهای بزرگ و پرقدرت در بلندمدت میتوانند در محیطهای خطرناک مانند امدادرسانی پس از زلزله، عملیات صنعتی سنگین یا محیطهای آلوده کاربرد پیدا کنند؛ جایی که حضور مستقیم انسان پرخطر است اما نیاز به قضاوت انسانی هم وجود دارد.
مسیر رسیدن به این کاربردها اما طولانی است و به پیشرفتهای جدی در پایداری، عمر باتری و ایمنی نیاز دارد. فاصلهی میان نمایش تأثیرگذار و کاربرد قابل اتکا، همان چیزی است که در بررسی ظرفیتها و محدودیتهای واقعی هوش مصنوعی به آن پرداخته شده است.
۸) چه چیزی هنوز روشن نیست؟
چند نکته در گزارشهای منتشرشده مبهم مانده است. سرعت حرکت، ظرفیت بار و مدت کارکرد با یک بار شارژ بهصورت عمومی اعلام نشدهاند. اینها دقیقاً همان مشخصاتی هستند که کاربرد عملی یک ربات را تعیین میکنند.
همچنین باید توجه داشت که «تولید انبوه» در این دسته از محصولات با تعریف معمول آن در صنعت خودرو تفاوت دارد. با قیمتی نزدیک به یک خانه، حجم فروش این محصول طبیعتاً محدود خواهد بود.
در نهایت، ارقام مالی اعلامشده در پروندهی عرضهی اولیه توسط نهاد ناظر بررسی میشود و جزئیات بیشتری از وضعیت واقعی شرکت را آشکار خواهد کرد.
۹) این خبر برای علاقهمندان فناوری چه پیامی دارد؟
پیش از هر چیز باید میان نمایش تأثیرگذار و توان مهندسی واقعی تفاوت گذاشت؛ همان تمایزی که در نگاهی به توهم توسعهدهندهی تنها بررسی شده است.
پیام اصلی این است که هوش مصنوعی از صفحهی نمایش بیرون آمده و وارد جهان فیزیکی شده است. مدلهایی که تا دیروز فقط متن و تصویر تولید میکردند، حالا کنترل مفاصل و تعادل اجسام سنگین را بر عهده میگیرند.
برای کسانی که میخواهند این حوزه را دنبال کنند، شناخت مفاهیم پایهی هوش مصنوعی نقطهی شروع خوبی است؛ آشنایی با اوپنایآی و مسیر این صنعت و آموزشهای کاربردی چتجیپیتی میتوانند این مسیر را هموارتر کنند.
پرسشهای پرتکرار دربارهی ربات جیدی۰۱ یونیتری
قیمت ربات جیدی۰۱ چقدر است؟
قیمت رسمی ۳.۹ میلیون یوان اعلام شده که بسته به نرخ تبدیل، رسانههای مختلف آن را بین حدود ۵۴۰ تا ۶۵۰ هزار دلار گزارش کردهاند.
این ربات واقعاً سوارشدنی است؟
بله، بر اساس اعلام شرکت جیدی۰۱ بهصورت مکای سوارشدنی طراحی شده و وزن حدود ۵۰۰ کیلوگرم آن با احتساب حضور خلبان محاسبه شده است.
تغییر شکل آن چطور کار میکند؟
ربات میان حالت دوپا و چهارپا جابهجا میشود و طبق اعلام شرکت این تغییر در چند ثانیه انجام میگیرد. جزئیات فنی سازوکار آن بهصورت کامل منتشر نشده است.
یونیتری چه زمانی وارد بورس میشود؟
شرکت در مارس ۲۰۲۶ پروندهی عرضهی اولیه را در بورس شانگهای تشکیل داده است. زمان دقیق آغاز معاملات به روند تأییدهای نظارتی بستگی دارد.
آیا یونیتری واقعاً بیشتر از تسلا ربات فروخته است؟
طبق گزارشها، یونیتری در سال ۲۰۲۵ بیش از ۵۵۰۰ ربات انساننما تحویل داد که از هر سازندهی دیگری بیشتر بوده است؛ در همان بازه، ربات انساننمای تسلا هنوز در مرحلهی تحقیق و توسعه اعلام شده بود.
