آبان
اخبار
ردیت: حالت هوش مصنوعی گوگل ترافیک نمی‌آورد؛ افت بیش از یک میلیون ارجاع در هفته
مدیرعامل ردیت می‌گوید حالت هوش مصنوعی گوگل «ترافیک نمی‌آورد». گزارش فصل سوم این شبکه نشان می‌دهد در ماه اکتبر هر هفته بیش از یک میلیون ارجاع جستجو از دست رفته و شرکت برای نجات خود، به‌سمت تجربه‌ی «فقط با ورود به حساب» می‌رود.
شبکه‌ی اجتماعی ردیت سال‌ها یکی از بزرگ‌ترین برنده‌های جستجوی گوگل بود. هر کسی که دنبال تجربه‌ی واقعی کاربران درباره‌ی یک محصول یا مشکل فنی می‌گشت، به عبارت جستجوی خود کلمه‌ی «reddit» را اضافه می‌کرد. حالا همین رابطه‌ی طلایی با ورود هوش مصنوعی به صفحه‌ی نتایج گوگل در حال تغییر است و گزارش تازه‌ی ردیت، یکی از روشن‌ترین شواهد عددی این تغییر را روی میز گذاشته است.
لیست مطالب
۱. ردیت دقیقاً چه گفت؟
در نامه‌ی سهامداران فصل سوم، ردیت اعلام کرد ترافیک ارجاعی از موتورهای جستجو «به‌شکل معناداری» کم شده و شتاب این کاهش در اواخر فصل بیشتر شده است. طبق گزارش‌ها، در ماه اکتبر میانگین ارجاع‌های جستجو به این پلتفرم هر هفته بیش از یک میلیون عدد پایین آمده است. شرکت عدد پایه‌ی ارجاع هفتگی را منتشر نکرده و سهم هر موتور جستجو را هم جداگانه نگفته است، بنابراین اندازه‌ی دقیق ضربه را فقط از روی ترکیب چند شاخص می‌شود حدس زد.
بیشترین آسیب به کاربران بدون ورود به حساب و ترافیک وب رسیده و بخشی از اثر آن به کاربران واردشده و اپلیکیشن هم سرایت کرده است. استیو هافمن، مدیرعامل ردیت، در جمع‌بندی خود گفته تقاضا برای ردیت تغییر نکرده، اما «حالت هوش مصنوعی ترافیک نمی‌آورد؛ نه برای ردیت و تا جایی که می‌داند نه برای هیچ‌کس دیگر».
۲. اعداد فصل سوم: رشد درآمد، افت کاربر آمریکایی
تصویر مالی ردیت دوگانه است. درآمد فصل سوم حدود ۵۳ درصد نسبت به سال قبل رشد کرد و به ۸۹۵ میلیون دلار رسید؛ درآمد تبلیغات هم حدود ۵۴ درصد بالا رفت و به ۸۴۷ میلیون دلار رسید. حاشیه‌ی سود تعدیل‌شده‌ی EBITDA نیز نزدیک ۴۵ درصد اعلام شد. تا اینجا همه‌چیز خوب به نظر می‌رسد.
اما در سمت کاربران، داستان فرق می‌کند. شمار کاربران فعال روزانه‌ی یکتا (DAUq) در سطح جهانی از فصل دوم تا سوم روی ۱۳۰٫۳ میلیون ثابت ماند، ولی در آمریکا از ۵۳٫۲ میلیون به ۵۰٫۷ میلیون سقوط کرد. کاربران خارج از آمریکا در مقابل، حدود ۲۴ درصد نسبت به سال قبل رشد داشتند. به بیان ساده، بازار آمریکا که سودآورترین بخش است، همان جایی است که گوگل AI Mode را پررنگ‌تر کرده و حالا بیشترین ریزش را دارد.
۳. هشدار فصل چهارم: افت «دو رقمی پایین»
مهم‌ترین جمله‌ی نامه شاید این بود: اگر نرخ فعلی کاهش ارجاع ادامه پیدا کند، کل کاربران فعال روزانه در فصل چهارم می‌تواند به اندازه‌ی یک «درصد دو رقمی پایین» از پایه‌ی ۱۳۰ میلیونی کم شود. ردیت برای همین فصل، درآمدی بین یک تا ۱٫۰۳ میلیارد دلار را پیش‌بینی کرده است که رشدی حدود ۳۸ تا ۴۲ درصدی را نشان می‌دهد.
بازار واکنش تندی نشان داد. بر اساس گزارش‌ها، سهام ردیت که در بسته شدن معاملات ۲۹ اکتبر حدود ۱۲۹٫۶۰ دلار بود، در معاملات پس از ساعت بازار تا حدود ۱۰۶٫۵۰ دلار پایین آمد؛ یعنی افتی نزدیک به ۱۸ درصد و پایین‌تر از کف ۵۲ هفته‌ی گذشته.
۴. چرا AI Mode ترافیک نمی‌آورد؟
منطق ماجرا ساده است. وقتی گوگل خلاصه‌ای کامل از پاسخ را همان بالای صفحه می‌نویسد، کاربر دیگر دلیلی برای کلیک روی لینک‌های پایین‌تر ندارد. هافمن می‌گوید AI Overviews و AI Mode نتایج دیگر را پایین‌تر می‌برند و همین بزرگ‌ترین عامل افت است. عامل دوم از نگاه ردیت، رتبه‌ی پایین‌تر محتوای ترجمه‌شده‌ی ماشینی در بازارهای خارج از آمریکاست، هرچند ردیت سهم هر عامل را مشخص نکرده است.
پژوهش‌های مستقل هم همین جهت را نشان می‌دهند، اگرچه مخصوص ردیت نیستند. مطالعه‌ای از Ahrefs افت حدود ۵۸ درصدی نرخ کلیک نتیجه‌ی رتبه‌ی اول را گزارش کرده، یک مطالعه‌ی تصادفی‌سازی‌شده کاهش حدود ۴۰ درصدی کلیک‌های خروجی ارگانیک را دیده و Chartbeat می‌گوید سهم جستجو از بازدید صفحات ناشران آمریکای شمالی از ۲۱ درصد به ۱۲ درصد رسیده است. گوگل در ماه اوت به The Verge گفته بود ردیت هیچ امتیاز ویژه‌ای در رتبه‌بندی ندارد، و در گزارش فعلی هم توضیحی از طرف گوگل ثبت نشده است.
۵. راه‌حل ردیت: معامله‌ی «دسترسی» با «تعامل»
ردیت قصد دارد در فصل چهارم تجربه‌ی «فقط با ورود به حساب» را در چند بازار منتخب خارج از آمریکا آزمایش کند. این بازارها هنوز نام‌برده نشده‌اند. هافمن می‌گوید این آزمایش نشان می‌دهد بازدیدکننده‌ها، از جمله مراجعه‌کنندگان از جستجو، تا چه حد می‌توانند محتوا را ببینند تا درخواست ورود به آن‌ها نمایش داده شود. او وعده داده نسخه‌ای از ردیت پیش از هر درخواست ورود سخت‌گیرانه در دسترس بماند و لینک‌های اشتراک‌گذاری‌شده همچنان کار کنند.
هافمن با صراحت گفته ردیت «به احتمال زیاد دسترسی را با تعامل عوض می‌کند». دلیلش هم روشن است: بیش از ۸۰ درصد درآمدزایی ردیت از کاربران واردشده و اپلیکیشن می‌آید. همچنین بر اساس گفته‌های مدیران، بخش بزرگ خراشیدن داده (scraping) از طریق دسترسی بدون ورود انجام می‌شود، پس اجباری‌کردن ورود می‌تواند کار رباتی که برای آموزش مدل‌ها محتوا جمع می‌کنند را سخت‌تر کند، هرچند غیرممکن نمی‌کند. حدود ۱۳ درصد از کاربران واجد شرایط موبایل‌وب هم اکنون پیام تبدیل به اپلیکیشن را می‌بینند، عددی که احتمالاً رشد می‌کند.
۶. قراردادهای داده با گوگل و OpenAI چه می‌شود؟
ماجرا یک لایه‌ی دیگر هم دارد. گفته می‌شود قرارداد ردیت با گوگل برای دسترسی به داده حدود ۶۰ میلیون دلار در سال ارزش دارد و همکاری با OpenAI از مه ۲۰۲۴ شروع شده است. هافمن گفته مذاکرات با هر دو در جریان است و خبر تازه‌ای وجود ندارد، و حتی «نبستن قرارداد» هم یکی از نتایج ممکن است. ضمناً دسترسی به API عمومی داده‌ها در مارس ۲۰۲۷ بسته می‌شود؛ موضوعی که در مقاله‌ی «چرا ردیت API عمومی و فید RSS را می‌بندد» هم درباره‌اش نوشته‌ایم.
تناقض اینجاست که گوگل طبق گفته‌ی هافمن همچنان ردیت را «مثل همیشه» می‌خزد، اما ترافیکی برنمی‌گرداند. به عبارتی، محتوای ردیت خوراک پاسخ‌های هوش مصنوعی می‌شود و کاربر از همان‌جا راضی برمی‌گردد. این همان مسئله‌ای است که ناشران در همه‌ی دنیا با آن درگیرند.
۷. وضعیت گوگل: رشد ادامه دارد، ولی کند شده
از زاویه‌ی گوگل، درآمد «جستجو و سایر» آلفابت در فصل سوم حدود ۱۲ درصد رشد کرد و به ۶۳٫۳۵ میلیارد دلار رسید. با این حال رشد در حال کند شدن است و مدیر ارشد کسبوکار گوگل رشد سریع پرسش‌ها در AI Mode را از دلایل آهسته‌تر شدن رشد تبلیغات دانسته است. یعنی هوش مصنوعی هم رفتار کاربر را تغییر می‌دهد و هم هنوز درآمد تبلیغاتی خودش را کامل پیدا نکرده است. این موضوع در تحلیل‌هایی که درباره‌ی توان و محدودیت‌های واقعی هوش مصنوعی نوشته‌ایم هم دیده می‌شود: تکنولوژی سریع جلو می‌رود، اما مدل کسبوکار پشت آن هنوز در حال شکل‌گیری است.
مدیر عملیات ردیت، جن وانگ، هم گفته شرکت نسبت به بهینه‌سازی برای موتورهای مولد (GEO) «خیلی بدبین» است و این رویکرد فعلاً بخشی از همکاری با تبلیغ‌دهندگان نیست. این یعنی ردیت ترجیح می‌دهد به‌جای دنبال کردن قوانین جدید بازی جستجو، مستقیماً کاربر را وارد اکوسیستم خودش کند.
۸. این خبر برای ما و کسبوکارهای ایرانی یعنی چه؟
اگر سایت، وبلاگ یا فروشگاه اینترنتی دارید، درس ردیت ساده است: وابستگی کامل به یک کانال ورودی خطرناک است. رتبه‌ی خوب در گوگل دیگر تضمین‌کننده‌ی کلیک نیست، چون پاسخ پیش از کلیک به کاربر داده می‌شود. چند اقدام عملی می‌تواند ریسک را کم کند:
- ساختن مخاطب مستقیم از طریق کانال تلگرام، خبرنامه و اپلیکیشن، پیش از آن‌که ترافیک جستجو کم شود.
- تولید محتوایی که فقط خلاصه‌اش کافی نیست؛ مثل ابزار، تجربه‌ی دست‌اول، داده‌ی اختصاصی و راهنمای گام‌به‌گام.
- پیگیری هفتگی نرخ کلیک و ارجاع‌ها در ابزارهایی مانند Search Console به‌جای نگاه کردن فقط به رتبه.
- تقویت لینک‌سازی داخلی و ساختار موضوعی تا خواننده بعد از ورود، چند صفحه بماند.
برای مرور بیشتر، مطالب اخبار هوش مصنوعی، راهنمای اهمیت هوش مصنوعی در کسبوکار و معرفی OpenAI را ببینید. اگر می‌خواهید بهتر با مدل‌ها کار کنید، آموزش نوشتن پرامپت برای مبتدیان و بخش آموزش‌های ChatGPT هم کمک می‌کند.
۹. نکته‌ی احتیاط: چه چیزی هنوز معلوم نیست؟
باید منصف بود. ردیت سهم هر عامل را از افت ترافیک منتشر نکرده و عدد پایه‌ی ارجاع هفتگی هم در دسترس نیست. گزارش‌ها شمار دقیق کاربران بدون ورود و واردشده را یکسان ننوشته‌اند و بعضی ارقام ثانویه ممکن است با نامه‌ی اصلی اندکی فرق کنند. همچنین ادعای «ترافیک نمی‌آورد» گفته‌ی مدیرعامل است و گوگل در گزارش‌های دردسترس واکنشی ثبت نکرده. تحلیل مستقل‌تر باید منتظر داده‌های ماه‌های بعد بماند. در عین حال، جهت کلی با پژوهش‌های دیگر هم‌خوان است: خلاصه‌های هوش مصنوعی کلیک را کم می‌کنند.
از طرف دیگر مقایسه‌ی ابزارهای مختلف هوش مصنوعی هم در این میان مهم شده است. اگر به رقابت مدل‌ها علاقه دارید، مقاله‌ی نبرد ChatGPT و DeepSeek و تحلیل توهم هوش مصنوعی؛ توسعه‌دهنده‌ی تنها در برابر مهندس واقعی نگاه واقع‌بینانه‌تری به قابلیت‌ها می‌دهند.
پرسش‌های متداول
آیا حالت هوش مصنوعی گوگل واقعاً ترافیک ردیت را کم کرده است؟
مدیرعامل ردیت این را مهم‌ترین عامل می‌داند، اما شرکت سهم دقیق هر عامل را منتشر نکرده است. شواهد مستقل درباره‌ی افت نرخ کلیک در حضور خلاصه‌های هوش مصنوعی هم وجود دارد، ولی مخصوص ردیت نیست.
تجربه‌ی فقط-کاربر-واردشده در ردیت چیست؟
آزمایشی است که از فصل چهارم در چند بازار خارج از آمریکا شروع می‌شود و بررسی می‌کند بازدیدکننده‌ها پیش از دیدن درخواست ورود چه مقدار محتوا ببینند. لینک‌های اشتراک‌گذاری‌شده طبق وعده کار می‌کنند.
چرا ردیت ورود به حساب را مهم می‌داند؟
چون بیش از ۸۰ درصد درآمدزایی آن از کاربران واردشده و اپلیکیشن است و اجباری‌کردن ورود می‌تواند خراشیدن داده توسط ربات‌ها را هم سخت‌تر کند.
آیا قرارداد داده‌ی ردیت با گوگل و OpenAI لغو شده؟
خیر. هافمن گفته مذاکرات ادامه دارد، خبر تازه‌ای نیست و حتی نبستن قرارداد جدید هم یکی از نتایج ممکن است.
سایت‌های ایرانی چه درسی بگیرند؟
مخاطب مستقیم بسازند، محتوای ارزشمندتر از خلاصه تولید کنند و فقط روی رتبه‌ی گوگل حساب نکنند.
نسخهٔ فوری این مطلب در تلگرام: اینجا بخوانید
