مهر
اخبار
اوراکل و اوپن‌ای‌آی؛ وقتی هوش مصنوعی مستقیم از نیروگاه اتمی برق می‌گیرد
اوراکل قرار است بین ده تا بیست درصد از برق نیروگاه اتمی پوینت‌بیچ در ویسکانسین را مستقیماً برای دیتاسنتر مشترکش با OpenAI بخرد؛ توافقی که نشان می‌دهد غول‌های فناوری حالا به‌جای شبکه برق عمومی، سراغ راکتورهای هسته‌ای رفته‌اند.
لیست مطالب
۱. خلاصه توافق؛ اوراکل چه چیزی از وی‌انرجیز خریده است
روز جمعه، دوم اکتبر ۲۰۲۶، شرکت برق‌رسانی وی‌انرجیز در ویسکانسین اعلام کرد پیشنهادی را بررسی می‌کند که به اوراکل اجازه می‌دهد بین ده تا بیست درصد از کل برق تولیدی نیروگاه اتمی پوینت‌بیچ را مستقیماً بخرد. این برق قرار است انرژی لازم برای یک کمپین دیتاسنتر تازه در شهر پورت واشینگتن، در شهرستان اوزاکی ویسکانسین، را تأمین کند. طبق گزارش‌ها، سخنگوی وی‌انرجیز، برندن کانوی، گفته این سازوکار می‌تواند هزینه سوخت سایر مشتریان شرکت را طی پنج سال آینده تا سیصد میلیون دلار کاهش دهد، چون بخشی از هزینه‌های ثابت نیروگاه اکنون بین مشتریان بیشتری تقسیم می‌شود. با این حال، این فقط یک پیشنهاد است؛ قرارداد نهایی باید از سوی کمیسیون خدمات عمومی ویسکانسین تأیید شود تا رسمیت پیدا کند.
۲. پروژه فانوس دریایی؛ دیتاسنتر مشترک اوراکل و OpenAI در ویسکانسین چیست
نام غیررسمی این کمپین دیتاسنتری «پروژه فانوس دریایی» (Project Lighthouse) است؛ طرحی که اوراکل آن را با مشارکت شرکت OpenAI در شهر پورت واشینگتن توسعه می‌دهد. جزئیات فنی دقیق این سایت—مثل ظرفیت نهایی به مگاوات یا زمان‌بندی دقیق بهره‌برداری—هنوز به‌طور رسمی منتشر نشده، اما قرارگرفتن آن در کنار نیروگاه پوینت‌بیچ نشان می‌دهد هدف اصلی، دسترسی به برقی پایدار و کم‌نوسان برای آموزش و اجرای مدل‌های هوش مصنوعی است. این همکاری در ادامه مسیر گسترده‌تری قرار دارد که OpenAI پیش‌تر از طریق پروژه استارگیت و همکاری با اوراکل، سافت‌بانک و دیگر شرکا دنبال کرده است؛ برای آشنایی بیشتر با ماهیت این شرکت و نقشش در این مسیر، می‌توانید مقاله اوپن‌ای‌آی چیست را در مرچت‌جی‌پی‌تی بخوانید.
۳. نیروگاه اتمی پوینت‌بیچ؛ از دهه ۱۹۷۰ تا موتور هوش مصنوعی
نیروگاه پوینت‌بیچ، در شهرستان مانیتووک ویسکانسین، تنها نیروگاه اتمی فعال این ایالت است و حدود شصت سال از عمر آن می‌گذرد. این نیروگاه که اکنون در مالکیت شرکت نکست‌ارا انرژی است، دو واحد با ظرفیت مجموع نزدیک به یک گیگاوات دارد. فقط چند هفته پیش از این خبر، در اوت ۲۰۲۶، وی‌انرجیز قرارداد تازه‌ای برای خرید هشتاد و شش درصد از برق این نیروگاه امضا کرده بود؛ توافقی که عمر بهره‌برداری قراردادی واحدها را تا سال‌های ۲۰۵۰ و ۲۰۵۳ تمدید می‌کند (پیش‌تر قراردادهای قبلی در ۲۰۳۰ و ۲۰۳۳ به پایان می‌رسیدند). سهم تازه‌ای که اکنون قرار است به اوراکل اختصاص یابد، درست در همین بازه بزرگ‌تر جای می‌گیرد و نشان می‌دهد نیروگاهی که برای دهه‌ها فقط به شبکه برق عمومی ویسکانسین خدمت می‌کرد، اکنون بخشی از زیرساخت مستقیم هوش مصنوعی شده است.
قیمت سوخت اتمی در مقابل جایگزین‌ها
نکته‌ای که گزارش‌ها به آن اشاره کرده‌اند این است که هزینه سوخت نیروگاه پوینت‌بیچ تقریباً دو برابر هزینه سوخت شرکت خواهرش، «ویسکانسین پابلیک سرویس»، است. این یعنی ادعای صرفه‌جویی سیصد میلیون‌دلاری وی‌انرجیز، به‌سادگی از «ارزان‌تر بودن سوخت اتمی» ناشی نمی‌شود، بلکه از این منطق می‌آید که با ورود یک مشتری بزرگ و پایدار مثل اوراکل، هزینه‌های ثابت و زیرساختی نیروگاه بین حجم بیشتری از مصرف تقسیم می‌شود و سهم هر واحد مصرفی کاهش می‌یابد.
۴. ادعای صرفه‌جویی سیصد میلیون‌دلاری؛ واقعیت یا بازاریابی
گروه‌های حامی مصرف‌کنندگان، از جمله «اتحادیه خدمات شهروندان» ویسکانسین، نسبت به این رقم محتاط هستند. به گفته تام کانتنت، از چهره‌های شناخته‌شده این اتحادیه در پرونده‌های مرتبط با پوینت‌بیچ، جزئیات مالی دقیق قرارداد تازه هنوز منتشر نشده و هزینه‌های قرارداد فعلی نیروگاه هم در سال‌های گذشته افزایش قابل‌توجهی داشته است. به بیان دیگر، عدد سیصد میلیون دلار در این مرحله بیشتر یک برآورد از سوی خود شرکت برق است تا رقمی که زیر ذره‌بین یک نهاد مستقل تأیید شده باشد؛ همین موضوع یکی از دلایلی است که کمیسیون خدمات عمومی ویسکانسین باید پیش از هر تصمیمی، صورت کامل هزینه‌ها و منافع را بررسی کند.
۵. اوپن‌ای‌آی، اوراکل و سایه پروژه استارگیت
این اولین‌بار نیست که نام اوراکل و OpenAI در کنار یک پروژه زیرساختی بزرگ دیده می‌شود. مرچت‌جی‌پی‌تی پیش‌تر درباره تنش‌های حقوقی پروژه استارگیت در نیومکزیکو، که اوراکل در آن اخطار حقوقی صادر کرده بود، گزارش داده است؛ نشانه‌ای از این‌که مسیر گسترش دیتاسنترهای غول‌پیکر OpenAI همیشه بی‌دردسر نبوده. پروژه فانوس دریایی در ویسکانسین، از نظر مکان و شریک تأمین‌کننده انرژی، کاملاً مستقل از آن پرونده نیومکزیکویی است، اما از همان الگوی کلی پیروی می‌کند: OpenAI برای تأمین قدرت پردازشی مدل‌های آینده‌اش—از جمله نسل‌های بعدی خانواده ChatGPT—به شرکای زیرساختی بزرگ مثل اوراکل و منابع انرژی غیرمتعارف مثل نیروگاه‌های اتمی نیاز دارد. کسانی که می‌خواهند بدانند این حجم از سرمایه‌گذاری در زیرساخت چه تأثیری بر کسب‌وکارها و بازار کار خواهد داشت، می‌توانند مقاله اهمیت هوش مصنوعی در کسب‌وکار را هم در مرچت‌جی‌پی‌تی بخوانند.
۶. چرا غول‌های فناوری یک‌باره عاشق انرژی اتمی شده‌اند
اوراکل و OpenAI اولین شرکت‌های فناوری نیستند که مستقیم به نیروگاه‌های هسته‌ای رو می‌آورند. در سال‌های اخیر، مایکروسافت قراردادی برای احیای یک واحد نیروگاه تری‌مایل‌آیلند (که بعداً «مرکز انرژی پاک کرین» نام گرفت) امضا کرد، آمازون در نیروگاه ساسکوهانا سرمایه‌گذاری کرد و همکاری‌هایی با توسعه‌دهندگان رآکتورهای کوچک مدولار آغاز کرد، و گوگل نیز قراردادهایی برای تأمین برق از رآکتورهای کوچک آینده بسته است. دلیل این هجوم ساده است: دیتاسنترهای آموزش و اجرای مدل‌های بزرگ هوش مصنوعی به برقی نیاز دارند که هم حجیم باشد، هم بدون نوسان، و هم تا حد امکان بدون کربن—سه ویژگی‌ای که شبکه برق عمومی به‌تنهایی به‌سختی می‌تواند تضمین کند، اما نیروگاه‌های اتمی به‌طور طبیعی دارند. این روند، در عین حال، رقابت بین شرکت‌های بزرگ فناوری برای قفل‌کردن ظرفیت تولید محدود نیروگاه‌های موجود را هم تندتر کرده است.
۷. رشد چهل‌درصدی تقاضای برق ویسکانسین و نیروگاه گازی تازه
بر اساس برآوردهای صنعتی، تقاضای برق ویسکانسین تا سال ۲۰۳۲ می‌تواند بیش از چهل درصد افزایش یابد؛ رشدی که عمدتاً از ساخت دیتاسنترهای عظیم هوش مصنوعی در این ایالت ناشی می‌شود. وی‌انرجیز هم‌زمان با اعلام توافق اوراکل، درخواست جداگانه‌ای به کمیسیون خدمات عمومی ویسکانسین ارائه کرده تا یک نیروگاه گازی تازه در «مرکز انرژی فاکس» در شهرستان اوتاگامی بسازد. این دو حرکت موازی—خرید برق اتمی برای اوراکل از یک سو و ساخت ظرفیت گازی تازه از سوی دیگر—نشان می‌دهد شرکت‌های برق‌رسانی در سراسر آمریکا برای همگام‌شدن با شتاب بی‌سابقه رشد مصرف برق ناشی از هوش مصنوعی، به هر منبع انرژی موجود متکی شده‌اند، نه فقط انرژی هسته‌ای.
۸. مسیر تأیید؛ کمیسیون خدمات عمومی ویسکانسین چه می‌گوید
در حال حاضر، هیچ‌کدام از این قراردادها—نه سهم اوراکل از پوینت‌بیچ و نه نیروگاه گازی تازه—نهایی نشده‌اند. هر دو باید از فیلتر کمیسیون خدمات عمومی ویسکانسین عبور کنند؛ نهادی که وظیفه دارد از منافع مشترکان عادی برق در برابر هزینه‌های احتمالی ناشی از قراردادهای بزرگ شرکتی محافظت کند. بر اساس گزارش‌ها، درخواست رسمی مربوط به این پرونده‌ها قرار است در پاییز ۲۰۲۶ ثبت شود. تا آن زمان، ارقامی مثل «ده تا بیست درصد» یا «سیصد میلیون دلار» بیشتر نشان‌دهنده نیت طرفین هستند تا اعداد قطعی و نهایی.
۹. این توافق چه معنایی برای آینده هوش مصنوعی و زیرساخت انرژی دارد
اگر این توافق تأیید شود، پروژه فانوس دریایی به یکی دیگر از نمونه‌های روشن تبدیل می‌شود که مرز میان صنعت انرژی و صنعت هوش مصنوعی هر روز کم‌رنگ‌تر می‌شود. برای شرکت‌هایی مثل OpenAI، تضمین برق پایدار دیگر یک جزئیات پشت‌صحنه نیست، بلکه یکی از مهم‌ترین عامل‌های تعیین‌کننده سرعت توسعه مدل‌های بعدی است. برای شهروندان عادی ویسکانسین هم این پرسش باقی می‌ماند که آیا حضور یک مصرف‌کننده عظیم صنعتی مثل اوراکل در کنار نیروگاهی که قرار بود فقط به آن‌ها خدمت کند، در عمل به کاهش قبض‌ها منجر می‌شود یا نه. پاسخ قطعی این پرسش را احتمالاً باید در تصمیم نهایی کمیسیون خدمات عمومی ویسکانسین جست. برای دنبال‌کردن اخبار مشابه درباره زیرساخت و سرمایه‌گذاری‌های بزرگ هوش مصنوعی، صفحه اخبار مرچت‌جی‌پی‌تی به‌روز می‌ماند.
سوالات متداول درباره توافق اوراکل، OpenAI و نیروگاه اتمی پوینت‌بیچ
آیا اوراکل مالک نیروگاه اتمی پوینت‌بیچ می‌شود؟
نه. اوراکل فقط مشترک بخشی از برق تولیدی نیروگاه می‌شود، نه مالک آن. مالکیت نیروگاه همچنان در اختیار شرکت نکست‌ارا انرژی باقی می‌ماند و وی‌انرجیز هم بر اساس قرارداد جداگانه‌ای بخش بزرگی از برق آن را خریداری می‌کند.
پروژه فانوس دریایی دقیقاً چیست؟
نام غیررسمی کمپین دیتاسنتری است که اوراکل با همکاری OpenAI در شهر پورت واشینگتن ویسکانسین می‌سازد؛ هدف آن تأمین قدرت پردازشی برای آموزش و اجرای مدل‌های هوش مصنوعی است.
آیا این توافق قطعی شده است؟
خیر. این یک پیشنهاد است که باید نخست از سوی کمیسیون خدمات عمومی ویسکانسین بررسی و تأیید شود؛ ثبت رسمی درخواست آن قرار است در پاییز ۲۰۲۶ انجام شود.
چرا شرکت‌های هوش مصنوعی به نیروگاه‌های اتمی علاقه‌مند شده‌اند؟
چون دیتاسنترهای هوش مصنوعی به برقی حجیم، پایدار و کم‌نوسان نیاز دارند که نیروگاه‌های اتمی می‌توانند تأمین کنند؛ شرکت‌هایی مثل مایکروسافت، آمازون و گوگل هم پیش از این مسیر مشابهی را دنبال کرده‌اند.
نسخهٔ فوری این مطلب در تلگرام: اینجا بخوانید
