دستهبندی نشده
چرا آنتروپیک برای بنیانگذارانش سهام «فوقرأی» طراحی میکند؟
آنتروپیک با وجود سهم دو درصدی مدیرعامل خود، ساختار سهام دوگانه طراحی میکند تا کنترل شرکت پس از عرضهی عمومی دست بنیانگذاران بماند.
لیست مطالب
۱. عرضهی اولیهای که میتواند رکورد بزند
شرکت هوش مصنوعی Anthropic، سازندهی دستیار Claude، دارد برای یکی از بزرگترین عرضههای اولیهی سهام (IPO) در تاریخ صنعت فناوری آماده میشود. بر اساس گزارش شش سرمایهگذار نزدیک به این پرونده که با فایننشالتایمز گفتوگو کردهاند، آنتروپیک هدفگذاری کرده تا در این عرضه به ارزشگذاری نزدیک به دو تریلیون دلار برسد؛ رقمی که در صورت تحقق، آن را به بزرگترین عرضهی اولیهی تاریخ تبدیل میکند.
پروندهی محرمانهی این عرضه از اول ژوئن روی میز نهادهای ناظر بازار سرمایه است و طبق برآوردهای فعلی، زمان دقیق عرضه احتمالاً اواخر تابستان یا پاییز امسال خواهد بود؛ یعنی زودتر از رقیب اصلیاش OpenAI که هنوز برنامهی رسمی برای ورود به بورس اعلام نکرده است.
اگر این عرضه با همین ارزشگذاری انجام شود، آنتروپیک را از نظر اندازه در کنار بزرگترین عرضههای اولیهی تاریخ بورس آمریکا قرار میدهد و رقابت میان دو غول هوش مصنوعی -آنتروپیک با Claude و OpenAI با ChatGPT- را از میدان فنی و بازار مصرفکننده، به میدان بازار سرمایه هم میکشاند. برای بسیاری از تحلیلگران، همین رقابت زمانبندی نشان میدهد که هر دو شرکت چقدر برای جذب سرمایهی تازه و تثبیت جایگاه خود در برابر رقبا عجله دارند.
۲. سهم دو درصدی؛ چرا داریو آموده نگران کنترل شرکت است
نکتهای که این پرونده را از سایر عرضههای اولیهی بزرگ متمایز میکند، سهم شخصی داریو آموده، مدیرعامل و یکی از هفت بنیانگذار آنتروپیک، است. طی چند دور تأمین مالی رقیقکننده از سال ۲۰۲۱ تاکنون -که در مجموع بیش از ۸۵ میلیارد دلار سرمایه برای شرکت به همراه داشته، از جمله دور سری H به ارزش ۶۵ میلیارد دلار در می ۲۰۲۶ با ارزشگذاری ۹۶۵ میلیارد دلار- سهم آموده به حدود ۲ درصد رسیده است.
این رقم آموده را به یکی از مدیرعاملهای بنیانگذاری تبدیل میکند که با کوچکترین سهم اقتصادی در میان همتایان اخیر خود، شرکتش را وارد بورس میکند. در ساختار سنتی «هر سهم، یک رأی»، چنین سهمی عملاً او را در برابر فشارهای احتمالی سهامداران تازهوارد آسیبپذیر میکرد.
برای درک بهتر مسیر شکلگیری این شرکتها و رقابتی که در پسزمینهی این تحولات جریان دارد، مرور معرفی کامل OpenAI و مسیر تأسیس آن میتواند زمینهی خوبی برای مقایسه با رشد سریع آنتروپیک باشد.
۳. سهام «فوقرأی» چیست و چگونه کار میکند
سهام فوقرأی یا supervoting shares یک کلاس ویژه از سهام است که هر واحد آن، وزن رأی بسیار بیشتری نسبت به سهام عادی عرضهشده به عموم دارد. طبق گزارشها، آنتروپیک در حال ایجاد چنین کلاسی برای آموده و شش همبنیانگذار دیگرش است. نسبت دقیق رأی هنوز در پیشنویس اعلامیهی ثبتی منتشرنشده اعلام نشده، اما هدف کلی روشن است: تضمین اینکه تصمیمهای استراتژیک کلان شرکت، صرفنظر از میزان مالکیت اقتصادی، همچنان در دست بنیانگذاران باقی بماند.
این رویکرد در دنیای فناوری بیسابقه نیست، اما در مقیاس یک عرضهی دو تریلیوندلاری، اهمیت و حساسیت آن چند برابر میشود. سرمایهگذارانی که سهام عادی میخرند عملاً میدانند از ابتدا در تصمیمگیریهای کلیدی شرکت نقش محدودی خواهند داشت.
مدافعان این رویکرد میگویند وقتی شرکتی مثل آنتروپیک ادعا میکند مأموریتش «توسعهی ایمن هوش مصنوعی» است، حفظ کنترل تصمیمگیری در دست کسانی که این مأموریت را از روز اول تعریف کردهاند، منطقیتر از سپردن آن به سهامدارانی است که ممکن است اولویت را روی سود سهماهه بگذارند. منتقدان اما میگویند همین استدلال میتواند دستاویزی برای کاهش شفافیت و پاسخگویی شود، بهخصوص در شرکتی که مستقیماً روی فناوریای کار میکند که پیامدهای اجتماعی گسترده دارد.
۴. هفت بنیانگذار، یک قدرت مشترک
آنتروپیک را در سال ۲۰۲۱ هفت نفر بنیان گذاشتند؛ از جمله داریو آموده و خواهرش دانیلا آموده که هماکنون رئیس شرکت است. بر اساس گزارشها، این هفت نفر سهم اقتصادی خود را تقریباً بهطور مساوی میان خود تقسیم کردهاند، یعنی هیچکدام بهتنهایی سهم بزرگی در اختیار ندارد. اما سهام فوقرأی این امکان را فراهم میکند که این هفت نفر بهعنوان یک بلوک منسجم عمل کنند و در کنار هم، هنوز قدرت تصمیمگیری غالب را در اختیار داشته باشند؛ حتی اگر بازار عمومی درصد بزرگی از ارزش اقتصادی شرکت را در دست بگیرد.
۵. تراست بلندمدت؛ لایهی دوم محافظت از مأموریت
ماجرا به سهام فوقرأی ختم نمیشود. آنتروپیک از ابتدای تأسیس، نهاد نظارتی مستقلی به نام Long-Term Benefit Trust یا LTBT دارد؛ یک تراست هدفمند ثبتشده در ایالت دلاور که مالک کلاس ویژهای از سهام بدون ارزش اقتصادی (موسوم به Class T) است. این تراست، بدون آنکه سودی از رشد مالی شرکت ببرد، اختیار انتخاب اکثریت اعضای هیئتمدیرهی هفتنفرهی آنتروپیک را در دست دارد.
این تراست هماکنون با سه عضو -نیل بادی شاه، ریچارد فونتین و بن برنانکی، رئیس پیشین بانک مرکزی آمریکا- فعالیت میکند. پیش از این چهار عضو داشت، اما ماریانو-فلورنتینو کوئیار در چهارم اوت از این سمت کنارهگیری کرد تا نخستین مسئول امور جهانی (Chief Global Affairs Officer) تاریخ آنتروپیک شود. به بیان ساده، آنتروپیک اکنون دو لایهی محافظتی موازی دارد: سهام فوقرأی برای بنیانگذاران، و تراست مستقل برای نظارت بر مأموریت بلندمدت شرکت.
این نوع تصمیمگیریهای ساختاری نشان میدهد چقدر مرز میان تبلیغات رسانهای و واقعیت ادارهی یک شرکت هوش مصنوعی میتواند متفاوت باشد؛ موضوعی که در این مطلب دربارهی فاصلهی توسعهدهندهی تنها با مهندسی واقعی هوش مصنوعی هم به شکل دیگری بررسی شده است.
۶. مقایسه با متا، اسپیسایکس و اسنپ
ساختارهای دوگانهی سهام در دنیای فناوری تازگی ندارند. مارک زاکربرگ در متا با وجود مالکیت اقتصادی بسیار محدودتر، نزدیک به ۶۰ درصد قدرت رأی شرکت را در اختیار دارد. ایلان ماسک هم در اسپیسایکس چیزی حدود ۸۵ درصد قدرت رأی را کنترل میکند. اوان اشپیگل، بنیانگذار اسنپ، نیز از الگویی مشابه بهره برده است. آنتروپیک ظاهراً میخواهد از همین نسخهی آزمایششده در سیلیکونولی استفاده کند تا از فشارهای کوتاهمدت سهامداران عمومی در امان بماند و روی برنامههای بلندمدت تمرکز کند.
نکتهی مشترک در همهی این نمونهها این است که بنیانگذاران، پیش از عرضهی عمومی و در دورهای که شرکت هنوز خصوصی است، این ساختارها را در اساسنامه جای میدهند. پس از عرضه، تغییر آنها عملاً نیازمند رأی سهامدارانی است که خودشان اکثریت رأی را ندارند؛ همین موضوع باعث میشود چنین تصمیمهایی تقریباً برگشتناپذیر باشند، مگر آنکه بند «غروب» یا محدودیت زمانی از پیش در ساختار پیشبینی شده باشد.
۷. واکنشها و نگرانی سرمایهگذاران نهادی
همه با این رویکرد موافق نیستند. شورای سرمایهگذاران نهادی (Council of Institutional Investors) بهصراحت با ساختارهای دوکلاسهی سهام که بند «غروب» یا sunset provision هفتساله یا کوتاهتر ندارند مخالف است. نگرانی اصلی این نهادها این است که کنترل نامحدود و بدون تاریخ انقضا برای بنیانگذاران، در بلندمدت پاسخگویی شرکت به سهامداران را کاهش میدهد؛ همان بحثی که سالهاست دربارهی متا و آلفابت هم مطرح است. برای کسانی که میخواهند تصویر واقعیتری از پتانسیل و محدودیتهای کسبوکارهای هوش مصنوعی داشته باشند، این تحلیل دربارهی پتانسیل و محدودیتهای واقعی هوش مصنوعی نگاه جامعی ارائه میدهد.
۸. جدول زمانی عرضه و رقابت با OpenAI
از نظر مالی، آنتروپیک وضعیت قابلتوجهی دارد: نرخ درآمد سالانهی آن تا اواخر ژوئیه از مرز ۶۵ میلیارد دلار عبور کرده و درآمد فصلی به ۱۱.۵ میلیارد دلار رسیده، در حالی که شرکت برای اولین بار به سود عملیاتی تعدیلشدهی مثبت دست یافته است. بانکهای بزرگی مانند مورگان استنلی، گلدمن ساکس و جیپیمورگان برای گرفتن سهمی از این معاملهی میلیارددلاری با یکدیگر رقابت میکنند. آنتروپیک همچنین یک خط اعتباری پیش از عرضه به ارزش بیش از ۱۰ میلیارد دلار ترتیب داده که نسبت به ۲.۵ میلیارد دلار سال گذشته، رشد چشمگیری نشان میدهد.
همین رشد سریع، بخشی از دلیل عجلهی آنتروپیک برای ورود به بورس پیش از رقبایش محسوب میشود؛ رقابتی که اهمیت هوش مصنوعی را برای آیندهی کسبوکارها بیش از پیش روشن میکند. برای نگاهی دقیقتر به این موضوع میتوانید این تحلیل دربارهی اهمیت هوش مصنوعی در کسبوکار را بخوانید. علاقهمندان به رقابت فشردهی مدلهای هوش مصنوعی هم میتوانند مقایسهی ChatGPT و DeepSeek در یک نبرد شطرنجی را دنبال کنند؛ نمونهای از رقابتی که حالا از میدان فنی به میدان بازار سرمایه هم کشیده شده است.
پرسشهای متداول
آیا سهام فوقرأی آنتروپیک به معنای عدم امکان خرید سهام شرکت است؟
خیر. سرمایهگذاران عادی همچنان میتوانند در عرضهی اولیه سهام عادی بخرند، اما این سهام قدرت رأی بسیار کمتری نسبت به کلاس ویژهی بنیانگذاران خواهد داشت.
چرا آنتروپیک چنین ساختاری را انتخاب کرده است؟
هدف اعلامشده حفظ استقلال تصمیمگیری بنیانگذاران و تمرکز بر مأموریت بلندمدت شرکت است، بهجای تسلیم شدن در برابر فشارهای کوتاهمدت بازار سهام پس از عرضهی عمومی.
عرضهی اولیهی آنتروپیک چه زمانی انجام میشود؟
بر اساس گزارشهای موجود، این عرضه احتمالاً اواخر تابستان یا پاییز امسال، پیش از رقیبش OpenAI، انجام خواهد شد؛ هرچند تاریخ دقیق و جزئیات کامل هنوز در پیشنویس محرمانهی ثبتی باقی مانده است.
آیا این تصمیم روی کاربران عادی Claude تأثیری دارد؟
در کوتاهمدت خیر؛ این ساختار به حکمرانی و مالکیت شرکت مربوط است، نه به قیمتگذاری یا دسترسی به محصولات. اما در بلندمدت، ثبات مدیریتی حاصل از این ساختار میتواند روی برنامهریزی محصول و سرمایهگذاری روی ایمنی مدلها اثر بگذارد؛ موضوعی که کاربران و توسعهدهندگانی که با ابزارهای هوش مصنوعی کار میکنند باید دنبال کنند.
نسخهٔ فوری این مطلب در تلگرام: اینجا بخوانید
