مرداد
اخبار
افشای CoSnitch؛ آسیبپذیری خطرناک کوپایلوت مایکروسافت که با یک کلیک اطلاعات شما را میدزدد
پژوهشگران امنیتی زنجیرهای از سه ضعف در دستیار هوش مصنوعی مایکروسافت را افشا کردند که به آن نام CoSnitch دادهاند؛ حفرهای که با تنها یک کلیک، ایمیل و فایلهای شخصی کاربر را به سرقت میبرد.
لیست مطالب
بخش ۱: حفرهای به نام CoSnitch؛ کوپایلوت چطور لو رفت؟
در نیمهی اوت ۲۰۲۶، تیم تحقیقاتی شرکت امنیتی Varonis گزارشی منتشر کرد که در آن از کشف یک زنجیرهی آسیبپذیری در کوپایلوت شخصی مایکروسافت خبر میداد. این محصول که میلیونها کاربر در سراسر جهان روزانه از آن برای نوشتن، جستوجو و مدیریت وظایف خود استفاده میکنند، به دلیل دسترسی گستردهاش به حسابهای ایمیل، تقویم و فضای ذخیرهسازی ابری، یکی از حساسترین نقاط اتصال میان زندگی دیجیتال کاربران و هوش مصنوعی محسوب میشود. طبق ادعای پژوهشگران، یک مهاجم میتوانست تنها با فریب دادن قربانی به کلیک روی یک لینک ظاهراً بیخطر، بهطور کامل محتوای ایمیل، رویدادهای تقویم و فایلهای متصل به حساب او دسترسی پیدا کند؛ بدون آنکه هیچ پنجرهی تاییدی باز شود یا هشداری به کاربر نمایش داده شود.
نام این حفره، CoSnitch، برگرفته از ترکیب واژهی کوپایلوت و اصطلاح «سوتزدن» یا لو دادن اطلاعات است؛ اشارهای طعنهآمیز به اینکه دستیاری که قرار بود از دادههای کاربر محافظت کند، خودش تبدیل به منبع نشت آنها شد. شدت این آسیبپذیری در پایگاه دادهی رسمی آسیبپذیریهای مایکروسافت با شناسهی CVE-2026-24301 و رتبهی بحرانی ثبت شده است. برای آشنایی بیشتر با نحوهی عملکرد دستیارهای هوش مصنوعی و تفاوت آنها با ابزارهای سنتی، میتوانید مقالهی OpenAI چیست را در سایت ما بخوانید.
بخش ۲: سه ضعف امنیتی که دستبهدست هم دادند
آنچه CoSnitch را از یک باگ ساده به یک تهدید جدی تبدیل میکند، شیوهی زنجیرهشدن سه ضعف مجزا در یک حملهی واحد است. نخستین ضعف مربوط به آدرس اینترنتی کوپایلوت است؛ پژوهشگران دریافتند ترکیب پارامتر شناختهشدهی q با یک پارامتر مستندنشده، باعث میشود هر دستوری که مهاجم در آدرس قرار داده، همان لحظهی بارگذاری صفحه و بدون نیاز به هیچ تعامل اضافی از سوی کاربر، اجرا شود. جالب اینکه این دستور حتی اگر قربانی بلافاصله پس از باز شدن صفحه، مرورگر را ببندد، تا پایان اجرا ادامه پیدا میکند.
ضعف دوم به مرحلهی استخراج داده مربوط میشود. دستور مخرب تزریقشده میتواند از قابلیت داخلی کوپایلوت برای دریافت آدرسهای اینترنتی استفاده کند تا اطلاعات بهدستآمده از سرویسهای متصل، مانند متن ایمیلها، عنوانها، فرستنده و گیرنده، یا فهرست رویدادهای تقویم را به صورت کدگذاریشده در یک آدرس بگنجاند و آن را به سرور تحت کنترل مهاجم ارسال کند. از آنجا که این درخواستها از نظر فنی شبیه ترافیک عادی و مجاز به نظر میرسند، تشخیص آنها توسط ابزارهای امنیتی معمول دشوار است. سومین و به گفتهی پژوهشگران، خطرناکترین بخش زنجیره، امکان آلودهسازی حافظهی دائمی دستیار با دستورهای مخرب از طریق خلاصهسازی صفحات وب است که در بخشهای بعدی این مطلب به آن میپردازیم.
چرا این حمله نیازی به سرقت رمز عبور ندارد؟
نکتهی مهمی که این آسیبپذیری را از حملات سنتی فیشینگ متمایز میکند، این است که مهاجم اصلاً نیازی به دسترسی به رمز عبور یا اطلاعات ورود قربانی ندارد. حمله در بستر نشست فعال و تاییدشدهی کاربر اجرا میشود؛ یعنی از مجوزهایی سوءاستفاده میکند که کاربر از قبل و بهصورت قانونی به کوپایلوت داده است. به همین دلیل، این حمله هیچ مجوز تازهای برای دستیار ایجاد نمیکند و از دید سامانههای نظارتی، رفتاری کاملاً عادی به نظر میرسد.
بخش ۳: حملهی «متا-هکینگ»؛ وقتی خود هوش مصنوعی راز خودش را افشا کرد
شاید جالبترین بخش این ماجرا، روشی است که پژوهشگران Varonis برای کشف پارامتر پنهان استفاده کردند. آنها بهجای بررسی مستقیم کد منبع یا مهندسی معکوس برنامه، بارها و بارها از خود کوپایلوت پرسیدند چرا نمیتواند یک دستور خاص را بدون تایید صریح کاربر اجرا کند. دستیار در تلاش برای توضیح منطق داخلی و دلایل امنیتی خود، بهطور ناخواسته به وجود پارامتر autorun=1 و شرایط لازم برای فعالسازی آن اشاره کرد. پژوهشگران با استفاده از همین اطلاعات، توانستند سناریوی حمله را بهطور کامل بازسازی و اثبات کنند.
این تکنیک که در محافل امنیتی به «متا-هکینگ» یا هک از طریق پرسش دربارهی خود سامانه شهرت یافته، نشان میدهد طراحی هوشمندانهی پرسشها میتواند حتی جزئیات فنی و محرمانهی یک سامانهی پیچیده را آشکار کند. اگر میخواهید با اصول نوشتن پرامپتهای دقیق و کاربردی بیشتر آشنا شوید، مطالعهی راهنمای نوشتن پرامپت برای مبتدیان میتواند نقطهی شروع خوبی باشد؛ هرچند به یاد داشته باشید که همین مهارت در دستان اشتباه میتواند برای اهداف مخرب هم به کار گرفته شود.
بخش ۴: از ایمیل تا تقویم؛ چه اطلاعاتی در معرض خطر بود؟
دامنهی اطلاعاتی که میتوانست از طریق این حفره افشا شود، بسیار گسترده است. بر اساس گزارش پژوهشگران، مهاجم میتوانست به متن کامل ایمیلها شامل موضوع، فرستنده، گیرنده و پیوستها دسترسی پیدا کند. همچنین اطلاعات تقویم از جمله عنوان جلسات، زمانبندی، مکان و فهرست شرکتکنندگان در معرض افشا قرار داشت. علاوه بر این، نام فایلها و خلاصهی محتوای اسناد ذخیرهشده در سرویسهای ذخیرهسازی ابری متصل به کوپایلوت، و حتی تاریخچهی گفتوگو و دستورهای ذخیرهشده در حافظهی دستیار نیز میتوانست هدف قرار گیرد.
برای کاربرانی که از دستیارهای هوش مصنوعی برای مدیریت مکاتبات کاری و برنامهریزی حرفهای استفاده میکنند، این سطح از دسترسی میتواند پیامدهای جدی به همراه داشته باشد؛ از افشای اطلاعات تجاری محرمانه گرفته تا سوءاستفاده از دادههای شخصی برای حملات هدفمندتر. اهمیت این موضوع برای کسبوکارها بهویژه از این جهت پررنگ است که اتکای روزافزون سازمانها به ابزارهای هوش مصنوعی، سطح حمله را نیز گستردهتر میکند؛ موضوعی که در اهمیت هوش مصنوعی برای کسبوکارها بیشتر بررسی شده است.
بخش ۵: حافظهی دائمی؛ خطری که با تغییر رمز عبور از بین نمیرود
بخشی از این آسیبپذیری که واکنشهای نگرانکنندهای در میان کارشناسان امنیتی برانگیخته، مربوط به توانایی حمله در آلودهکردن حافظهی بلندمدت کوپایلوت است. طبق توضیح پژوهشگران، وقتی دستیار یک صفحهی وب طراحیشده توسط مهاجم را خلاصه میکند، میتواند دستورهای پنهان درون آن صفحه را بهعنوان بخشی از حافظهی دائمی خود ذخیره کند. این یعنی حتی اگر قربانی متوجه ماجرا شود، رمز عبور خود را تغییر دهد، از تمام دستگاهها خارج شود یا حتی دستگاه جدیدی ثبت کند، دستورهای مخرب همچنان در حافظهی دستیار باقی میمانند و میتوانند در تعاملات بعدی، رفتار کوپایلوت را تحت تاثیر قرار دهند.
این ویژگی، CoSnitch را از یک حملهی یکبارمصرف به یک تهدید پایدار تبدیل میکند. کارشناسان امنیتی هشدار دادهاند که کاربرانی که گمان میکنند با تغییر رمز عبور مشکل را حل کردهاند، ممکن است همچنان قربانی نشت اطلاعات در آینده باشند، مگر آنکه بهطور خاص تاریخچهی حافظهی دستیار خود را نیز پاکسازی کنند. این موضوع یکبار دیگر محدودیتهای فعلی فناوری هوش مصنوعی را در حوزهی امنیت به نمایش میگذارد؛ موضوعی که در پتانسیل و محدودیتهای واقعی هوش مصنوعی با جزئیات بیشتری بررسی شده است.
بخش ۶: چرا مایکروسافت هشت ماه صبر کرد؟ جدول زمانی یک رسوایی
یکی از بحثبرانگیزترین ابعاد این ماجرا، فاصلهی زمانی میان کشف اولیهی حفره و انتشار وصلهی کامل آن است. بر اساس گزارشهای منتشرشده، تیم Varonis این آسیبپذیری را در اواخر دسامبر سال گذشته بهطور رسمی به مایکروسافت گزارش داد. شرکت در واکنش اولیه، در بهمنماه تنها بخش مربوط به اجرای خودکار دستورها را ترمیم کرد، اما دو جزء دیگر زنجیره یعنی مسیر استخراج داده و آلودگی حافظهی دائمی، همچنان فعال باقی ماندند. وصلهی نهایی و کامل این آسیبپذیری سرانجام در هجدهم اوت ۲۰۲۶ منتشر شد؛ یعنی نزدیک به هشت ماه پس از نخستین هشدار پژوهشگران.
این تاخیر طولانی، انتقادهای زیادی را از سوی جامعهی امنیت سایبری به همراه داشته است. بسیاری از کارشناسان معتقدند شرکتهای بزرگ فناوری در رقابت برای عرضهی سریعتر قابلیتهای جدید هوش مصنوعی، گاهی توجه کافی به ارزیابیهای امنیتی پیش از انتشار نمیکنند. مایکروسافت در بیانیهای رسمی اعلام کرده کاربران دیگر نیازی به هیچ اقدام خاصی ندارند و تاکید کرده که نسخهی سازمانی کوپایلوت ۳۶۵ از این آسیبپذیری متاثر نبوده است. با این حال، برخی تحلیلگران با اشاره به برنامهی ادغام آتی محصولات مختلف کوپایلوت زیر یک ساختار مشترک، نسبت به دقت کامل این اطمیناندهی محتاط هستند.
بخش ۷: واکنش مایکروسافت و آنچه کاربران باید بدانند
تیم Varonis در گزارش خود تاکید کرده که تاکنون هیچ شواهدی مبنی بر سوءاستفادهی گسترده از این حفره در دنیای واقعی پیدا نشده است؛ اما با توجه به اینکه جزئیات فنی کامل این آسیبپذیری اکنون بهطور عمومی منتشر شده، احتمال ظهور نمونههای سوءاستفاده در روزهای آینده افزایش مییابد. به همین دلیل، کارشناسان امنیتی چند توصیهی عملی برای کاربران کوپایلوت مطرح کردهاند: نخست، از کلیک روی لینکهای ناشناس یا مشکوک مرتبط با کوپایلوت، حتی اگر از منابع بهظاهر معتبر ارسال شده باشند، خودداری کنید. دوم، فهرست سرویسهای متصل به حساب کوپایلوت خود، از جمله ایمیل و فضای ذخیرهسازی ابری، را بهطور منظم بازبینی و مجوزهای غیرضروری را لغو کنید.
سوم، در صورت مشاهدهی هرگونه رفتار غیرمعمول از دستیار، مانند پاسخهای نامرتبط یا اشاره به اطلاعاتی که قرار نبوده در اختیار آن باشد، تاریخچهی حافظهی دستیار را پاکسازی کنید. چهارم، اطمینان حاصل کنید که آخرین بهروزرسانیهای امنیتی کوپایلوت روی دستگاه یا مرورگر شما اعمال شده است. برای آشنایی گامبهگام با نحوهی استفادهی ایمنتر از دستیارهای هوش مصنوعی، میتوانید سری آموزشهای موجود در بخش آموزش چتجیپیتی را دنبال کنید.
بخش ۸: این ماجرا چه درسی برای عصر دستیارهای هوش مصنوعی دارد؟
رسوایی CoSnitch را باید در بستری بزرگتر بررسی کرد؛ رقابت شدید میان غولهای فناوری برای عرضهی هرچه سریعتر دستیارهای هوشمندتر و متصلتر به دادههای شخصی کاربران. هرچه یک دستیار هوش مصنوعی به سرویسهای بیشتری متصل شود و اختیار بیشتری برای اجرای خودکار وظایف داشته باشد، سطح حملهی بالقوه نیز گستردهتر میشود. این موضوع تنها به کوپایلوت محدود نمیشود؛ تقریباً تمام دستیارهای هوش مصنوعی پیشرو که قابلیت اتصال به ایمیل، تقویم و فایلهای شخصی را دارند، با چالشهای مشابهی در زمینهی مرز میان درک دستور و اجرای بدون قیدوشرط آن روبهرو هستند. علاقهمندان به مقایسهی رویکردهای امنیتی و عملکردی دستیارهای مختلف هوش مصنوعی میتوانند نگاهی هم به مقایسهی چتجیپیتی و دیپسیک بیندازند.
در نهایت، ماجرای CoSnitch یادآوری روشنی است که پیشرفت سریع در قابلیتهای هوش مصنوعی باید همراه با سرمایهگذاری همسنگ در ارزیابی و آزمایش امنیتی پیش از عرضه باشد. کاربران و سازمانها نیز باید با نگاهی واقعبینانه به مزایا و مخاطرات اتصال دستیارهای هوشمند به دادههای حساس خود بنگرند و همواره اصل کمترین دسترسی لازم را رعایت کنند. برای دنبالکردن سایر تحولات مهم دنیای هوش مصنوعی، سری به بخش اخبار هوش مصنوعی در سایت ما بزنید.
سوالات متداول دربارهی آسیبپذیری کوپایلوت
حفرهی CoSnitch دقیقاً چیست؟
سه ضعف امنیتی زنجیرهشده در نسخهی شخصی کوپایلوت مایکروسافت است که به مهاجم اجازه میدهد با یک کلیک، بدون تایید کاربر، به ایمیل، تقویم و فایلهای متصل دسترسی پیدا کند.
آیا نسخهی سازمانی کوپایلوت ۳۶۵ هم در خطر است؟
مایکروسافت اعلام کرده نسخهی سازمانی متاثر نبوده، اما برخی تحلیلگران با توجه به برنامهی ادغام آتی محصولات کوپایلوت نسبت به این اطمیناندهی محتاط هستند.
چرا مایکروسافت هشت ماه طول کشید تا این حفره را ترمیم کند؟
شرکت در ابتدا فقط بخش اجرای خودکار را ترمیم کرد و رفع کامل زنجیرهی سهگانهی آسیبپذیری تا هجدهم اوت ۲۰۲۶ به طول انجامید.
کاربران عادی چگونه میتوانند از خود محافظت کنند؟
باید از کلیک روی لینکهای ناشناس مرتبط با کوپایلوت پرهیز کنند، مجوزهای سرویسهای متصل را بازبینی کنند و در صورت مشاهدهی رفتار غیرعادی، حافظهی دستیار را پاکسازی کنند.
نسخهٔ فوری این مطلب در تلگرام: اینجا بخوانید
