شرکت چینی Pony.ai و اوبر همکاریشان را گسترش دادند تا بیش از دو هزار رباتاکسی خودران در پنج شهر اروپا و چند بازار خاورمیانه فعال شود؛ گامی که صنعت خودروهای بدون راننده را از فاز آزمایشی به استقرار تجاری واقعی نزدیکتر میکند.

لیست مطالب
۱. چه چیزی اعلام شد؟
روز سیزدهم اوت، شرکت چینی خودران Pony.ai و اوبر تکنولوژیز خبر از گسترش بزرگ همکاریشان دادند. طبق این اعلامیه، دو شرکت قصد دارند بیش از دو هزار رباتاکسی را در پنج شهر اروپایی و همچنین چند بازار در خاورمیانه به کار بگیرند. این خبر یکی از بزرگترین اعلامیههای صنعت خودروهای خودران در تابستان امسال به شمار میرود و نشان میدهد اهمیت هوش مصنوعی در کسبوکار فراتر از چتباتها و مدلهای زبانی به صنایع فیزیکی هم رسیده است.
نکتهی جالب اینجاست که این اعلامیه در بازهای منتشر شد که رقابت شرکتهای بزرگ فناوری بر سر زیرساخت هوش مصنوعی به اوج خودش رسیده؛ از سرمایهگذاریهای چندصدمیلیارددلاری غولهای فناوری روی تراشه و مراکز داده گرفته تا رقابت شدید مدلهای زبانی روی قیمت. در چنین فضایی، اعلام یک طرح مشخص و قابلاجرا برای استقرار هزاران خودروی خودران واقعی، توجه رسانههای تخصصی حوزهی خودرو و فناوری در سراسر جهان را به خودش جلب کرده است.
۲. زاگرب، نقطهی شروع ماجرا
این گسترش از شهر زاگرب در کرواسی آغاز میشود؛ شهری که پیشتر با همکاری شریک محلی بهنام Verne، میزبان اولین سرویس تجاری رباتاکسی اروپا شده بود. حالا طبق برنامهی تازه، چهار شهر دیگر اروپایی هم بهتدریج و در فازهای جداگانه به این شبکه اضافه میشوند. البته نام دقیق این شهرها و بازهی زمانی راهاندازی هرکدام هنوز بهطور رسمی اعلام نشده و قرار است در ماههای آینده مشخص شود.
خاورمیانه هم در برنامه است
در کنار اروپا، دو شرکت از برنامهریزی برای استقرار در بازارهایی در خاورمیانه هم خبر دادهاند، هرچند جزئیات این بخش از طرح هنوز کمتر از بخش اروپایی روشن است. به نظر میرسد استراتژی کلی Pony.ai و اوبر، رشد همزمان در چند منطقهی جغرافیایی بهجای تمرکز صرف بر یک بازار باشد.
انتخاب خاورمیانه در کنار اروپا هم بیدلیل نیست؛ کشورهایی مثل امارات و عربستان سعودی در سالهای اخیر سرمایهگذاری سنگینی روی زیرساختهای هوشمند شهری و پروژههای شهر آینده انجام دادهاند و مقررات نسبتاً بازتری برای آزمایش فناوریهای خودران دارند. این ترکیب از تمایل سیاستگذاران به فناوریهای نوآورانه و بازار مسافرانی که با اپلیکیشنهای حملونقل هوشمند آشنا هستند، این منطقه را به مقصدی جذاب برای شرکتهای خودران تبدیل کرده است.

۳. مدل همکاری سهبخشی
ساختار این همکاری بر پایهی سه رکن اصلی شکل گرفته است. نخست، Pony.ai فناوری رانندگی خودکار سطح چهار و سامانهی موسوم به «رانندهی مجازی» خودش را در اختیار میگذارد. دوم، اوبر پلتفرم جهانی رزرو و پرداخت و همچنین دسترسی گستردهاش به بازار مسافران را فراهم میکند. سوم، شرکای محلی در هر شهر مسئولیت ادارهی روزمرهی ناوگان خودروها را برعهده میگیرند. مالکیت و روش تأمین مالی خودروها هم بسته به شرایط هر بازار متفاوت خواهد بود.
این مدل سهبخشی برای اوبر چندان تازه نیست؛ این شرکت پیشتر هم در آمریکا با Waymo و در جاهای دیگر با شرکای فناوری متفاوتی همکاری کرده تا بهجای ساخت فناوری خودران از صفر، نقش «لایهی تقاضا و رزرو» را ایفا کند. برای Pony.ai هم این رویکرد بهمعنای دسترسی سریعتر به بازارهای جدید بدون نیاز به ساخت اپلیکیشن مستقل مسافرگیری در هر کشور است؛ استراتژیای که ریسک ورود به بازارهای ناآشنا را برای هر دو طرف کاهش میدهد.
۴. چه کسانی این خبر را تأیید کردند؟
جیمز پنگ، مدیرعامل Pony.ai، در بیانیهای رسمی گفته با ترکیب فناوری اثباتشدهی این شرکت در رانندگی خودکار و دانش عملیاتیاش با پلتفرم جهانی و دسترسی گستردهی اوبر به بازار، هدف ساختن عملیات تجاری پایدار و در مقیاس بزرگ در سراسر اروپاست. سرفراز مریدیا، مسئول جهانی حملونقل خودران اوبر هم تأکید کرده این همکاری، فناوری پیشرفتهی خودران را با پلتفرم ترکیبی و تجربهی عملیاتی اوبر روی زمین ترکیب میکند.
۵. سابقهی این همکاری
همکاری Pony.ai و اوبر ریشه در ماه مه دوهزاروبیستوپنج دارد، زمانی که این دو شرکت برای نخستینبار از برنامهی همکاری در بازارهای بینالمللی خبر دادند. از آن زمان تا کنون، سرویس زاگرب بهعنوان نخستین گام عملی این طرح راهاندازی شده و حالا نوبت به گسترش جدیتر آن در سطح قارهی اروپا رسیده است. این روند نشان میدهد شرکتهای فناوری اغلب پیش از ورود بزرگ به یک بازار، ابتدا یک آزمایش کوچک و محلی را با موفقیت پشت سر میگذارند.
۶. تجربهی موفق در چین، پایهی گسترش جهانی
نکتهی مهمی که در این اعلامیه به چشم میخورد، سابقهی Pony.ai در بازار داخلی چین است. این شرکت پیش از این در چهار کلانشهر چین سرویسهای تجاری کاملاً بدون راننده را راهاندازی کرده و به گفتهی خودش، در سطح شهر به نقطهی سربهسر اقتصادی رسیده است؛ یعنی درآمد حاصل از این سرویسها، هزینههای عملیاتی را پوشش میدهد. این تجربهی داخلی احتمالاً یکی از دلایل اصلی اعتماد اوبر برای گسترش همکاری در مقیاس جهانی بوده است.
رسیدن به سودآوری در سطح شهر برای صنعت رباتاکسی دستاورد کوچکی نیست؛ سالهاست شرکتهای فعال در این حوزه با هزینههای سرسامآور نگهداری ناوگان، سنسورهای گرانقیمت لیدار و تیمهای بزرگ نظارت انسانی دستوپنجه نرم میکنند. اگر ادعای Pony.ai دربارهی سربهسر شدن اقتصادی در چین درست از آب دربیاید، این میتواند نشانهای باشد که فناوری رباتاکسی از مرحلهی «آزمایش پرهزینه» به مرحلهی «کسبوکار قابلدفاع اقتصادی» رسیده است؛ نقطهعطفی که سرمایهگذاران و شرکای بالقوه در بازارهای دیگر هم بهدقت آن را دنبال میکنند.

۷. رقابت داغ رباتاکسی در اروپا
این خبر تنها نمونهی حضور شرکتهای خودران چینی در اروپا نیست. شرکت WeRide هم پیش از این در دانمارک فعالیتش را آغاز کرده و Momenta هم مجوز آزمایشی در آلمان دریافت کرده است. در سوی دیگر، اوبر همکاریهای جداگانهای هم با شرکتهایی مثل Wayve در لندن و بایدو برای آزمایش رباتاکسی در همان شهر دارد. این تنوع همکاریها نشان میدهد اوبر بهجای تکیه بر یک فناوری واحد، ترجیح میدهد با چند شرکت خودران همزمان کار کند تا ریسک را پخش کند و سریعتر در بازارهای مختلف حضور پیدا کند. برای آشنایی بیشتر با اینکه چطور هوش مصنوعی وارد صنایع مختلف میشود، میتوانید نوشتهی ما دربارهی پتانسیلها و محدودیتهای واقعی هوش مصنوعی را هم بخوانید.
۸. رباتاکسی چه تفاوتی با خودروهای خودران معمولی دارد؟
واژهی «رباتاکسی» به خودروهایی گفته میشود که بدون هیچ رانندهی انسانی پشت فرمان، مسافر را از نقطهای به نقطهی دیگر میرسانند و معمولاً از طریق اپلیکیشن رزرو میشوند؛ درست مثل اسنپ یا اوبر، با این تفاوت که پشت فرمان کسی نیست. این فناوری با سامانههای خودران سطح چهار کار میکند، یعنی خودرو در محدودهی جغرافیایی مشخصی میتواند بهطور کامل و بدون دخالت انسان رانندگی کند. برای کسانی که میخواهند با مفاهیم پایهی هوش مصنوعی بیشتر آشنا شوند، مقالهی ما دربارهی OpenAI چیست نقطهی شروع خوبی است.
۹. پرسشهای متداول
آیا رباتاکسیهای Pony.ai و اوبر همین حالا در اروپا فعال هستند؟
در حال حاضر تنها زاگرب کرواسی سرویس فعال دارد؛ چهار شهر دیگر در فازهای بعدی و بدون زمانبندی دقیق اعلامشده راهاندازی میشوند.
چند خودرو قرار است مستقر شود؟
طبق اعلامیهی رسمی، هدف استقرار بیش از دو هزار رباتاکسی در مجموع پنج شهر اروپایی بههمراه چند بازار در خاورمیانه است.
چه کسی مسئول ایمنی و ادارهی این خودروهاست؟
فناوری خودران را Pony.ai تأمین میکند، رزرو و پرداخت از طریق پلتفرم اوبر انجام میشود و شرکای محلی هم مسئول عملیات روزانهی ناوگان هستند.
آیا این طرح با فناوریهای هوش مصنوعی مولد مثل چتجیپیتی مرتبط است؟
بله؛ سامانهی «رانندهی مجازی» Pony.ai هم مثل مدلهای زبانی بزرگ بر پایهی یادگیری عمیق و شبکههای عصبی کار میکند، هرچند کاربردش بهجای تولید متن، تصمیمگیری لحظهای در ترافیک واقعی است. کسانی که میخواهند بدانند چطور میشود از چنین ابزارهایی برای کارهای روزمره استفاده کرد، میتوانند سری آموزشهای آموزش چتجیپیتی را ببینند.
۱۰. چرا این خبر برای علاقهمندان به هوش مصنوعی مهم است؟
خیلیها هوش مصنوعی را فقط با چتباتها و تولید تصویر میشناسند، اما رباتاکسی یکی از واضحترین نمونههای ورود هوش مصنوعی به دنیای فیزیکی و تصمیمگیریهای حیاتی است. هر رباتاکسی درواقع مجموعهای از سامانههای بینایی ماشین، پردازش دادهی لحظهای و تصمیمگیری خودکار است که باید در کسری از ثانیه، تصمیمهای درست بگیرد. برای درک بهتر تفاوت بین ابزارهای واقعی و ادعاهای اغراقآمیز در این حوزه، خواندن نوشتهی توهم هوش مصنوعی؛ توسعهدهندهی تنها در برابر مهندس واقعی خالی از لطف نیست.
۱۱. مسیر پیش رو
در ماههای آینده باید منتظر اعلام رسمی نام شهرهای بعدی، زمانبندی دقیق راهاندازی و همچنین واکنش رقبایی مثل وایمو و تسلا به این گسترش باشیم. با توجه به رقابت فزایندهی شرکتهای چینی و غربی در این حوزه، احتمالاً شاهد اعلامیههای مشابه بیشتری از سایر بازیگران بازار در ماههای پیش رو خواهیم بود. برای دنبالکردن آخرین اخبار این حوزه میتوانید سری بزنید به بخش اخبار هوش مصنوعی سایت.
نسخهٔ فوری این مطلب در تلگرام: اینجا بخوانید
